biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. İbrahim Müteferrika
Osmanlı Macarı müteferrika, matbaacı, yayımcı, yazar ve çevirmen · 1674–1745

İbrahim Müteferrika Matbaacılığı

İbrahim Müteferrika (Osmanlıca: ابراهیم متفرقه; 1674, Kaloşvar, Erdel Prensliği - 1745, İstanbul), Osmanlı Macarı müteferrika, matbaacı, yayımcı, yazar ve çevirmen. Osmanlı Devletinde basımevi kurup Türkçe kitap yayımlayan ilk kişidir. IV.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1674–1745
167417101745
01

Kısaca kimdir?

İbrahim Müteferrika (Osmanlıca: ابراهیم متفرقه; 1674, Kaloşvar, Erdel Prensliği - 1745, İstanbul), Osmanlı Macarı müteferrika, matbaacı, yayımcı, yazar ve çevirmen. Osmanlı Devletinde basımevi kurup Türkçe kitap yayımlayan ilk kişidir. IV. Mehmed,II. Mustafa ve III.Ahmed dönemlerinde yaşamıştır. Müteferrika, Arapça harfleri kullanarak baskı yapan bir matbaa kuran ilk Müslüman'dı.

02

Matbaacılığı

—Matbaacılığı

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından 1720 yılında Paris'e elçi olarak gönderilen Yirmisekiz Mehmed Çelebi, yanında oğlu Mehmed Said Efendi'yi de götürmüştü. Yirmisekiz Mehmet Çelebi, sefaretnamesinde Fransa'ya yönelik çok önemli bilgileri verirken oğlu da boş durmamış ve birçok yeniliğin Osmanlı İmparatorluğu'na taşınmasını sağlamıştır. Mehmet Sait Efendi, Paris'te iken bir matbaayı da ziyaret etmiş ve İstanbul'a dönüşünde bu konuda çalışmaya da karar vermişti. İbrahim Müteferrika, İstanbul dönüşü Mehmet Sait Efendi ile tanıştıktan sonra beraberce bir matbaa kurmak için çalışmalara başladılar. Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa onların düşüncelerini destekledi. Matbaanın açılmasına ancak dinî olmayan eserler basmak şartı ile izin verildi ve Şeyhülislâm Abdullah Efendi'den dinle ilgili olmayan eserlerin basılabileceği yönünde bir fetva, III. Ahmet'ten de uygunluk fermanı aldılar. 16 Aralık 1727 tarihinde Darü't-Tıbâati'l Amire adlı ilk matbaanın kurulmasına başlanıldı. Makine ve Latin alfabesi kalıpları yurt dışından getirtildi (Arap alfabesi kalıplarının kaynağı ise açık değildir ve Müteferrika tarafından yapıldığına dair bulgular vardır.). Yalova'da bir kâğıt fabrikası (Kağıthane-i Yalakabad) kuruldu. 1729'da matbaanın ilk basılan kitabı Vankulu Lügatıi oldu. Ardından tarih ve coğrafyayla ilgili ve sözlük olan 16 eser daha yayımladı ve bastığı toplam eser sayısı 17'yi, cilt sayısı ise 22'yi buldu.

Müteferrika tarafından basılan özgün yapıtlar, Yalova'da bulunan İbrahim Müteferrika Kâğıt Müzesi'nde sergilenmektedir.

İbrahim Müteferrika · diğer bölümler

← İbrahim Müteferrika profilinin tamamı

03

Üretimleri

ESER Risâle-i İslamiyye, 1710 EsadCosan Mahtu...

Risâle-i İslamiyye, 1710 EsadCosan Mahtut/Hatt

eser
ESER Vesilet-üt-Tıbâa, 1726

Vesilet-üt-Tıbâa, 1726

eser

Hakkında yazılanlar

2006, Orlin Sabev, Yeditepe Yayınevi, , ISBN 97899756480427.
2004Müteferrika ve Osmanlı Matbaası, Franz Babinger, Çev: Nedret Kuran Burçoğlu, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Mart , ISBN 979-975-333-179-0.
2008Çoşkun Yılmaz ve Fikret Sarıcaoğlu, Müteferrika: Basmacı İbrahim Efendi ve Müteferrika Matbaası, Esen Ofset, İstanbul, , ISBN 9944508403.
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

İbrahim Müteferrika Erdel Prensliği I. Mustafa II. Mustafa IV. Mehmed Saffet Atabinen V. Mehmed Yirmisekiz Mehmed Çele... III. Ahmed
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • İbrahim Müteferrika hayat hikâyesinde anıyor Erdel Prensliği

    “İbrahim Müteferrika (Osmanlıca: ابراهیم متفرقه; 1674, Kaloşvar, Erdel Prensliği - 1745, İstanbul), Osmanlı Macarı müteferrika, matbaacı, yayımcı, yazar ve çevirmen.”

  • İbrahim Müteferrika hayat hikâyesinde anıyor I. Mustafa
  • İbrahim Müteferrika hayat hikâyesinde anıyor II. Mustafa
  • İbrahim Müteferrika hayat hikâyesinde anıyor IV. Mehmed
  • İbrahim Müteferrika hayat hikâyesinde anıyor Saffet Atabinen

    “1745 yılında ölen İbrahim Müteferrika'nın cenazesi Aynalıkavak Kabristanı'na defnedilmiş, 1942 yılında Reşid Saffet Atabinen'in çabaları sonucunda buradan alınarak Galata Mevlevîhâ...”

  • İbrahim Müteferrika hayat hikâyesinde anıyor V. Mehmed
  • İbrahim Müteferrika hayat hikâyesinde anıyor Yirmisekiz Mehmed Çelebi

    “Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından 1720 yılında Paris'e elçi olarak gönderilen Yirmisekiz Mehmed Çelebi, yanında oğlu Mehmed Said Efendi'yi de götürmüştü.”

  • İbrahim Müteferrika kendi hikâyesinde anılıyor III. Ahmed

    “1727 yılı ortalarında Osmanlı Devleti'nde de matbaa kurulması için düzenlenen padişah fermanı üzerine, Paris Elçisi Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin oğlu Yirmisekizzade Mehmed Said Paş...”

05

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →