Hüseyin Hilmi Siyasi yaşantısı

1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanından sonraki görece özgürlük ortamında sol ve sosyalist fikirleri savunan İştirak dergisini çıkarmaya başladı. İlk sayısı 26 Şubat 1909 yılında çıkan derginin ömrü kısa süreli olacak ve siyasi gerekçelerle 2 Eylül 1910 tarihinde kapatılacaktır. Dergi 1912 yılında tekrar açılacak ve Hüseyin Hilmi Bey ile o kadar özdeşleşti ki, Hilmi Bey artık İştirakçi Hilmi olarak tanındı.

15 Eylül 1910 yılında Osmanlı Sosyalist Fırkası kurulduğunda partinin önde gelen isimleri arasında yer aldı. Partinin ülkedeki örgütü güçlü olmasa ve Meclis-i Mebusan'a temsilci gönderemese de uluslararası örgütlerle temas halinde idi ve II. Enternasyonal üyesiydi. Hilmi, 1913 yılında Mahmut Şevket Paşa suikastının ardından İttihat ve Terakki tarafından başlatılan muhalefete yönelik tasfiye sonucunda Sinop'a sürüldü. I. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar sürgünde kaldı ve 1918 sonunda imzalanan Mondros Mütarekesi'ni izleyen günlerde İstanbul'a döndü.

1919'un şubat ayında İstanbul'da Türkiye Sosyalist Fırkası'nı kurdu. Partinin programı ve söylemi önceki partiye göre daha soldadır. Parti 1920 yılı içinde yoğun bir örgütlenme içinde bulundu ve özellikle İstanbul'daki tersane ve tramvay işçileri arasında yoğun olarak örgütlendi. Parti için en görkemli olay 1921 yılında işgal altındaki İstanbul'da 1 Mayıs kutlamalarını büyük bir işçi toplamıyla gerçekleştirmesi oldu. İşgal kuvvetlerinin engelleme girişimlerine rağmen gerçekleştirilen görkemli eylem gelecekteki işçi mücadelesi için ciddi etkiler bıraktı. Parti 1922 1 Mayıs'ına bu sefer yeni kurulan farklı örgütlerle birlikte katılacak ancak güç kaybetmeye başladı ve üye sayısında ciddi azalma yaşandı.