Kısaca kimdir?
Karı Çor Tigin Yazıtı ya da Xi'an Yazıtı, 2010 yılında Zhang Du Yuan'lı bir köylü tarafından bulunmuş bir yazıttır. Bu köylü, bulduğu yazıtı Xi'an'daki bir pazarda satmaya çalışırken son anda Tang West Market Museum yetkilileri yazıtı fark etmiş ve yazıtı satın alarak müze envanterine kaydetmişlerdir. Karı Çor Tigin Yazıtı, Çin'in Shaanxi Eyaleti'nin merkezi; Çin'in tarihi başkentlerinden Xi'an'da bulunmuştur. Karı Çor Tigin Yazıtı ve Karı Çor Tigin'in mezarına ait işlemeli taş, pek çok Çince yazıt ve arkeolojik envanterle birlikte Çin'in ilk özel müzesi olma özelliği taşıyan Tang West Market Museum'da sergilenmektedir.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Yazıt
Karı Çor Tigin'in anıt mezarına ait granitten yapılmış kare biçiminde üzerinde bitkisel motifler bulunan işlemeli bir kapak taşı bulunmuştur. Yazıt Türk-Çin ilişkilerini yansıtması ve iki dilli olması (bilingual) yönünden araştırmacılar tarafından önemli bir yazıt olarak görülmektedir.
02.2Yazıttaki Metinler
Karı Çor Tigin Yazıtı'nda Orhun Alfabesi ile yazılmış 17 satırlık Türkçe metin bulunmaktadır. Bunun yanında yazıtta Çince metinler de mevcuttur. Yazıt genel anlamda iyi korunmuş olmasına rağmen yazıtın 1. ve 2. satırlarında bulunan iki sözcükte geride kalan tarihi süreçte kırılmalar meydana gelmiştir. Karı Çor Tigin Yazıtı'nın Türkçe bölümünün okunma ve anlamlandırılmasını Cengiz Alyılmaz gerçekleştirirken, Çince bölümünün okunup anlamlandırılmasını ise Luo Xin yapmıştır.
02.3Yazıttaki Metinlerin Konusu
Yazıt, 794 yılının mayıs ayında Çin'de patlak veren bir ayaklanmayı bastırmak amacıyla Xi'an'a gelip Çin imparatorluk ordusuna sol kuvvetler komutanı olarak katılan bir Uygur tigini olan Karı Çor Tigin adına dikilmiştir. Yazıtın günümüz Türkçesine yapılan çevirisi şu şekildedir:
Bu mezarda yatan kimdir? Bu mezar, titretici, korkutucu, heybetli Yaglakar Hanedanlığı'ndan birine aittir. Onun adı ve şeceresi şöyledir: Çabış Tigin'in oğlu; Kan Tutuk'un yeğeni; Bögü Bilge Tengri Kan'ın küçük kardeşi Karı Çor Tigin'in mezarı. Onun yuğ töreni Tabgaç (Çin) imparatoru tarafından yapıldı. Domuz yılının altıncı ayının yedisinde. (7 Haziran 795)
02.4Yazıtın Boyutları
Karı Çor Tigin Yazıtı, 39 x 40 cm ölçülerinde granitten yapılmış kare biçimindeki bir taşın sol tarafına, yukarıdan aşağıya doğru 29 cm'lik bir alana yazılmıştır. Yazıtın Orhun Alfabesi ile yazılmış bölümünün eni 4,5 – 5 cm arasında değişmektedir.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Karı Çor Tigin Yazıtı kendi hikâyesinde anılıyor Yaglakar uruğu
“Karı Çor Tigin Yazıtı'na göre, Yaglakar uruğu adını Bezgek Yaglakar Kağan'dan almıştır.”
-
Karı Çor Tigin Yazıtı kendi hikâyesinde anılıyor Eski Türk Yazıtları
“• Yorçı Yazıtı • Karı Çor Tigin Yazıtı”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.