Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
İsmail Necati Gerçeksöz (d. 18 Şubat 1925, İzmir - ö. 4 Nisan 1980, İstanbul), Türk şair, gazeteci ve yazardır.
Şiir ve roman türlerinde eserleri vardır. Hisarcılar akımının temsilcilerinden biridir. Ortadoğu gazetesinin başyazarlığını yaptığı sırada 1980'de bir silahlı saldırı sonucu öldürülmüştür.
Yaşamı
—Yaşamı
1925'te İzmir'de doğdu. Babası, Bursa'nın Yenişehir ilçesinin Koyulhisar köyünden olan ve Bilecik'ten İzmir'e gelerek yerleşen öğretmen ve din adamı İbrahim Sırrı Bey (Molla İbrahim Efendi); annesi Romanya göçmeni bir aileye mensup olan Edremit'te doğumlu Hacer Hanım'dır. Öğretmen ve din adamı babasının görevi nedeniyle çocukluğunda farklı yerlerde bulundu. İlköğrenimini Manisa'daki Paşaköy yatılı okulunda yaptı. Ailesi 1935'te Bursa'ya yerleşti ve Bursa'nın merkezindeki Nalbantoğlu mahallesinde yaşadılar. Gerçeksöz, İzmir'in Selçuk ilçesinde başladığı ortaöğrenimine Bursa'da devam etti. Dışarıdan sınavlara girerek Bursa İpekçilik Meslek Okulu'ndan diploma aldı.
Ortaöğrenimini tamamladıktan sonra okuma imkanı bulamadığından kendi kendisini yetiştirdi. Bursa'daki edebiyat çevresine katıldı, edebiyat sohbetleri ve müzikli edebiyat söyleşilerinin devamlı katılımcılarından biri oldu. Öğretmen Haşim Nezihi Okay'ın yönlendirmesi ile şiir ile ilgilendi. Okayn, 1944 yılında, Bursa'da çıkarılan Demet mecmuasında Gerçeksöz'ün ilk şiirinin yayımlanmasına ve bir Bursa ziyareti sırasında Ahmet Hamdi Tanpınar ile tanışmasına vesile oldu. Arapça ve Farsçayı basından öğrendi. 1944'te Serbest ölçü'yü benimsedi. Hisarcılar, Şadırvan, Kaynak ve Demet dergilerinde şiirler yazdı.
Bursa'da Ant gazetesinde muhabirlik yaparak gazeteciliğe başladı. Tanin, Vatan, Yeni İstanbul, Tercüman gazetelerinin Bursa muhabirliklerini yaptı. Bursa Hakimiyet gazetesinin yazı işleri müdürlüğünü yaptı. Kendi matbaasını kurarak Bursa Ekspres gazetesini çıkardı ve bu gazetede başyazılar yazdı. 1947 yılında Bursa Gazeteciler Cemiyeti'nin kurulmasına da katkıları oldu. Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın kuruluşunda da Bursa'yı temsil etti. Bursa'da gazetecilik yaptığı yıllarda birçok gazeteci yetiştirdi.
İlk evliliğini 1950 yılında Hidayet Hanım ile gerçekleştirdi; 1954 yılında eşinden ayırıldı. Bu evliliğinden Sinan ve Hikmet isimli iki çocuğu oldu. İkinci evliliğini Nusret Hanım ile 1954'te gerçekleştiren şairin bu evliliğinden de Lütfiye, İbrahim ve Nilüfer isminde üç çocuğu vardır.
Gerçeksöz, 1960 İhtilâli'nden sonra gazetecilere yapılan baskılar nedeniyle 1961'de kardeşi Ziya Gerçeksöz ile birlikte Batı Almanya'ya gitti ve işçi olarak çalıştı. Schleswig-Holstein eyaletinde Itzehoe şehrinde bulunan Gruner+Jahr Yayınevi'nde çalıştı ve yedi yıl kaldığı Holstein eyaletinde Türk işçi derneklerinin başkanlıklarında bulundu, çeviriler yaptı. 1961-1967 yıllarında Itzehoe şehrinde diğer işçi derneklerini birleştirmek için çalıştı, federasyon kurulmasını sağladı. 1968'de Hannover'e göçtü; Continental fabrikalarında memurluk ve mütercimlik yaptı. Aşağı Saksonya ve Bremen Eyaletleri Türk İşçi Dernekleri genel sekreterliklerini üstlendi.
Almanya yıllarında Türkiye'deki milliyetçi siyasîlerle ilişkilerini sürdürdü. 1973 yılında Bursa'dan MHP milletvekili adayı oldu ancak seçilmedi. Türkiye'deki bazı dergilere şiirlerini göndererek yayımlatmaya devam eden şair, 1974-1975'te Doğru Hakimiyet ve Devlet gazetelerinden yayımlanan yazılarında özellikle yurt dışındaki Türk işçilerinin ve ailelerinin durumlarını ele aldı. 1976'da Türkiye'ye döndü. Özellikle Türkiye'ye dönme aşamasında Almanya'dan gönderdiği şiirleri Hisar dergisinde yayımlandı.
Yurda dönüşünden sonra Millet gazetesinde köşe yazarlığına devam etti. 25 Şubat 1979'a kadar yazılarını "GERÇEK-SÖZ” köşesinde sürdürdü. Gazeteciliğe devam ederken bir yandan da İstanbul MHP İl Yönetim Kurulu'nda üye oldu ve Basın Bürosu Müşavirliği görevini üstlendi. 1977 seçimlerinde İstanbul'dan 11. sırada MHP milletvekili adayı olarak seçime girdi ancak seçilmedi. 1978 yılında Ahmet Kabaklı önderliğinde kurulan Türk Edebiyat Vakfı'nın da kurucu üyeleri arasında yer aldı.
