Kısaca kimdir?
Karadeniz kemençesi (Yunanca: Ποντιακή λύρα; Pontiakí lýra, Lazca: ჭილილი; Çilili, Ermenice: քամանի; Qamani) veya Laz kemençesi, Yunanistan ve Türkiye'de kullanılan yaylı müzik aletidir. Genellikle dörtlü aralıklarla B-E-A şeklinde akortlanmış üç teli vardır. Pontus Rumlarının önde gelen müzikal halk çalgısıdır. 11. ve 12. yüzyıllar arasında icat edildiği tahmin edilmektedir. Kemençe, birçok ahşap türünden yapılabilmektedir.
Ortaya çıkışı
—Ortaya çıkışı
Lir gibi ilk ortaya çıkan telli çalgılar parmak veya mızrapla çalınırdı. Yapımında at kuyruğunun kullanıldığı, dik olarak çalınan iki telli yaylı çalgıların, Orta Asya'daki göçebe binici topluluklar arasında ortaya çıkmış olma ihtimali yüksektir. Bu çalgılar günümüzde kullanılan Moğol Morin huur'una ve Kazak kobızına benziyorlardı. Bu yaylı çalgıların değişik formları Asya'dan Orta Doğu'ya ve Bizans İmparatorluğu'na ticaret yolları boyunca yayılmıştı.
Avrupa'da kullanılan tüm yaylı çalgılarının (kemençe de dahil olmak üzere) doğrudan atası, 9. yüzyılda kullanılan Bizans lirine ve daha sonra Avrupa rebek ine dönüşen Arap rebabıdır (ربابة).
Karadeniz kemençesinin, Pontus bölgesinin Bizans İmparatorluğu'na bağlı olduğu 11 ve 12. yüzyıllar arasında icat edildiği, "Kemençe" adının ise (küçük yaylı anlamında) ilk kez 10. yüzyılda verildiği anlaşılmaktadır. Pavlos Hairopoulos'a göre, bu çalgı bizzat Pontus Rumları tarafından tasarlanmış ve imal edilmiştir.
Karadeniz kemençesi · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Karadeniz kemençesi kendi hikâyesinde anılıyor Özer Özel
“Ayrıca mızraplı/yaylı tanbur, tar, bağlama, Karadeniz kemençesi, lavta, klasik kemençe çalmaktadır.”
-
Karadeniz kemençesi kendi hikâyesinde anılıyor Bahattin Çamurali
“27 Nisan 1931 yılında Trabzon'un Sürmene ilçesinin Dirlik köyünde dünyaya gelen Çamurali, Karadeniz kemençesi üstadı ve sanatçısıdır.”
-
Karadeniz kemençesi kendi hikâyesinde anılıyor Katip Şadi
“Karadeniz kemençesinin Durkaya ekolündeki isimlerinden biriydi.”
-
Karadeniz kemençesi kendi hikâyesinde anılıyor Mehmet Sırrı Öztürk
“Mehmet Sırrı Öztürk, (1938, Giresun – 26 Aralık 2016, İstanbul) Giresun'un Görele ilçesi Kemikli Köyünde doğmuş olan karadeniz kemençesi üstadlarından biridir.”
-
Karadeniz kemençesi kendi hikâyesinde anılıyor Klasik kemençe
“• Osmanlı kemençesi • İstanbul kemençesi (bu tabir Yunanistan'da kullanılır) • tırnak kemençesi (tırnak ile çalındığı için) • armudî kemençe (yarım armut şeklinde olduğu için) Kar...”
-
Karadeniz kemençesi kendi hikâyesinde anılıyor Hegit
“Ağaçtan yapılan hegit ise Karadeniz Kemençesiyle birlikte Türk halk müziği yaylı çalgılarının tahta kapaklılar sınıfına girer.”
-
Karadeniz kemençesi kendi hikâyesinde anılıyor Çepniler
“Kültürel açıdan Karadeniz kemençesi, horon ve otçu göçü gibi gelenekleri olan Çepniler, Karadeniz'in folklorik kimliğinin şekillenmesindeki aktörlerdendir.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.