Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
II. Bayezid veya Bayezid-i Velî (Osmanlıca: بايزيد ثانى, romanize: Bayezīd-i Sānī; 3 Aralık 1447, Dimetoka – 26 Mayıs 1512, Havsa), divan edebiyatındaki mahlasıyla Adlî, Osmanlı İmparatorluğu'nun sekizinci padişahıdır. 22 Mayıs 1481'den 24 Nisan 1512'de tahttan indirilinceye kadar Osmanlı İmparatorluğu'nu yönetti. Tahta geçtiğinde 511.000 km²si Asya'da, 1.703.000 km²si Avrupa'da olmak üzere toplam 2.214.000 km² olan imparatorluk toprakları, ölümünde yaklaşık 2.375.000 km² idi.
Fatih Sultan Mehmed ve Gülbahar Hatun'un oğlu olarak Dimetoka Sarayı'nda doğdu. Şehzadelik eğitimini Amasya'da aldı ve 27 yıl boyunca Amasya Sancakbeyi olarak görev yaptı. Bu süreçte Otlukbeli Muharebesi'nde sağ kol kumandanı olarak görev yaptı. 1481'de babasının ölümü üzerine tahta çıktı. Kardeşi Cem Sultan, Bayezid'in iktidarını tanımadı ve Bursa'da kendi adına hutbe okuttu ve para bastırdı. II. Bayezid, Yenişehir Muharebesi'nde Cem Sultan'ın ordusunu yendi. Kahire'ye kaçan Cem Sultan, Memlûkler'in yardımıyla yeniden saldırdı, ancak başarısız olunca Rodos Şövalyeleri'ne sığındı. Ardından Papalık'ta esir tutuldu ve bu durum, II. Bayezid'in Otranto'dan çekilmesini sağladı ve Avrupa'ya sefer yapmasını engelledi.
1483'te ilk büyük seferini yapan Bayezid, Hersek Düklüğü'nü ilhak etti. 1484'te Boğdan Voyvodası'nın yıllık vergisini ödememesi sebebiyle Boğdan Seferi'ne çıktı ve Kili ve Akkerman'ı Osmanlı topraklarına kattı. Böylelikle Karadeniz'deki mutlak egemenliğini pekiştirdi ve Kırım Hanlığı ile kara bağlantısını sağladı. 1485'te başlayan Osmanlı-Memlûk Savaşı, 1491'deki barış antlaşmasıyla sona erdi ve savaş öncesi sınırlara dönüldü. 10 Mart 1492'de üçüncü büyük seferine çıkan Bayezid, Belgrad'ı kuşattı ancak başarılı olamadı. 1493'te Macaristan Krallığı ile yapılan Krbava Muharebesi'nde kesin zafere ulaştı. Aynı yıl Lehistan Krallığı'nın Boğdan Prensliği'ne saldırması üzerine Osmanlı-Lehistan Savaşı başladı. Osmanlı zaferiyle sonuçlanan savaşın ardından ateşkes imzalandı ve iki ülke arasında 120 yıllık barış dönemi başladı. Bayezid, 1499'da Sapienza Deniz Muharebesi'nde Venediklileri yenerek, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk açık deniz zaferini kazandı ve İnebahtı'yı topraklarına kattı. 1501'de Papalık'ın desteğiyle Fransa, Venedik ve Ceneviz, Osmanlılara ait Midilli Adası'nı kuşattılar, ancak başarısız oldular.
1501 yılında İran'da Akkoyunlu Devleti'nin yerine Şii Türkler tarafından Safevî Devleti kuruldu. Safevî hükümdarı Şah İsmail, Dulkadiroğulları Beyliği'nin üzerine yürüdü ve Anadolu'daki Şii etkisini artırdı. Safevîlerin görevlendirdiği Şahkulu, 1511'de Anadolu'da Şahkulu İsyanı'nı başlattı. Bayezid, isyanı bastırması için Sadrazam Hadım Ali Paşa'yı görevlendirdi. Sonunda Şahkulu öldürüldü, ancak Hadım Ali Paşa da savaşta aldığı yaralardan dolayı öldü. Halkın ve yeniçerilerin desteğini alan Şehzade Selim, Konstantiniyye'ye yürüdü; babası Bayezid'i tahttan çekilmeye zorladı ve onu sürgüne gönderdi. Bayezid, yolculuk sırasında hayatını kaybetti.
Hakkındaki anlatılar
—Hakkındaki anlatılar
Kristof Kolomb, seyahat planını 1484'te Portekiz kralına sundu ama gerekli desteği bulamayınca aynı yıl II. Bayezid'e bir papaz eşliğinde başvurdu. Bu isteği Osmanlı kayıtlarına "II. Bayezid'den sultanın adına yeni ülkeler keşfedebilmek için emrine gemiler vermesi istedi." şeklinde geçti. Sultan, Kolomb'u ciddiye almadı ve talebini reddetti. İlerleyen yıllarda Kolomb ile 3 kez Amerika'ya gitmiş bir İspanyol, bir savaş sonrasında Piri Reis'in amcası Kemal Reis'e esir düştü ve Kolomb'un keşfettiği Amerika kıyılarının haritasını amcasına verdi. Piri Reis bu haritadaki bilgilerden yola çıkarak 1513'te kendi Dünya haritasını çizdi.
