Kısaca kimdir?
Kırım Tatar dili üç lehçeden oluşur. Standart dil, Kıpçak-Cuman kolunun bir parçası olan orta lehçe (bağçasaray, orta yolaq) ile yazılmıştır. Oğuz kolunda yer alan kıyı ağzı (yalıboyu, cenübiy) olarak da bilinen güney ağzı ve Kıpçak dilinde de nogai ağzı (noğay, arazi, şimaliy) olarak da bilinen kuzey ağzı vardır.
Kırım Tatarcası Türk dilleri arasında benzersiz bir konuma sahiptir, çünkü üç "lehçesi" Türkçenin üç farklı (alt) grubuna aittir. Bu, Kırım Tatarcasının bir bütün olarak sınıflandırılmasını zorlaştırmaktadır.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Güney lehçesi
Güney veya kıyı lehçeleri, geleneksel olarak Kırım'ın güney kıyısında yaşayan Yalıboylu ("kıyı sakinleri") tarafından konuşulur. Ağızları Türkçe, Azerice ve Türkmenceyi içeren Türk dillerinin Oğuz grubuna aittir . Bu lehçe en çok Türkçeden etkilenir ve kelime dağarcığının çoğunu paylaşır.
02.2Kuzey lehçesi
Kuzey, Nogai veya Çöl lehçesi (noğay, çöl, şimaliy; Dobruca'da: tatarşa, noğayşa, tatça) Romanya, Bulgaristan, Türkiye ve diğer ülkelerde Kırım Tatarları tarafından konuşulmaktadır. Nogay etkisi vardır ve hatta bu lehçenin Nogay dilinin bir parçası olduğunu iddia ediliyor. Ve Kazakça, Karakalpak, Kırgızca ve Nogayca ile ilgili olduğunu söyleyenler vardır. Bu lehçe, Kırım (Nogay) bozkırının eski göçebe sakinleri tarafından konuşulmaktaydı. Kırım'ın Nogayları ile Kafkasya ve Volga'nın Nogaylarının ortak isimleri ve çok yakın akraba dillerine yansıyan Nogai Ordası'ndan ortak kökene sahip oldukları düşünülmektedir. Geçmişte bu lehçeleri konuşanlar kendilerine Qıpçaq adını da vermişlerdir.
02.3Dobruca alfabesi
- Dobruca'daki Kırım Tatarları bu lehçeyle konuşurlar ve alfabede ise küçük bir değişiklik bulunmakta
- A a
- G g
- M m
- S s
- * Ââ ayrı bir harf olarak tanınmaz. Bir ünsüzün yumuşaklığını ve ardından Aa'yı göstermek için kullanılır
- Kırım Tatar alfabesinde Ĭĭ ve Ww harfleri yoktur. Ancak Dobruca'daki Tatarlar Ĭĭ ve Ww kullanır. Ĭĭ, [ɪ]'yi temsil eder ve Ww, [w]'yi temsil eder. Kırım'da Kırım Tatarları İi'yi [ɪ] ve [i]'yi temsil etmek için kullanır ve Vv hem [w] hem de [v]'yi temsil eder, ancak Dobruca'da İi [i] ve Vv [v]'dir
02.4Farklı olan
Kıpçak-Nogay lehçesi olmakla birlikte Kıpçak-Kuman ve Oğuz etkisini de içinde barındırmaktadır. Bu, Kıpçak-Nogay dilinden her değişikliğin bu lehçede bulunmadığı anlamına gelir. Standart lehçeden farklı olanlardan biri harf değişiklikleridir (tüm kelimelerde değil): y→c (yol→col "way"), ç→ş¹ (çay→şay "tee"), f→p¹ (fil→ pil "fil"), u→o¹ (bu→bo "bu")
Değişiklikler çoğunlukla (veya sadece) Dobruca (Romanya ve Bulgaristan ) ve Türkiye'deki Kırım Tatarlarında görülmektedir. Daha fazla Kıpçak-Nogay etkisine sahiptir.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Kırım Tatar lehçeleri hayat hikâyesinde anıyor Türk dilleri
“Kırım Tatarcası Türk dilleri arasında benzersiz bir konuma sahiptir, çünkü üç "lehçesi" Türkçenin üç farklı (alt) grubuna aittir.”
-
Kırım Tatar lehçeleri hayat hikâyesinde anıyor Türkiye'deki Kırım Tatarları
“Standart lehçeden farklı olanlardan biri harf değişiklikleridir (tüm kelimelerde değil): y→c (yol→col "way"), ç→ş¹ (çay→şay "tee"), f→p¹ (fil→ pil "fil"), u→o¹ (bu→bo "bu") Değişi...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.