Kısaca kimdir?
"İstiklal Marşı" (Osmanlıca: استقلال مارشى, romanize: İstiklâl Marşı), Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin millî marşıdır. Eser, 12 Mart 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından resmen kabul edildi. Bu tarih, 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilan edilmesinden yaklaşık iki buçuk yıl öncesine denk geliyordu. Marş, Kurtuluş Savaşı sırasında mücadele eden askerlere moral vermek amacıyla yazılmış bir eser olmasının yanı sıra, henüz kurulmamış olan Cumhuriyet için de ideal bir millî marş niteliği taşıyordu.
İstiklal Marşı'nın sözleri Mehmet Âkif Ersoy tarafından yazıldı, bestesi ise Osman Zeki Üngör tarafından yapıldı. Eserin temel temaları, Türk vatanına duyulan sevgi, özgürlük ve inanç ile bağımsızlık uğruna gösterilen umut, adanmışlık ve fedakârlığın yüceltilmesidir. Bu kavramlar; bayrak, insan ruhu ve vatan toprağı üzerinden görsel ve duygusal imgelerle işlendi. Ersoy'un orijinal el yazmasında "Kahraman Ordumuza" ithafı yer alır. Bu ifade, Kurtuluş Savaşı'nı kazanan millî kuvvetlere gönderme yaparken marşın sözleri de savaş sırasında askerlerin yaptığı fedakârlıkları yansıtır.
Marş, devlet ve askerî törenlerde, millî bayramlarda, spor organizasyonlarında ve okul törenlerinde düzenli olarak okunmakta veya çalınmaktadır. Marşın görsel temsilleri de çeşitli kamusal alanlarda yer almaktadır. Buna örnek olarak, 1983-1989 yılları arasında basılan 100 Türk lirası banknotlarının arka yüzünde marşın ilk iki kıtasının yer aldığı tasarım gösterilebilir.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Tarihçe
Maarif Vekaleti, Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlarında, İstiklâl Harbi'nin millî bir ruh içerisinde kazanılması imkânını sağlamak amacıyla 1921'de bir güfte yarışması düzenledi. Yarışmaya toplam 724 şiir katıldı. Eser gönderenler arasında Kâzım Karabekir, Hüseyin Suat Yalçın, İsak Ferrara, Muhittin Baha Pars ve Kemalettin Kamu gibi tanınmış isimler de vardı. "Çanakkale Şehitlerine" ve "Bülbül" gibi şiirlerin sahibi Mehmet Âkif'in "Milletin başarılarının para ile övülemeyeceğini" düşündüğü için yarışmaya katılmak istemediği bilinir.
Son şiir gönderme tarihi olan 23 Aralık 1920'den sonra Eğitim Bakanlığı güfteleri incelemiş ancak içlerinde istiklal marşı olabilecek bir eser bulamamıştı. Mehmet Âkif, Maarif Vekili Hamdullah Suphi Bey'in kendisine yazdığı 5 Şubat 1921 tarihli davet mektubundan sonra fikrini değiştirerek Ankara'daki Taceddin Dergâhı'ndaki odasında, Türk ordusuna hitap ettiği şiiri kaleme aldı ve Bakanlığa teslim etti. Şiirde şair; Kurtuluş Savaşı'nın kazanılacağına olan inancını, Türk askerinin yürekliliğine ve özverisine güvenini, Türk ulusunun bağımsızlığa, Hakk'a, yurduna ve dinine bağlılığını dile getirmiştir. Hamdullah Suphi Bey, Âkif'in şiirinin önce cephede asker arasında okunmasına karar verdi. Batı Cephesi Komutanlığına gönderilen şiir, askerin beğenisini kazandı. İstiklâl Marşı, 17 Şubat 1921 tarihinde Ankara'da Hâkimiyet-i Milliye ve Sebilürreşad gazetelerinde, 21 Şubat 1921'de Kastamonu'da Açıksöz gazetesinde yayımlandı.
