Kısaca kimdir?
İttihad-ı Muhammedî Fırkası, Osmanlı İmparatorluğu'nda İkinci Meşrutiyet döneminde faaliyet gösteren İslamcı siyasi parti.
5 Nisan 1909'da kuruldu. Adı, günümüz Türkçesinde Muhammedçi Birlik Partisi anlamına gelir. Kurucusu Derviş Vahdeti'dir.
Kurucuları arasında Derviş Vahdeti haricinde Ferik Rıza Paşa, Süheyl Paşa, Mehmet Sadık Efendi gibi muhalif isimler de bulunuyordu. Said Nursî önceleri cemiyete destek vermiş olsa da, kullanılan üslubu beğenmediğinden cemiyetle ilişkisini kesmiştir. Cemiyet, kuruluşunu Ayasofya Camii'nde okutulan bir mevlitle ilan etmiştir.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Tarihi
Cemiyet, kendisini fırka olarak tanımlıyor ve partinin (fırkanın) gerçek başkanının ve yol göstericisinin Muhammed olduğunu dile getiriyordu. Parti üyeleri "Volkancılar" veya "Muhammedîler" olarak anıldılar.
Fırka kurulduktan kısa süre sonra Volkan gazetesi de yayına başladı. Derviş Vahdetî ve diğer Volkan yazarları, başlangıçta İttihat ve Terakki Cemiyeti'ni desteklemişlerse de daha sonra İttihatçıların özgürlükleri kısıtlayıcı uygulamalarını ve diğer politikalarını eleştirip muhalif bir parti olmuşlardır.
İttihatçılar da onları totaliterlik (istibdat) ve irtica taraftarlığı ile suçlamışlardır.
İslamcı olmasına rağmen bu parti, diğer İslamcı çevrelerin muhalefetiyle karşılaşmış, Sırat-ı Müstakim, Beyanü'l-Hak gibi gazete ve dergiler partiyi sert bir dille eleştirmiştir.
Zamanla meşrutiyet rejimine, dönemin hükûmetine ve İttihatçılara hakaretamiz bir üslupla ağır eleştiriler yöneltiyordu. Volkan gazetesini, muhalif Mizan, Serbesti, Osmanlı ve İkdam gazeteleri izledi. İttihat ve Terakki ise Tanin ve Şûra-yı Ümmet gazeteleri vasıtasıyla eleştirilere yanıt veriyordu.
Halk, toprak kayıplarından İttihatçıları ve meşrutî yönetimi sorumlu tutuyor; Volkan, Serbesti gibi gazeteler toplumda İttihatçılara karşı olan öfkeyi körüklüyordu. Toplum böylesi bir gerilimin içindeyken Serbesti gazetesinin başyazarı Hasan Fehmi Bey'in Galata Köprüsü'nde öldürülmesi gerilimi iyice tırmandırdı. Hasan Fehmi'nin muhalif bir gazetenin başyazarı olması, kamuoyunda bu cinayetin İttihat ve Terakki'nin bir suikastı olduğu algısı oluşturdu. Bu olaydan bir hafta sonra 31 Mart Olayı patlak verdi. Olay ilk önce askeriyede başladı. Asker "Biz meşrutiyet değil, şeriat isteriz" diye silahlanmış, üstlerinin ikazlarına uymayarak isyan etmişti. İsyan toplumun daha geniş kesimlerine yayıldı ve isyancılar meclisi basıp bir nazırı öldürdü. Olaylar Hareket Ordusu tarafından bastırıldı. İttihad-ı Muhammedî Fırkası üyeleri ise halkı kışkırttıkları, isyana teşvik ettikleri gerekçesiyle Divan-ı Harp'te yargılanmış, Derviş Vahdeti idam edilmiştir.
Tarık Zafer Tunaya'ya göre, İttihad-ı Muhammedî Fırkası, "parlamento içinde kurulmuş, klerikal, gizli ve ihtilalci" eğilimli bir partidir.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
İttihad-ı Muhammedi Fırkası hayat hikâyesinde anıyor Hasan Fehmi Bey
“Toplum böylesi bir gerilimin içindeyken Serbesti gazetesinin başyazarı Hasan Fehmi Bey'in Galata Köprüsü'nde öldürülmesi gerilimi iyice tırmandırdı.”
-
İttihad-ı Muhammedi Fırkası hayat hikâyesinde anıyor İttihat ve Terakki
“Derviş Vahdetî ve diğer Volkan yazarları, başlangıçta İttihat ve Terakki Cemiyeti'ni desteklemişlerse de daha sonra İttihatçıların özgürlükleri kısıtlayıcı uygulamalarını ve diğer...”
-
İttihad-ı Muhammedi Fırkası hayat hikâyesinde anıyor Said Nursî
“Said Nursî önceleri cemiyete destek vermiş olsa da, kullanılan üslubu beğenmediğinden cemiyetle ilişkisini kesmiştir.”
-
İttihad-ı Muhammedi Fırkası hayat hikâyesinde anıyor Tarık Zafer Tunaya
“Tarık Zafer Tunaya'ya göre, İttihad-ı Muhammedî Fırkası, "parlamento içinde kurulmuş, klerikal, gizli ve ihtilalci" eğilimli bir partidir.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.