Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Kızılırmak, eskiden Halis (Grekçe: Ἅλυς Alys) veya Alis (Ermenice: Ալիս), Sivas'ın İmranlı ilçesindeki Kızıldağ eteklerinden doğan ve Samsun'un Bafra ilçesinde Karadeniz'e dökülen bir nehir. 1.355 km (841 mil) uzunluğu ile Türkiye'nin kendi sınırları içerisinde doğup kendi sınırları içinde denize dökülen en uzun akarsuyu olma özelliğini taşır. Sivas, Kayseri, Nevşehir, Kırşehir, Kırıkkale, Ankara, Çankırı, Çorum, Sinop ve Samsun illerinden geçen Kızılırmak, aralarında Delice Irmağı, Devrez ve Gökırmak gibi çok sayıda akarsu ve çayın sularını da toplayarak büyük bir kavis çizerek Bafra Burnu'ndan Karadeniz'e ulaşır.
Kızılırmak, Karadeniz'e döküldüğü alanın da içinde yer aldığı 56.000 hektarlık deltasıyla Türkiye'nin önemli sulak alanlarının başında gelmektedir. Irmak üzerinde kurulu 12 baraj ve hidroelektrik santrali ile ülke enerji üretiminde önemli bir yere sahiptir ve geçtiği illerdeki tarım arazilerinin sulama faaliyetlerinde ırmaktan yararlanılmaktadır.
Akım özellikleri
—Akım özellikleri
Yağmur ve kar sularıyla beslenen ırmağın rejimi düzensizdir. Temmuz ve şubat arasında düşük su düzeyinde akan ırmak, mart ayında hızla kabarmaya başlar ve nisan ayında en yüksek su düzeyine ulaşır. Ortalama debisi 184 m³/s olan ırmağın 20 yıllık gözlem süresince en az 18,4 m³/s'ye ve en çok 1.673 m³/s'ye ulaştığı saptanmıştır. Havzaya kış yağışları kar şeklinde düşer, erime gerçekleşmediğinden akarsuya katılmaz. Sıcaklık düşük olduğundan buharlaşma azdır. İlkbaharda yağış artar, dağlardaki karlar erir, debi artar. Yazın orta ve yukarı havzada yağış yetersizdir, buharlaşma şiddetlidir. Bu mevsimde debi minimum düzeye iner.
Kızılırmak'ın aşağı havzasında Türkiye'de Karadeniz iklimi, orta ve yukarı havzasında karasal iklim etkilidir. En fazla yağışı aşağı havza Bafra Ovası alır. Orta kesimlerde yağış azalır. Yukarı kesimlerde biraz artsa da Karadeniz kıyıları kadar değildir. Yukarı Kızılırmak Havzasında bazı birimlerin yıllık ortalama yağışları şöyledir. Zara:579 mm, Hafik:419 mm, Sivas:414 mm, Yıldızeli:325 mm, Gemerek:396 mm, Felahiye:429 mm. Bu bölümde yağış maksimumu mayıs, yağış minimumu ağustos ayında görülür.
Orta Kızılırmak Havzasında yazlar sıcak, kışlar soğuk karasal iklim etkindir. Avonos:328 mm, Mucur:409 mm, Kırşehir:378 mm, Kaman:455 mm, Keskin:392, Kırıkkale:355 mm. Delice Çayı havzası Orta Karadeniz bölümünde yer alır, yağış ortalaması 315 mm'dir. Yozgat:555 mm, Sorgun:419, Çiçekdağı:325 mm, Sungurlu:407 mm, Boğazkale:491 mm yağış yağış alır.
Aşağı Kızılırmak Havzasında yıllık ortalama yağış 696 mm ile 362 mm arasındadır. Çankırı:397 mm, Kızlırmak:362 mm, İskilip:661 mm, Laçin:432, Osmancık:416 mm, Hacıhamza:421 mm, Kargı:335 mm, Durağan:474, Vezirköprü:518 mm yağış alır. Devrez Çayı havzasında karasal iklim hakimdi, yağış miktarı 379–463 mm arasındadır. Gökırmak havzasında Karadeniz iklimi etkileri hissedilir, yağış miktarı artar. Yerleşim birimlerinde yağış miktarı 388–559 mm arasındadır. Bafra'nın yağış miktarı 755 mm'dir.
Kızılırmak · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
2007
Irmak üzerine son olarak Obruk Barajı yapılarak 2007 yılı içerisinde su tutumuna başlanılmıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
2016
Kızılırmak Nehri Üzerindeki Barajlar5 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Önemli eserler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Kızılırmak hayat hikâyesinde anıyor Ege Denizi
“Böylece İranlılar sınırlarını Ege Denizi'ne kadar genişletti.”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Mehmet Bülent Oran
“bu ses!" • "Bir zamanlar hakir gördüğün fakir ama onurlu bir genç vardı." • "Kırılırım ama asla eğilmem." • "Senin annen bir melekti yavrum." • 1960: Kırık Çanaklar • 1960: Vatan v...”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Dilek Çolak
“• Film • Yönetmen • 2003 - Görüşeceğiz Lale • 2003 - Barışa Rock • 2004 - Gelincikler-Bir Dostluk Yürüyüşü • 2005 - Çocuklarından Doğan Anneler • 2005 - Yasak Türkü: Kızılırmak • 2...”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Kadri Ögelman
“Türk sinemasına makyajcılığı sanat haline getiren kişi olarak anılan Ögelman, 1947'de Hadi Hün'ün "Kızılırmak-Karakoyun" filminin makyajlarında emek verdi.”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Muhsin Ertuğrul
“• 1932: Goethe Madalyası • 1971: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Kültür Armağanı • 2023: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Vefa Ödülleri • 1918: Beranien Düşesi / Berlin • 1922: Istı...”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Tuncer Necmioğlu
“• Polisler • Gizli Ordu : Brendan Behan - Ankara Sanat Tiyatrosu (1963) • Mezarsız Ölüler : Jean Paul Sartre - Ankara Sanat Tiyatrosu (1963) • Ölü Canlar : Nikolay Gogol / Arthur A...”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Kazım Güçlü
“• Bir Hilal Uğruna, Semih Sergen, (Yönetmen: Semih Sergen), 1990 Bursa Devlet Tiyatrosu • Bebek Uykusu, Kenan Işık, (Yönetmen: Kenan Işık), 1991 Bursa Devlet Tiyatrosu • Yağmurla G...”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Reşit Baran
“• Beyaz Gömlekliler, 1935-36 • Ayak Takımı Arasında, 1935-36 • Büyük Hala, 1935-36 • Aşk Mektebi, 1937 • Dostum Harvey, 1950 • İki Efendinin Uşağı, 1950 • Allah'ın Cezası, 1950 • Ü...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Kızılırmaktr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıEFE, Dr. Recep (Ocak 1996). "Kızılırmak Irmağı'nın Akım ve Rejim Özellikleri". academia.edu. 30 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2016.academia.edu · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Kızılırmak” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
2 kaynak ve 2 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.