Ön elemeyi geçen yedi şiir, 12 Mart 1921'de Mustafa Kemal'in başkanlığını yaptığı Meclis oturumunda tartışmaya açıldı. Mehmet Âkif'in şiiri, Meclis kürsüsünde Hamdullah Suphi Bey tarafından okundu. Şiir okunduğunda milletvekilleri büyük bir heyecana kapıldı ve diğer şiirlerin okunmasına gerek görülmedi. Bazı mebusların itirazlarına rağmen Mehmet Akif'in şiiri coşkulu alkışlarla kabul edildi.
Güfteye en sert eleştiri Kâzım Karabekir'den geldi. Kâzım Karabekir, 26 Temmuz 1922'de Bakanlar Kurulu Başkanı Rauf Bey'e yazdığı mektupta yarışma sonucunun iptal edilmesini istemiş ve eleştirilerini sıralamıştır. Eleştirilere karşın güftede bir değişikliğe gidilmedi ve Paşa da bu konuda ısrarcı olmadı.
Mehmet Âkif, kazandığı beş yüz liralık ödülü yoksul kadın ve çocuklara iş öğreterek yoksulluklarına son vermek için kurulan Darülmesaiye bağışladı. Şair ayrıca, İstiklâl Marşı'nın Türk milletinin eseri olduğunu beyan etmiş ve İstiklâl Marşı'nın güftesini, şiirlerini topladığı Safahat'a dâhil etmemiştir.
Ülke savaş içerisinde olduğu için Âkif'in şiirinin bestelenmesi iki sene ertelendi, 1923'ün 12 Şubatında İstanbul Maarif Müdürlüğüne beste yarışması açma görevi verildi.
Şiirin bestelenmesi için açılan ikinci yarışmaya 24 besteci katıldı. Ülkenin içinde bulunduğu zor koşullar nedeniyle sonucu belirleyecek bir değerlendirme yapılamadı. Bu nedenle güfte, ülkenin çeşitli yerlerinde farklı bestelerle okunmaya başlandı. Edirne'de Ahmet Yekta Bey'in, İzmir'de İsmail Zühtü Bey'in, Ankara'da Osman Zeki Bey'in, İstanbul'da
02.2Sözleri
- Osmanlı alfabesi
- (özgün metin)
- :قورقمه، سونمز بو شفقلرده یوزهن آل سانجاق
- سونمدن یوردمڭ اوستنده توتن اڭ صوڭ اوجاق
- او بنم ملتمڭ یلدزدر پارلایاجاق؛
- او بنمدر. او بنم ملتمڭدر آنجاق
- !چاتمه قربان اولایم چهرڭی، ای نازلی هلال
- قهرمان عرقمه بر گل، نه بو شدت، بو جلال
- ساڭا اولماز دوكولن قانلریمز صوڭرا حلال؛
- !حقدر، حقه طاپان ملتمڭ، استقلال
- بن ازلدن بریدر حر یاشادم، حر یاشارم
- !هانگی چیلغین بڭا زنجیر اورهجقمش، شاشارم
- كوكرهمش سیل گبییم، بندیمی چیكنهر آشارم؛
- ییرتارم داغلری، انگینلره صیغمام، طاشارم
- غربك آفاقنی صارمشسه چلیك زرهلی دیوار
- بنم ایمان دولو گوكوسم گبی سرحدم وار
- ،اولوسڭ، قورقما، ناصل بویله بر ایمانی بوغار
- "مدنیت" دیدیگڭ تك دیشی قالمش جانوار؟
- آرقاداش! یوردیمه آلچاقلری اوغراتما، صاقین
- سپر ایت گودهڭی، دورسڭ بو حیاسزجه آقین؛
- دوغاجقدر سڭا وعد ایتدیكی گونلر حقڭ؛
- كیم بیلیر بلكه یارین، بلكه یاریندن ده یاقین
- باصدیغڭ یرلری "طوپراق!" دییهرك گچمه طانی
- !دوشون آلتندهكی بیڭلرجه كفنسز یاتانی
