Kısaca kimdir?
Lehistan Akınları, 1497-1500 Osmanlı-Lehistan Savaşı'nın bir evresidir. Malkoçoğlu Bali Bey komutasındaki akıncılar, Osmanlı İmparatorluğu vasalları olan Kırım Hanlığı ve Boğdan Prensliği askerleriyle beraber 1498 yılında düzenlenen iki akındır. Akınların sonucunda Lehistan Krallığı topraklarında geniş çaplı tahribat yaşandı ve pek çok kale (çoğu geçici olarak) ele geçirildi. Bazı kaynaklar akıncıların Varşova'ya kadar ulaştığını belirtmektedir.[a]
Bu akınlar bölgeyi ele geçirmeye yönelik ciddi girişimler değil, yağmalamak ve halkı korkutmak için başlatılan misilleme amaçlı seferlerdi. Bu bağlamda akınlar hedeflerine kolayca ulaşmış, Osmanlı ve vasalları için yarattığı yıkım ve elde edilen ganimetler sayesinde tartışmasız bir zafer olarak değerlendirilebilir.
Akınlar öncesi
—Akınlar öncesi
1497'de Osmanlı'nın Kili ve Akkerman'ı fethetmesine karşılık gecikmiş bir tepki olarak Kral I. John Albert, Leh ordusunu Boğdan'a sevk etmişti. Seferin resmî amacı Karadeniz limanlarını geri almayı hedefleyen bir Haçlı seferiydi. Ancak Jagiellon Hanedanı gizliden gizliye politikası kendileri için fazla bağımsız olan III. Ştefan'ı Boğdan tahtından indirip yerine küçük kardeşleri ve geleceğin Lehistan kralı olacak Zygmunt'u geçirmeyi planlıyordu. Tehlikeyi sezen III. Ştefan, Osmanlılarla ittifak kurarak eski tâbii olduğu Leh kralına Osmanlı askerleriyle birlikte birkaç ağır yenilgi yaşattı. Bu saldırının intikamını bir sefer ile almak isteyen Ştefan, süzereni olan Osmanlı'dan yardım istedi.
1498 baharında Ştefan, hem o yılın haraçını ödemek hem de Lehistan'a karşı bir misilleme seferi düzenlemek için askerî yardım talep etmek üzere Sultan II. Bayezid'a bir elçilik heyeti gönderdi. Sadakatini kanıtlamak adına torunu ve geleceğin Boğdan prensi Stefan Lăcustă'yı (1538-1540) Bâb-ı Âli'ye garanti (rehin) olarak gönderdi. Olağan haraç ödemesine ek olarak Boğdan elçiliği, hem Sultana hem de Dîvân-ı Hümâyun'daki paşalara değerli hediyeler takdim etti. Buna karşın II. Bayezid, Ştefan'ı resmi olarak Boğdan prensi tanıdı ve kendisine çok değerli hediyeler yolladı. Aynı zamanda sefer önerisini kabul etti ve idaresini Silistre sancakbeyi ve Sırp asıllı olan Malkoçoğlu Bali Bey'e verdi. Bali Bey, Lehistan'a karşı düzenlenecek sefere katılmaları için imparatorluğun dört bir yanından gazileri toplayarak ganimet ve zenginlik vadetti. Toplanan ordunun birçoğu böylece Anadolu ve Rumeli bölgelerinden gelmektelerdi.
III. Ştefan, Kırım Hanlığı'ndan da yardım istedi ancak I. Mengli Giray yanıt vermeyip hızlı bir seferberliğin ardından Lehistan'a girdi. Lehistan'ın İlbav'ı savunmak için topladığı milis birliklerinin dağılmasının ardından Mengli Giray, Podolya ve Galiçya'yı yağmaladı. Bu sırada Bali Bey, çoğunluğu Osmanlı akıncıları ve binlerce Boğdanlı askerden oluşan bir orduyla Lehistan'a doğru ilerlemişti. Birçok kaynak Bali Bey'in kuvvetinin sayısının 40.000–60.000 olduğunu tekrarlasa da, Rumen tarihçi Liviu Cîmpeanu bu rakamın çağdaşlarının ordunun büyüklüğünü vurgulamak için verdikleri abartılı bir sayı olduğunu iddia etmektedir. İsmail Hami Danişmend ise Macar menbâlarında Osmanlı ordusunun 60.000 kişilik olduğunu söylenirken, Osmanlı ve Leh kaynaklarında 40.000 asker yazıldığını öne sürmektedir. Modern tahminlere göre ordu 20.000 kişiden oluşuyordu. Atlı ordusunun artçı ve sağ kanadına Bali Bey'in büyük oğlu Malkoçoğlu Ali Bey komuta ederken, sol kanadın liderliği Kasım Beyzâde Mustafa Bey'e bırakıldı; Bali Bey'in küçük oğlu Malkoçoğlu Turali Bey öncü birlikleri komuta etmekteydi.
Lehistan Akınları (1498) · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Lehistan Akınları (1498) hayat hikâyesinde anıyor İsmail Hami Danişmend
“İsmail Hami Danişmend ise Macar menbâlarında Osmanlı ordusunun 60.000 kişilik olduğunu söylenirken, Osmanlı ve Leh kaynaklarında 40.000 asker yazıldığını öne sürmektedir.”
-
Lehistan Akınları (1498) hayat hikâyesinde anıyor Kırım Hanlığı
“Malkoçoğlu Bali Bey komutasındaki akıncılar, Osmanlı İmparatorluğu vasalları olan Kırım Hanlığı ve Boğdan Prensliği askerleriyle beraber 1498 yılında düzenlenen iki akındır.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.