Kısaca kimdir?
I. Viyana Kuşatması veya 1529 Viyana Kuşatması, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kutsal Roma İmparatorluğu'nun bir parçası olan Avusturya Arşidüklüğü'ndeki Viyana şehrini ele geçirmek için yaptığı ilk girişimdi. Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman, 100.000'den fazla askeriyle şehre saldırırken, Niklas Graf Salm liderliğindeki savunmacıların sayısı 21.000'i geçmiyordu. Buna rağmen Viyana, 27 Eylül 1529 ile 15 Ekim 1529 tarihleri arasında, iki haftadan biraz fazla süren kuşatmadan sağ çıkmayı başardı.
Kuşatma, Macaristan Kralı II. Lajos'un ölümü ve krallığın iç savaşa sürüklenmesiyle sonuçlanan 1526 Mohaç Muharebesi'nin ardından gerçekleşti. Lojos'un ölümünün ardından, Macaristan içindeki rakip gruplar iki halef seçti: Habsburg Hanedanı tarafından desteklenen Avusturya Arşidükü I. Ferdinand ve János Zápolya. Ferdinand'ın Budin şehri de dâhil olmak üzere Batı Macaristan'ın kontrolünü ele geçirmeye başlamasının ardından Zápolya, Osmanlı İmparatorluğu'ndan yardım istedi ve Osmanlı İmparatorluğu'nun vasalı haline geldi.
Osmanlı'nın Viyana'ya saldırısı, imparatorluğun Macar çatışmasına müdahalesinin bir parçasıydı ve kısa vadede Zápolya'nın konumunu güvence altına almayı amaçlıyordu. Tarihçiler, seferin ilk hedefi olarak Viyana'nın seçilmesinin ardındaki motivasyonlar da dâhil olmak üzere, Osmanlı'nın uzun vadeli hedefleri hakkında çelişkili yorumlar sunmaktadır. Bazı modern tarihçiler, Süleyman'ın öncelikli hedefinin, o zamanlar hala Habsburg kontrolü altında olan ve Kraliyet Macaristanı olarak da bilinen batı kısmı da dâhil olmak üzere tüm Macaristan üzerinde Osmanlı kontrolünü sağlamak olduğunu öne sürmektedir. Bazı akademisyenler ise Süleyman'ın Macaristan'ı Avrupa'nın daha sonraki istilaları için bir hazırlık sahası olarak kullanmayı amaçladığını öne sürmektedir.
Viyana kuşatmasının başarısızlığı, Habsburglar ve Osmanlılar arasında karşılıklı saldırılarla noktalanan ve 1683'te II. Viyana Kuşatması ile sonuçlanan 150 yıllık sert bir askeri gerilimin başlangıcı oldu.
Kuşatmanın nedenleri
—Kuşatmanın nedenleri
Mohaç Muharebesi sonrasında Budin'in Osmanlı Devleti tarafından ele geçirilmesinin ardından, savaşa katılmamış olan Erdel voyvodası János Szapolyai Macar kralı olarak taç giymişti. I. Süleyman 16 Ekim 1526'da Macaristan tacını Szapolyai'ye veren tarihî fermanını imzaladı. Mohaç Muharebesi öncesinde kral II. Lajos dolayısıyla Macaristan ile bağlantılı olan, ancak savaş sonrasında Osmanlı Ordularının girmediği Bohemya, Moravya, Slovakya ve Silezya gibi ülke ve bölgeler ise, II. Lajos'un karısının ve Kutsal Roma-Germen İmparatoru Şarlken'in kardeşi olan Avusturya arşidükü Ferdinand'da kaldı. Kanunî Sultan Süleyman, İstanbul'a döndükten sonra harekete geçen Ferdinand, Pressburg'da Osmanlılar'a karşı olan asillerden teşekkül ettirilmiş bir diyet meclisi toplayarak kendini Macaristan ve Bohemya kralı ilan ettirdi. Bu olay, Macaristan'da egemenlik için Osmanlı-Avusturya rekabetini başlattı. Kanunî Sultan Süleyman, Mohaç zaferi sonrasında fethedilen geniş Macar topraklarının Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu ile bağlantılı bir hükümdarın eline geçmesine müsaade edemezdi. Bu durum, bölgedeki güçler dengesinin Osmanlı Devleti aleyhine bozulmasına yol açabilirdi.