1502 yılında Leonardo da Vinci, II. Bayezid'a, Haliç üzerine yapılması için 240 metre uzunluğunda bir köprü projesi sundu ancak kabul edilmedi ve projedeki köprünün bir benzeri 2001'de Norveç'te yapıldı.
Andrea Gritti, 1503'te Venedik Cumhuriyeti'ne gönderdiği mektupta Bayezid'i, "Uzun boylu, karayağız, zihnen daima meşgul izlemini verdiğini ve tasalı göründüğünü; felsefeyle ilgilenmekle beraber kozmografya konularını çok iyi bildiğini, az yemek yediğini, içki içmediğini, camilere gittiğini ve bol sadaka dağıttığını ata binmekten hoşlandığını, nikris (gut) yüzünden sık sık avlanmadığı" biçiminde andı.
Evliya Çelebi, 1481'in bir kış gününde şunu yaşadığını yazdı: Galata sırtlarında avlanırken son derece bakımlı ve güllerle süslü bir bahçe ve içinde köhnemiş küçük bir kulübe gördü. Kulübede mola veren Sultan, buranın sahibi Gül Baba ile tanıştı ve onu, bahçeye gösterdiği özenden dolayı ödüllendirmek istediğini söyledi. Gül Baba, Bayezid'e bir sarı ve bir kırmızı iki adet gül vererek bu bahçeye bir okul ve hastane yaptırmasını istedi. Galata Sarayı Ocağı (günümüzde Galatasaray Lisesi) böylece kuruldu ve Yavuz Sultan Selim'in oğlu Kanuni Sultan Süleyman da dahil olmak üzere tüm şehzadeler, şehzadelerin çocukları ve üst düzey devlet görevlileri ilk ve orta eğitimlerini burada aldılar.
İstanbul'da kendi adına yaptırdığı Bayezid Camii'nin inşası bitince ikindi ve yatsı namazlarının sünneti eksiksiz kıldıysa cuma namazını kıldırmasını istediği ancak kendisi dışında kimse çıkmayınca imamlık yaptığı rivayet edilir.
II. Bayezid · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
2001
Bayezid'a, Haliç üzerine yapılması için 240 metre uzunluğunda bir köprü projesi sundu ancak kabul edilmedi ve projedeki köprünün bir benzeri 2001'de Norveç'te yapıldı.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
İkinci Beyazıt Külliyesi Ratip Kazancıgil
Bayezid Camii
Bayezid Medresesi
II. Bayezid suyolu
Hatuniye Camii (Tokat)
Hatuniye Camii (Amasya)
Atik Ali Paşa Camii
İkinci Beyazıt Külliyesi
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
II. Bayezid hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Paşa
“Tam bu sırada komutan Gedik Ahmed Paşa, yanına aldığı bir miktar asker ve donanma ile ani bir şekilde Otranto'yu terk etti.”
-
II. Bayezid hayat hikâyesinde anıyor Gedik Ahmed Paşa
“Tam bu sırada komutan Gedik Ahmed Paşa, yanına aldığı bir miktar asker ve donanma ile ani bir şekilde Otranto'yu terk etti.”
-
II. Bayezid hayat hikâyesinde anıyor Karamanî Mehmed Paşa
“Merkezî hazineyi güçlendirmek için Sadrazam Karamanî Mehmed Paşa döneminde çıkarılan ve birçok vakıf/mülk arazisinin merkezî hazineye devredilmesini içeren toprak reformu kanunname...”
-
II. Bayezid hayat hikâyesinde anıyor Koca Mustafa Paşa
“Burada Rumeli Beylerbeyi Koca Mustafa Paşa, Venediklerin elindeki İnebahtı üzerine gönderildi.”
-
II. Bayezid hayat hikâyesinde anıyor Mesih Paşa
“Öncelikle Rumeli Beylerbeyi Yakup Paşa ve hatta Vezir Mesih Paşa bu savaşa tayin edildi.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - II. Bayezidtr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıGábor Ágoston (2023). The Last Muslim Conquest: The Ottoman Empire and Its Wars in Europe. s. 335.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTDV, İslam Ansiklopedisi, cilt: 14, sayfa: 230erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıNecdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, Sayfa: 109erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıKreutel, Richard F. (1997). Haniwaldanus Anonimi'ne Göre Sultan Bayezid-i Veli (1481-1512). Öztürk, Necdet tarafından çevrildi. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı. ISBN 975-498-108-6.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSicill-i Osmânî (Aktan vd. 1995: 8) 857/1453erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Osmanlı padişahlarının mahlasları". Fikriyat Gazetesi. 18 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2022.fikriyat.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"osmanli700.gen.tr". 6 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2007.osmanli700.gen.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSakaoğlu, Necdet "Beyazid II", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, C.1 s.299-302 İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-08-0073-7.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Kişi Adları Sözlüğü". Türk Dil Kurumu. 10 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2010.arşiv · www.tdk.gov.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Kişi Adları Sözlüğü". Türk Dil Kurumu. 10 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2010.arşiv · www.tdk.gov.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “II. Bayezid” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 1 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.