Kısaca kimdir?
İsmail Maşuki (1508, Aksaray, Karaman Eyaleti - 1529, İstanbul), Türk tasavvuf tarihinde "Oğlan Şeyh" veya "Çelebi Şeyh" diye de bilinen, Bayrami-Melami tarikatı kutbu ve şeyhi.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Hayatı
Aksaray'da doğmuştur. Babası Bayramî-Melâmî şeyhi Pir Ali Aksarayî'nin ölümünden sonra tarikatın başına kendisi geçmiştir. İstanbul ve Edirne'de kendisine pek çok mürid kazanmıştır.
Gölpınarlı'nın aktardığı bir rivayete göre Maşuki, müritlerine bazen "Allah, Allah" zikri yerine "Allahım, Allahım" dedirtirmiş. Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle on iki öğrencisiyle birlikte padişahın yanına gelen İsmail Maşuki, padişahın önündeki sorgulamasında vahdet-i vücuda dair görüşünde ısrar etmiş ve Şeyhülislam İbn Kemal'in fetvasıyla ve Ebussuud Efendi'nin de destekleriyle, zındıklık ve mülhidlik ile yargılanarak öğrencileriyle birlikte Sultanahmet'teki At Meydanı'nda idam edilmiştir. İdamının ardından da uzun bir süre dilden düşmeyen Oğlan Şeyh'i savunma babında yorum yapanlara dahi "onun mezhebinde ise katlolunur" fetvaları verilmiştir. İdamından sonra Marmara Denizi’ne atılan naaşı kıyıya vurunca Sultanahmet civarlarına defnedilmiştir.
Müritlerinden Irakizade Hasan Efendi idam edildiği yere bir mescit, Oğlan Şeyh'in idam edildiği yere de şehitlik (meşhet) yaptırılmış ve parmaklıkla çevirmiş, daha sonra da aynı yere sembolik olarak bir kabir yaptırılmıştır. Ancak mescit daha sonra yanmıştır.
02.2Şiirlerinden
Kalbin Allah olduğu içün suretin Rahmandır;
Kim Mükevvin (yaratan) ismin ey meh (ay), haliki (fani) ekvân(alem)dır.
Surete nispet mugayir (aykırı) görünür eşya kamu (bütün),
Lâkin ol ma'ni yüzünden cümlesi bir cândır.
Ayni Hak oldu vücudum, kaçma ey Hak sureti;
Hak ile Hak olagör, gel vehmi (küçük fikir-boş kaygı) ko, Şeytândır...
Nûş (tatlı içecek) kıldı çünkü ruhum şol şarabı aşkını
Mest olup yitürdü kendin, baki ol sultândır.
Kim ki aşk ile vücudun bildi vü buldu bu gün
Kendü kendiözün yitürmedi; ulu sultândır.
02.3Popüler kültürdeki yeri
2013 yılında Muhteşem Yüzyıl adlı dizide Deniz Celiloğlu tarafından canlandırılmıştır. Kanuni döneminde görüşlerinden dolayı idam edilen dört ünlü şeyhten biridir.
Emin Alper'in yönetmenliğini yaptığı Alef (2020) adlı polisiye dizi, kendisinin modern dönem takipçileri arasında geçen tarikat içi tartışmaları konu edinmektedir. Dizide ismine ve görüşlerine yer verilmiş olup kendisi canlandırılmamıştır.
Üretimleri
03.1Kitapları 10 kitap · kapaklı raf
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
İsmail Maşuki hayat hikâyesinde anıyor Deniz Celiloğlu
“2013 yılında Muhteşem Yüzyıl adlı dizide Deniz Celiloğlu tarafından canlandırılmıştır.”
-
İsmail Maşuki hayat hikâyesinde anıyor Ebussuud Efendi
“Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle on iki öğrencisiyle birlikte padişahın yanına gelen İsmail Maşuki, padişahın önündeki sorgulamasında vahdet-i vücuda dair görüşünde ısrar etmiş ve...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.