Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
II. Bayezid veya Bayezid-i Velî (Osmanlıca: بايزيد ثانى, romanize: Bayezīd-i Sānī; 3 Aralık 1447, Dimetoka – 26 Mayıs 1512, Havsa), divan edebiyatındaki mahlasıyla Adlî, Osmanlı İmparatorluğu'nun sekizinci padişahıdır. 22 Mayıs 1481'den 24 Nisan 1512'de tahttan indirilinceye kadar Osmanlı İmparatorluğu'nu yönetti. Tahta geçtiğinde 511.000 km²si Asya'da, 1.703.000 km²si Avrupa'da olmak üzere toplam 2.214.000 km² olan imparatorluk toprakları, ölümünde yaklaşık 2.375.000 km² idi.
Fatih Sultan Mehmed ve Gülbahar Hatun'un oğlu olarak Dimetoka Sarayı'nda doğdu. Şehzadelik eğitimini Amasya'da aldı ve 27 yıl boyunca Amasya Sancakbeyi olarak görev yaptı. Bu süreçte Otlukbeli Muharebesi'nde sağ kol kumandanı olarak görev yaptı. 1481'de babasının ölümü üzerine tahta çıktı. Kardeşi Cem Sultan, Bayezid'in iktidarını tanımadı ve Bursa'da kendi adına hutbe okuttu ve para bastırdı. II. Bayezid, Yenişehir Muharebesi'nde Cem Sultan'ın ordusunu yendi. Kahire'ye kaçan Cem Sultan, Memlûkler'in yardımıyla yeniden saldırdı, ancak başarısız olunca Rodos Şövalyeleri'ne sığındı. Ardından Papalık'ta esir tutuldu ve bu durum, II. Bayezid'in Otranto'dan çekilmesini sağladı ve Avrupa'ya sefer yapmasını engelledi.
1483'te ilk büyük seferini yapan Bayezid, Hersek Düklüğü'nü ilhak etti. 1484'te Boğdan Voyvodası'nın yıllık vergisini ödememesi sebebiyle Boğdan Seferi'ne çıktı ve Kili ve Akkerman'ı Osmanlı topraklarına kattı. Böylelikle Karadeniz'deki mutlak egemenliğini pekiştirdi ve Kırım Hanlığı ile kara bağlantısını sağladı. 1485'te başlayan Osmanlı-Memlûk Savaşı, 1491'deki barış antlaşmasıyla sona erdi ve savaş öncesi sınırlara dönüldü. 10 Mart 1492'de üçüncü büyük seferine çıkan Bayezid, Belgrad'ı kuşattı ancak başarılı olamadı. 1493'te Macaristan Krallığı ile yapılan Krbava Muharebesi'nde kesin zafere ulaştı. Aynı yıl Lehistan Krallığı'nın Boğdan Prensliği'ne saldırması üzerine Osmanlı-Lehistan Savaşı başladı. Osmanlı zaferiyle sonuçlanan savaşın ardından ateşkes imzalandı ve iki ülke arasında 120 yıllık barış dönemi başladı. Bayezid, 1499'da Sapienza Deniz Muharebesi'nde Venediklileri yenerek, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk açık deniz zaferini kazandı ve İnebahtı'yı topraklarına kattı. 1501'de Papalık'ın desteğiyle Fransa, Venedik ve Ceneviz, Osmanlılara ait Midilli Adası'nı kuşattılar, ancak başarısız oldular.
1501 yılında İran'da Akkoyunlu Devleti'nin yerine Şii Türkler tarafından Safevî Devleti kuruldu. Safevî hükümdarı Şah İsmail, Dulkadiroğulları Beyliği'nin üzerine yürüdü ve Anadolu'daki Şii etkisini artırdı. Safevîlerin görevlendirdiği Şahkulu, 1511'de Anadolu'da Şahkulu İsyanı'nı başlattı. Bayezid, isyanı bastırması için Sadrazam Hadım Ali Paşa'yı görevlendirdi. Sonunda Şahkulu öldürüldü, ancak Hadım Ali Paşa da savaşta aldığı yaralardan dolayı öldü. Halkın ve yeniçerilerin desteğini alan Şehzade Selim, Konstantiniyye'ye yürüdü; babası Bayezid'i tahttan çekilmeye zorladı ve onu sürgüne gönderdi. Bayezid, yolculuk sırasında hayatını kaybetti.
Padişahlık öncesi
—Padişahlık öncesi
II. Bayezid'in doğum tarihi tarihçiler arasında tartışmaya yol açmaktadır. Güvenilir bir Osmanlı bibliyografya ansiklopedisi doğum tarihinde bu tartışmayı karşılamak amacı ile bu tarihi Aralık 1447/Ocak 1448 olarak vermektedir. Bugün Yunanistan sınırları içerisinde kalan, Osmanlı zamanında ise Edirne'ye bağlı bir kaza merkezi olan Dimetoka'daki Dimetoka Sarayı'nda dünyaya geldi. İstanbul'un Fethi'nden sonra, 7 yaşlarındayken Hadım Ali Paşa danışmanlığında Amasya valisi oldu. Burada o dönemin en ünlü âlimlerinden dersler aldı ve padişah olacak şekilde yetiştirildi. O günlerde Amasya kenti bir eğitim ve kültür merkeziydi. Devrin meşhur âlimlerinden dersler aldı, İslami ilimlerin pek çoğunu öğrendi. İslam ilmi alanında ders aldığı hocalarından birisi de Şeyh Yavsi olarak bilinen Bayrami tarikat şeyhi de olan Şeyh Yavsî olmuştur. İslami ilmin yanı sıra matematik ve felsefe tahsili de aldı. Ayrıca Şeyh Hamdullah'tan da hat dersleri aldı. Arapça ve Farsça'nın yanı sıra; Çağatay lehçesi ve Uygur alfabesini de öğrendi.
