Kısaca kimdir?
İspenç vergisi, Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki toprak düzeninde, özellikle 14. yüzyılın sonlarından itibaren yerleşmiştir. I. Bayezid dönemine kadar uzanan kayıtlar, verginin kökeninin Bizans ve Sırp mali sistemlerindeki 'hyperpyron' gibi yıllık ödemelere dayandığını göstermektedir. Osmanlı yönetimi, fethettiği bölgelerdeki mevcut vergi yükümlülüklerini 'İspenç' adı altında standartlaştırarak, 25 akça üzerinden sabitlemiştir.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1389
İlk Kayıtlar
İspenç vergisine dair en eski Osmanlı kayıtları I. Bayezid döneminde görülmeye başlandı.
İlk üretimler kaynak eşleşmedi -
1400
Sistematikleşme
15. yüzyılın ilk yarısına ait tahrir defterlerinde vergi 'ispenc' ve 'ispence' olarak resmileşti.
Önemli eserler kaynak eşleşmedi
Hayat hikâyesi
03.1Etimolojik Kökenler
İspenç kelimesinin kökeni üzerine tarihçiler arasında farklı görüşler mevcuttur. Joseph von Hammer ve Ćiro Truhelka gibi isimler farklı etimolojik kökenler öne sürse de, modern tarihçilikte Halil İnalcık'ın da desteklediği, Slavca 'župan' (yerel feodal bey) kelimesinden türeyen 'županitsa' teriminin Türkçeye geçmiş hali olduğu görüşü en güçlü akademik açıklama olarak kabul edilmektedir.
03.2Sosyo-Ekonomik Etkileri
İspenç, Hristiyan reayanın statüsünü belirleyen temel unsurlardan biriydi. Bu vergiyi ödeyenler, Müslüman çiftçilerin ödediği 'çift resmi' vergisinden muaf tutuluyordu. Bu durum, Osmanlı'nın farklı inanç grupları arasındaki vergi adaletini sağlama ve tarımsal üretimi teşvik etme stratejisinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
İspenç hayat hikâyesinde anıyor Halil İnalcık
“Joseph von Hammer ve Ćiro Truhelka gibi isimler farklı etimolojik kökenler öne sürse de, modern tarihçilikte Halil İnalcık'ın da desteklediği, Slavca 'župan' (yerel feodal bey) kel...”
-
İspenç kendi hikâyesinde anılıyor Serviçen Efendi
“Sivil eczacılar için çıkartılan Beledi İspençiyarlık Nizamnamesi'ni hazırlamış; Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin (Kızılay) kurucuları arasında yer almıştır.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 2 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.