- سن شهید اوغلیسڭ، اینجیتمه یازیقدر آتاڭی
- ویرمه، دنیالری آلسهڭ ده بو جنت وطنی
- ،كیم بو جنت وطنڭ اوغرینه اولماز كه فدا
- !شهدا فیشقیراجق طوپراغی صیقسهڭ، شهدا
- جانی، جانانی، بوتون واریمی آلسین ده خدا
- ایتمهسین تك وطنمدن بنی دنیاده جدا
- روحمڭ سندن، الهی، شودر آنجاق املی
- دهگمهسین معبدمڭ گوكسنه نامحرم الی
- ابدی، یوردیمڭ اوستنده بنم ایڭلهمهلی
- او زمان وجد ایله بیڭ سجده ایدهر وارسه – طاشم
- ،هر جریحهمدن، الهی، بوشانوب قانلی یاشم
- فیشقیریر روح مجرد گبی یردن نعشم؛
- !او زمان یوكسهلهرهڭ عرشه دگهر بلكه باشم
- !دالغالان سن ده شفقلر گبی ای شانلی هلال
- !اولسڭ آرتق دكولن قانلریمڭ هپسی حلال
- !ابدیا سڭا یوق، عرقمه یوق اضمحلال
- حقیدر حر یاشامش بایراغمڭ حریت؛
- !حقیدر حقه طاپان ملتمڭ استقلال
02.3Kutlama ve anma günü
Türkiye'de her yıl 12 Mart günü resmî olarak "İstiklâl Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Âkif Ersoy'u Anma Günü"dür. Düzenlenen etkinlik ve törenlerle İstiklal Marşı'nın kabulü kutlanır, Mehmet Akif Ersoy anılır.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
İstiklâl Marşı hayat hikâyesinde anıyor Hüseyin Suat Yalçın
“Eser gönderenler arasında Kâzım Karabekir, Hüseyin Suat Yalçın, İsak Ferrara, Muhittin Baha Pars ve Kemalettin Kamu gibi tanınmış isimler de vardı.”
-
İstiklâl Marşı hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Akif Ersoy
“Düzenlenen etkinlik ve törenlerle İstiklal Marşı'nın kabulü kutlanır, Mehmet Akif Ersoy anılır.”
-
İstiklâl Marşı hayat hikâyesinde anıyor Muhittin Baha Pars
“Eser gönderenler arasında Kâzım Karabekir, Hüseyin Suat Yalçın, İsak Ferrara, Muhittin Baha Pars ve Kemalettin Kamu gibi tanınmış isimler de vardı.”
-
İstiklâl Marşı hayat hikâyesinde anıyor Osman Zeki Üngör
“İstiklal Marşı'nın sözleri Mehmet Âkif Ersoy tarafından yazıldı, bestesi ise Osman Zeki Üngör tarafından yapıldı.”
-
İstiklâl Marşı hayat hikâyesinde anıyor Türkiye Büyük Millet Meclisi
“Eser, 12 Mart 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından resmen kabul edildi.”
-
İstiklâl Marşı hayat hikâyesinde anıyor Zeki Bey
“Edirne'de Ahmet Yekta Bey'in, İzmir'de İsmail Zühtü Bey'in, Ankara'da Osman Zeki Bey'in, İstanbul'da • Osmanlı alfabesi (özgün metin) • :قورقمه، سونمز بو شفقلرده یوزهن آل سانجاق...”
-
İstiklâl Marşı kendi hikâyesinde anılıyor Mesut Uçakan
“Yazarlar Birliği en iyi yönetmen ödülü - BİRSAD en iyi film • 1995: Ölümsüz Karanfiller • 2005: Anne ya da Leyla • 2006: Anka Kuşu • 1987: Kavanozdaki Adam - TRT (5 bölümlük dizi)...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.