Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Kızılırmak, eskiden Halis (Grekçe: Ἅλυς Alys) veya Alis (Ermenice: Ալիս), Sivas'ın İmranlı ilçesindeki Kızıldağ eteklerinden doğan ve Samsun'un Bafra ilçesinde Karadeniz'e dökülen bir nehir. 1.355 km (841 mil) uzunluğu ile Türkiye'nin kendi sınırları içerisinde doğup kendi sınırları içinde denize dökülen en uzun akarsuyu olma özelliğini taşır. Sivas, Kayseri, Nevşehir, Kırşehir, Kırıkkale, Ankara, Çankırı, Çorum, Sinop ve Samsun illerinden geçen Kızılırmak, aralarında Delice Irmağı, Devrez ve Gökırmak gibi çok sayıda akarsu ve çayın sularını da toplayarak büyük bir kavis çizerek Bafra Burnu'ndan Karadeniz'e ulaşır.
Kızılırmak, Karadeniz'e döküldüğü alanın da içinde yer aldığı 56.000 hektarlık deltasıyla Türkiye'nin önemli sulak alanlarının başında gelmektedir. Irmak üzerinde kurulu 12 baraj ve hidroelektrik santrali ile ülke enerji üretiminde önemli bir yere sahiptir ve geçtiği illerdeki tarım arazilerinin sulama faaliyetlerinde ırmaktan yararlanılmaktadır.
Havzası
—Havzası
Irmak, İç Anadolu'nun en doğusundaki Sivas ili İmranlı ilçesinde Kızıldağ'ın (3025 m) güney yamaçlarından yaklaşık 39,8° Kuzey 38,8° Doğu noktasından doğar, ilk önce batı ve güney batıya 38,7° Kuzey 34,8° Doğu ya kadar akar, daha sonra yay şeklinde biçimlenir. Hafik yakınlarında Koçdere'yi, Sivas'a yaklaşırken Akmescid Deresi ve Tecer Irmağı'nı alır. Sivas'ı geçtikten sonra Yıldız Irmağı bu ırmağa katılır. İlkin batıya, daha sonra kuzey doğudaki Tuz Gölü'nü geçerek kuzey batıya akar. Daha sonra kuzey ve kuzey doğuya yönelir. Burada Delice Irmağı ile 40°28′20.54″K 34°08′28.40″D / 40.4723722°K 34.1412222°D / 40.4723722; 34.1412222 noktasında, Kula köyü sınırlarında birleşir. Sonra zikzaglar çizerek kuzey batıya akar. 41.10° Doğu 34.42° Batı da Devrez Çayı ile birlikte akar. Kuzey doğuya doğru döner. Sonuçta Karadeniz'e 41.72° Kuzey 35.95° Doğu noktasında boşalır. Sırasıyla Sivas, Kayseri, Nevşehir, Kırşehir, Kırıkkale, Ankara, Aksaray, Çankırı, Çorum illerinden geçtikten ve Sinop-Samsun sınırının bir bölümünü oluşturduktan sonra çok sayıda dere ve çayın sularını toplayarak Bafra Burnu'ndan Karadeniz'e ulaşır.
Kızılırmak; kuzeydoğusundan Yeşilırmak havzası, doğudan Fırat havzası, güneydoğudan Seyhan, güneybatı ve güneyden Konya kapalı havzası, batıdan Sakarya Irmağı havzası, kuzeybatıdan Yenice Batı Karadeniz akarsuları havzaları ile komşudur. Türkiye toplam alanının 1/10'unu drene eder. Yukarı havzasında jipsli arazilerden geçen ırmağın suları acılaşır.
Havzada bazı alanlarda vadi genişleyerek ovaya dönüşür. Yukarı havzada; Hafik, Zara, Sivas ovaları, aşağı havzada; Kargı, Osmancık, Tosya ve en büyüğü Bafra Ovasıdır.
Kızılırmak · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
2007
Irmak üzerine son olarak Obruk Barajı yapılarak 2007 yılı içerisinde su tutumuna başlanılmıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
2016
Kızılırmak Nehri Üzerindeki Barajlar5 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Önemli eserler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Kızılırmak hayat hikâyesinde anıyor Ege Denizi
“Böylece İranlılar sınırlarını Ege Denizi'ne kadar genişletti.”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Mehmet Bülent Oran
“bu ses!" • "Bir zamanlar hakir gördüğün fakir ama onurlu bir genç vardı." • "Kırılırım ama asla eğilmem." • "Senin annen bir melekti yavrum." • 1960: Kırık Çanaklar • 1960: Vatan v...”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Dilek Çolak
“• Film • Yönetmen • 2003 - Görüşeceğiz Lale • 2003 - Barışa Rock • 2004 - Gelincikler-Bir Dostluk Yürüyüşü • 2005 - Çocuklarından Doğan Anneler • 2005 - Yasak Türkü: Kızılırmak • 2...”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Kadri Ögelman
“Türk sinemasına makyajcılığı sanat haline getiren kişi olarak anılan Ögelman, 1947'de Hadi Hün'ün "Kızılırmak-Karakoyun" filminin makyajlarında emek verdi.”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Muhsin Ertuğrul
“• 1932: Goethe Madalyası • 1971: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Kültür Armağanı • 2023: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Vefa Ödülleri • 1918: Beranien Düşesi / Berlin • 1922: Istı...”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Tuncer Necmioğlu
“• Polisler • Gizli Ordu : Brendan Behan - Ankara Sanat Tiyatrosu (1963) • Mezarsız Ölüler : Jean Paul Sartre - Ankara Sanat Tiyatrosu (1963) • Ölü Canlar : Nikolay Gogol / Arthur A...”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Kazım Güçlü
“• Bir Hilal Uğruna, Semih Sergen, (Yönetmen: Semih Sergen), 1990 Bursa Devlet Tiyatrosu • Bebek Uykusu, Kenan Işık, (Yönetmen: Kenan Işık), 1991 Bursa Devlet Tiyatrosu • Yağmurla G...”
-
Kızılırmak kendi hikâyesinde anılıyor Reşit Baran
“• Beyaz Gömlekliler, 1935-36 • Ayak Takımı Arasında, 1935-36 • Büyük Hala, 1935-36 • Aşk Mektebi, 1937 • Dostum Harvey, 1950 • İki Efendinin Uşağı, 1950 • Allah'ın Cezası, 1950 • Ü...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Kızılırmaktr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıEFE, Dr. Recep (Ocak 1996). "Kızılırmak Irmağı'nın Akım ve Rejim Özellikleri". academia.edu. 30 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2016.academia.edu · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Kızılırmak” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
2 kaynak ve 2 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.