Şehzade Bayezid sancakbeyi olarak 27 yıl Amasya'da oturdu. Bu görevde iken 1473'te Otlukbeli Savaşı'nda sağ kol kumandanı olarak görev aldı. Ayrıca 1479'da İran'dan gelen tüccarların mallarının yağmalanması üzerine, Şehzade Bayezid'in vali olarak gönderdiği kuvvetler Torul ve çevresini Osmanlı topraklarına kattı.
Fakat genellikle Amasya sarayında mistik, yarı şairane bir yaşam sürdüğüne dair iddialar da vardır. Topkapı Sarayı Arşivleri'ndeki belgelere göre bir dönem afyon kullandığı için babası Fatih Sultan Mehmed tarafından sert şekilde ikaz edilmiştir. Bu ikazdan sonra Bayezid afyonu zayıflamak için kullandığını söyleyerek af dilemiştir. Şehzade Bayezid'i afyona alıştıran Hızır Paşazâde Mahmud ile Müeyyedzâde Abdurrahman, Fâtih tarafından öldürülmek istense de Bayezid'in araya girip af dilemesiyle bunların idamından da vazgeçilmiştir.
Bayezid, şehzadeliği döneminde babasıyla başka tartışmalar da yaşamıştır. Merkezî hazineyi güçlendirmek için Sadrazam Karamanî Mehmed Paşa döneminde çıkarılan ve birçok vakıf/mülk arazisinin merkezî hazineye devredilmesini içeren toprak reformu kanunnamesini Amasya'da uygulamayacağını duyurup birçok taraftar toplamıştır.
II. Bayezid · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
2001
Bayezid'a, Haliç üzerine yapılması için 240 metre uzunluğunda bir köprü projesi sundu ancak kabul edilmedi ve projedeki köprünün bir benzeri 2001'de Norveç'te yapıldı.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
İkinci Beyazıt Külliyesi Ratip Kazancıgil
Bayezid Camii
Bayezid Medresesi
II. Bayezid suyolu
Hatuniye Camii (Tokat)
Hatuniye Camii (Amasya)
Atik Ali Paşa Camii
İkinci Beyazıt Külliyesi
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
II. Bayezid hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Paşa
“Tam bu sırada komutan Gedik Ahmed Paşa, yanına aldığı bir miktar asker ve donanma ile ani bir şekilde Otranto'yu terk etti.”
-
II. Bayezid hayat hikâyesinde anıyor Gedik Ahmed Paşa
“Tam bu sırada komutan Gedik Ahmed Paşa, yanına aldığı bir miktar asker ve donanma ile ani bir şekilde Otranto'yu terk etti.”
-
II. Bayezid hayat hikâyesinde anıyor Karamanî Mehmed Paşa
“Merkezî hazineyi güçlendirmek için Sadrazam Karamanî Mehmed Paşa döneminde çıkarılan ve birçok vakıf/mülk arazisinin merkezî hazineye devredilmesini içeren toprak reformu kanunname...”
-
II. Bayezid hayat hikâyesinde anıyor Koca Mustafa Paşa
“Burada Rumeli Beylerbeyi Koca Mustafa Paşa, Venediklerin elindeki İnebahtı üzerine gönderildi.”
-
II. Bayezid hayat hikâyesinde anıyor Mesih Paşa
“Öncelikle Rumeli Beylerbeyi Yakup Paşa ve hatta Vezir Mesih Paşa bu savaşa tayin edildi.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - II. Bayezidtr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıGábor Ágoston (2023). The Last Muslim Conquest: The Ottoman Empire and Its Wars in Europe. s. 335.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTDV, İslam Ansiklopedisi, cilt: 14, sayfa: 230erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıNecdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, Sayfa: 109erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıKreutel, Richard F. (1997). Haniwaldanus Anonimi'ne Göre Sultan Bayezid-i Veli (1481-1512). Öztürk, Necdet tarafından çevrildi. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı. ISBN 975-498-108-6.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSicill-i Osmânî (Aktan vd. 1995: 8) 857/1453erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Osmanlı padişahlarının mahlasları". Fikriyat Gazetesi. 18 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2022.fikriyat.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"osmanli700.gen.tr". 6 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2007.osmanli700.gen.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSakaoğlu, Necdet "Beyazid II", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, C.1 s.299-302 İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-08-0073-7.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Kişi Adları Sözlüğü". Türk Dil Kurumu. 10 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2010.arşiv · www.tdk.gov.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Kişi Adları Sözlüğü". Türk Dil Kurumu. 10 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2010.arşiv · www.tdk.gov.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “II. Bayezid” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 1 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.