Ortadoğu gazetesinin başyazarlığını yapan İlhan Darendelioğlu'nun 19 Kasım 1979'da silahlı saldırı sonucu öldürülmesinin ardından Orta Doğu gazetesinin başyazarlığını üstlendi. 4 Nisan 1980'de bir silahlı saldırı sonucu öldürüldü. Cenazesi Bursa'ya getirilmiş 6 Nisan 1980'de Emirsultan Mezarlığı'na defnedilmiştir.
İsmail Gerçeksöz · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1925
Doğum ve Erken Yıllar
1925 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1935
Ailesi 1935'te Bursa'ya yerleşti ve Bursa'nın merkezindeki Nalbantoğlu mahallesinde yaşadılar.
Önemli eserler tek kaynak -
1944
Okayn, 1944 yılında, Bursa'da çıkarılan Demet mecmuasında Gerçeksöz'ün ilk şiirinin yayımlanmasına ve bir Bursa ziyareti sırasında Ahmet Hamdi Tanpınar ile tanışmasına vesile oldu.
İlk üretimler tek kaynak -
1947
1947 yılında Bursa Gazeteciler Cemiyeti'nin kurulmasına da katkıları oldu.
Önemli eserler tek kaynak -
1950
İlk evliliğini 1950 yılında Hidayet Hanım ile gerçekleştirdi; 1954 yılında eşinden ayırıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1954
İkinci evliliğini Nusret Hanım ile 1954'te gerçekleştiren şairin bu evliliğinden de Lütfiye, İbrahim ve Nilüfer isminde üç çocuğu vardır.
Önemli eserler tek kaynak -
1960
Gerçeksöz, 1960 İhtilâli'nden sonra gazetecilere yapılan baskılar nedeniyle 1961'de kardeşi Ziya Gerçeksöz ile birlikte Batı Almanya'ya gitti ve işçi olarak çalıştı.
Önemli eserler tek kaynak -
1961
1961-1967 yıllarında Itzehoe şehrinde diğer işçi derneklerini birleştirmek için çalıştı, federasyon kurulmasını sağladı.
Önemli eserler tek kaynak -
1968
1968'de Hannover'e göçtü; Continental fabrikalarında memurluk ve mütercimlik yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1973
1973 yılında Bursa'dan MHP milletvekili adayı oldu ancak seçilmedi.
Önemli eserler tek kaynak -
1974
Türkiye'deki bazı dergilere şiirlerini göndererek yayımlatmaya devam eden şair, 1974-1975'te Doğru Hakimiyet ve Devlet gazetelerinden yayımlanan yazılarında özellikle yurt dışındaki Türk işçilerinin ve ailelerinin durumlarını ele aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1976
1976'da Türkiye'ye döndü.
Önemli eserler tek kaynak -
1977
1977 seçimlerinde İstanbul'dan 11.
Önemli eserler tek kaynak -
1978
1978 yılında Ahmet Kabaklı önderliğinde kurulan Türk Edebiyat Vakfı'nın da kurucu üyeleri arasında yer aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1979
25 Şubat 1979'a kadar yazılarını "GERÇEK-SÖZ” köşesinde sürdürdü.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
Âşık Sazından Şiirler
Geçit Bekçisi (Uludağ dergisinin Kasım-Aralık tarihli 80. sayısında yayımlandı)
Bursa'nın Destanı
Yaşayan Ağaç
İkinci Dönüş
Gavur Parası
Gâvur Parası (5 Mart - 20 Nisan arasında Ortaadoğu gazetesinde tefrika edildi)
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
İsmail Gerçeksöz hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Hamdi Tanpınar
“Okayn, 1944 yılında, Bursa'da çıkarılan Demet mecmuasında Gerçeksöz'ün ilk şiirinin yayımlanmasına ve bir Bursa ziyareti sırasında Ahmet Hamdi Tanpınar ile tanışmasına vesile oldu.”
-
İsmail Gerçeksöz hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Kabaklı
“1978 yılında Ahmet Kabaklı önderliğinde kurulan Türk Edebiyat Vakfı'nın da kurucu üyeleri arasında yer aldı.”
-
İsmail Gerçeksöz hayat hikâyesinde anıyor Haşim Nezihi Okay
“Öğretmen Haşim Nezihi Okay'ın yönlendirmesi ile şiir ile ilgilendi.”
-
İsmail Gerçeksöz hayat hikâyesinde anıyor Türkiye Gazeteciler Sendikası
“Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın kuruluşunda da Bursa'yı temsil etti.”
-
İsmail Gerçeksöz kendi hikâyesinde anılıyor Nevzat Çalıkuşu
“İsmail Gerçeksöz'ün teklifi ile, İstanbul’da çıkan Millet gazetesi için Sanat Otağı adlı köşede günlük sanat yazıları yazdı.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - İsmail Gerçeksöztr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAyaz, Hüseyin (2011). "İsmail Gerçeksöz'ün hayatı, edebî kişiliği ve eserleri üzerine bir araştırma". Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi.tez.yok.gov.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıİhsan Işık, (Ed.) (2007). "GERÇEKSÖZ, İsmail". Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi. 4. Cilt (2. bas.). Ankara: Elvan Yayınları. s. 1432.erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTopçu, Esra (2024). "Türk kültür ve edebiyat hayatına katkılarıyla İsmail Gerçeksöz". Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü doktora tezi. 25 Ocak 2025 tarihinde kaynağınd...arşiv · tez.yok.gov.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “İsmail Gerçeksöz” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
4 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.