Kısaca kimdir?
Hayrullah Efendi (26 Ekim 1818 İstanbul-25 Aralık 1866 Tahran), Osmanlı hekimbaşı, devlet adamı, eğitimci, şair ve tarihçi.
Hayatı
—Hayatı
Osmanlı şair ve hekim Abdülhak Molla'nın oğludur. 1839'da babasının başında olduğu Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'ye girdi ve burada eğitim gördü. Tıp eğitimini ders nazırlığı göreviyle birlikte yürüttü. 24 Mart 1840'ta ilmiyeye özel "rütbe-i salise" nişanına layık görüldü. Mekteb-i Tıbbiye'nin baş hekimi Dr. Bernard, 1843 yılında Abdülmecid'e sunduğu raporda Hayrullah Efendi'nin imtihanları geçerek yakında doktorluk diplomasını alacağını yazmıştır. Ayrıca bitirme tezi olarak Türkçe bir eser kaleme aldığını belirtmiştir. 12 Ekim
1843'te Abdülmecid Hayrullah Efendi'yi huzurunda kabul ederek ona pırlantalarla süslü bir kutu hediye etmiştir.
Mezun olduktan sonra doktora çalışması Dürûrü'l-muhât, 1844'te ise Tedâvî-i Etfâl (Sıhhatnümâ-yı Etfâl) adlı eserini yayınladı. 1840-1845 yılları arasında bir tıp sözlüğü hazırladı. 9 Ekim 1845'te babası Mekteb-i Tıbbiyye'deki görevinden alındıktan sonra kendisinin de ders nâzırlığı görevi son bulmuştur. Ancak babasının tekrar 30 Eylül 1848'de eski görevine dönmesiyle birlikte kendisi tekrar nazır olmuştur. 1848 yılının Aralık ayında Maârif-i Umûmiye Nezâreti'ne üye olan Hayrullah Efendi, orta öğretimde okutulması amacıyla Mesâil-i Hikmet adlı bir eser yayınlamıştır. Daha sonra ilmiye sınıfından ayrılarak mülkiye sınıfına geçmiştir. 1850'de Umûr-ı Nâfia Nezâreti üyeliği verilmiştir.
Sonraki yıllarda çeşitli görevlerde bulunmuş ve birçok eser kaleme almıştır. 25 Aralık 1866'da delege (murahhas) sıfatıyla Tahran orta elçiliği görevini yürütürken ölmüştür.
Hayrullah Efendi · diğer bölümler
Üretimleri
Muâlecâta Dair El Mecmuası
Müfredât-ı Tıbbiyye fî beyâni evzâni'l-edviyye
Terbiye ve Tedâvî-i Etfâl
Ordu Hıfzıssıhhası
Makālât-ı Tıbbiyye
Dürûrü’l-muhât
Lugat-ı Tıbbiyye
Beyt-i Dihkānî
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Hayrullah Efendi hayat hikâyesinde anıyor Abdülhak Molla
“Osmanlı şair ve hekim Abdülhak Molla'nın oğludur.”
-
Hayrullah Efendi hayat hikâyesinde anıyor Abdülhâlik Nasuhi Bey
“Ailenin dört çocuğu olmuştur: Fatma Fahrünnisâ Hanım, Abdülhâlik Nasuhi Bey, Abdülhak Hamit Bey ve Mihrinnisâ Hanım.”
-
Hayrullah Efendi kendi hikâyesinde anılıyor Abdülhak Hâmit Tarhan
“Babası, tarihçi ve diplomat Müverrih Hayrullah Efendi, annesi Kafkasya’dan kaçırılmış bir cariye olan Münteha Hanım’dır.”
-
Hayrullah Efendi kendi hikâyesinde anılıyor Mustafa Behçet Efendi
“Üçüncü Mustafa Han devri hekimbaşılarından Büyük Hayrullah Efendi'nin torunu, Hekim ve şair Abdülhak Molla’nın ağabeyi, şair Abdülhak Hamid’in büyük amcasıdır.”
-
Hayrullah Efendi kendi hikâyesinde anılıyor Ahmed Vefik Paşa
“Türk edebiyatının büyük şairlerinden Abdülhak Hamid Tarhan’ın babası Hayrullah Efendi ile de kardeş çocuğu olan Ahmet Vefik Paşa’nın yetiştiği aile çevresi onu dil öğrenmeye, çevir...”
-
Hayrullah Efendi kendi hikâyesinde anılıyor Dâmad Mahmud Celâleddin Paşa (1836-1884)
“30 Mayıs 1876'da Midhat Paşa, şeyhülislâm Hasan Hayrullah Efendi ve Serasker Hüseyin Avni Paşa ile birlikte Abdülaziz'in tahttan indirilmesiyle sonuçlanan hükûmet darbesine katıldı...”
-
Hayrullah Efendi kendi hikâyesinde anılıyor Mustafa Asım Turgut
“Babası Trabzonlu ulemadan Mustafa Asım Efendi'nin oğlu Ahmet Rıfat Bey, annesi Şeyhülislam Hasan Hayrullah Efendi’nin kızı Ayşe Sıdıka Hanım'dır.”
-
Hayrullah Efendi kendi hikâyesinde anılıyor Türkiye'nin İran Büyükelçisi
“Türkiye ve Osmanlı İmparatorluğu'nun İran'daki büyükelçilerinin listesi; • Büyükelçi • 1835 - Esad Efendi • 1839 - İbrahim Sarım Efendi • 1848 - Seb’azade Ali Namık Efendi* • 1849...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.