Kemal Derviş

Kemal Derviş, Arnavut ve Gürcü kökenli Türk bir baba ve Alman bir annenin çocuğu olarak 10 Ocak 1949'da İstanbul'da doğdu. Orta ve lise öğrenimini İsviçre'deki Instutet le Rosey kolejinde tamamladı. İngiltere'de Londra Ekonomi Okulundan ekonomi alanında lisans derecesini aldıktan sonra aynı okulda yüksek lisans yaptı. Amerika Birleşik Devletleri'nin Princeton Üniversitesinde iktisat alanında doktorasını tamamladı.

1973-77 yılları arasında sırasıyla Hacettepe Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Princeton Üniversitesinde ekonomi alanında ders verdikten sonra, 1978'de Dünya Bankasına girdi. Dünya Bankası başkan yardımcısı olarak, Arnavutluk, Macaristan ve Bosna gibi ülkelerde yeniden yapılanma ve iktisadi geçiş sürecini yönetti. Bu kurumda 1996 yılında Orta Doğu ve Kuzey Afrika'dan sorumlu başkan yardımcılığına yükseldi ve daha sonra yoksulluğun azaltılması ve ekonomi yönetiminden sorumlu başkan yardımcısı oldu. 1973-76 yılları arasında aynı zamanda Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı olan Bülent Ecevit'in ekonomi danışmanlığını yaptı.

Kasım 2000 ve Şubat 2001'de yaşanan iki mali krizin ardından Türkiye'ye davet edildi. 22 yıldır sürdürdüğü Dünya Bankasındaki görevinden ayrılarak 13 Mart 2001'de Bülent Ecevit Hükûmetinde Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı görevini üstlendi. Uluslararası Para Fonu (IMF) ile müzakereleri yürüterek mali krizin asgari hasarla atlatılmasını sağladı. Türk finans sisteminin radikal bir şekilde yeniden yapılanmasını sağlayan "Güçlü Ekonomi Programı"nı hazırladı. Ekonomide sabit kur rejiminden dalgalı kur sistemine geçildi. "15 günde 15 yasa" çıkışı ile aralarında Merkez Bankası yasası, bankacılık yasası, telekom yasası ve ihale yasasının da olduğu bir dizi kanun Meclisten geçirildi. Ocak 2002'de verdiği bilgide, 2000-2002 döneminde IMF'den 14 milyar 396 milyon, Dünya Bankasından da 3 milyar 227 milyon dolar kredi sağlandığını açıkladı.

Türk Telekom'un özelleştirilmesi sürecinde dönemin Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz ve Özelleştirmeden sorumlu devlet bakanı Yüksel Yalova ile anlaşmazlık yaşadı. 2002 Ağustos ayında başbakan yardımcısı Devlet Bahçeli ile görüş ayrılığına düşerek görevinden istifa etti. İsmail Cem, Zeki Eker ve Hüsamettin Özkan ile birlikte Yeni Türkiye Partisi'nin kuruluş çalışmalarına katıldı. Ancak bu partiye katılmayarak Cumhuriyet Halk Partisi'nden milletvekili adayı oldu. 3 Kasım 2002 seçimlerinde CHP'den İstanbul milletvekili seçildi.

Gazeteci Mehmet Çetingüleç, 2018 yılında yayımlanan Ecevit’in Anıları: 12 Yıl Saklı Tutulan Veda Sohbetleri adlı kitabında başbakan Bülent Ecevit'in röportaj sırasında şunları söylediğini yazdı: "..ekonominin toparlanmaya başladığı bir dönemde bakan Kemal Derviş ABD'ye gitti ve 12 gün boyunca kendisinden haber alınamadı. Döndükten sonra erken seçimi gündeme getirdi ve benimle yaptığı ikili görüşmede görevden çekilmemin Türkiye ekonomisi için faydalı olacağını söyledi". Ayrıca Ecevit'in, Kemal Derviş için "en büyük pişmanlıklarımdan birisidir" ifadesini kullandığını belirtti.

9 Mayıs 2005'te milletvekilliğinden istifa ederek Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) başkanlığına aday oldu. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, aralarında Japon ve Norveçli adayların da olduğu kişiler arasında Kemal Derviş'i programın başına getirdi. Derviş böylece Birleşmiş Milletlerde Genel Sekreter Kofi Annan ve özel kalem müdürü Mark Malloch Brown'dan sonra üçüncü en yetkili kişi oldu. 2009 yılında bu görevi Yeni Zelanda'nın eski başbakanı Helen Clark'a devretti. Mayıs 2008 tarihinde Financial Times'a yaptığı açıklamada Türkiye ve Brezilya gibi ülkelerde enflasyon tsunamisi yaşanacağını ve son bir yıldan kısa sürede bu ülkelerde halkın %25 daha fakirleştiğini belirtti.