Ağabeyi Habsburg İmparatoru Şarlken'in de desteğini alan Ferdinand, Osmanlı Ordusu geri döndükten sonra saldırıya geçti ve Tokaj Meydan Muharebesinde Szapolyai'yi yenerek Budin'i ele geçirdi. Litvanya'ya kaçan Szapolyai, Osmanlı Devleti'nden yardım istedi. Kanunî Sultan Süleyman sefer hazırlıklarıyla meşgulken, Macaristan'dan fethedilen arazinin geri verilmesi karşılığında barış yapmak isteğiyle Ferdinand'ın elçileri geldi. Fakat Habsburgları Macaristan Krallığı'dan çıkarmak, Ferdinand'a gözdağı vermek, Habsburg Ordusu'nu yakalayıp yok etmeyi amaçlayan Kanunî Sultan Süleyman, o zamanın âdetleri gereği elçileri tutuklattırdı. Hazırlıklarını tamamladıktan sonra serbest bırakıp savaş için yola çıktığı haberiyle Ferdinand'a gönderdi.
10 Mayıs 1529'da İstanbul'dan yola çıkan Kanuni Sultan Süleyman, 20 Haziran'da Sofya'ya ve 18 Ağustos'ta Mohaç Ovası'na ulaştı. Szapolyai de 6.000 Macar askeri ile orduya katıldı ve burada padişahın elini öptü. Eylül'de Budin'i kuşatan Kanuni Sultan Süleyman, teslim teklifinin reddedilmesi üzerine şiddetli bir muhasara savaşına başladı. 8 Eylül'de Budin kalesinin kapılarından biri ele geçirilip genel hücum başlatılınca, ümit kalmadığını anlayan müdâfiler, hayatlarına dokunulmamak şartıyla kaleyi teslim ettiler. Kısa zamanda gösterilen bu muvaffakiyet karşısında, Osmanlı hâkimiyetine daha fazla karşı duramayacağını anlayan Boğdan voyvodasi IV. Petru Rareş de ordugâha gelerek bir tâbiiyyet antlaşması imzaladı. Elbasan sancakbeyi Hasan Bey'i Budin'de muhafız bırakan Kanunî, 12 Eylül'de Macar taht şehrinden ayrılıp Viyana üzerine yürüdü. Bu arada Ferdinand'in adamları tarafından kaçırılmak üzereyken İzvornik sancakbeyi Sultanzâde Bâli Bey'in ele geçirdiği Macar kraliyet tacı, Yeniçeri sekbanbaşısı tarafından Szapolyai'ye giydirildi.
Budin Kalesi'nin fethinden sonra Osmanlı O
I. Viyana Kuşatması · diğer bölümler
Üretimleri
Budin Kalesi'nin fethinden sonra Osmanlı Ordusu Avusturya üzerine yürüdü.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
I. Viyana Kuşatması hayat hikâyesinde anıyor Leitha Muharebesi
“23 Eylül'de Bâli Bey'in kardeşi Semendire sancakbeyi Sultanzâde Mehmed Bey, Leitha Muharebesi'nde Alman öncü kuvvetlerinin büyük bir kısmını Viyana'nın on beş kilometre güneydoğusu...”
-
I. Viyana Kuşatması hayat hikâyesinde anıyor Mohaç Muharebesi
“Lajos'un ölümü ve krallığın iç savaşa sürüklenmesiyle sonuçlanan 1526 Mohaç Muharebesi'nin ardından gerçekleşti.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.