Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Hasan Ferit Alnar (11 Mart 1906 - 26 Temmuz 1978), Türk bestecidir. Türk Beşleri arasında yer alır.
Çok Sesli Türk müziği girişiminin ürünü öncü beş Türk bestecisinden birisidir. Klasik Türk müziği ögeleriyle Batı müziği tekniklerini bağdaştırma çalışmalarıyla tanınır. Kanun ve Yaylı Sazlar Orkestrası İçin Konçerto, Viyolonsel Konçertosu en önemli eserlerindendir.
1946- 1952 yıllarında Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şefi, 1955-1960 yılları arasında Devlet Tiyatroları bünyesindeki Ankara Operası'nın Genel Müzik Müdürü olarak görev yaptı. 1961 yılında emekli olduktan sonra bir süre Viyana'da yaşayan ve Orta Avrupa kentlerinde konserler yöneten Alnar, 1964'te Ankara'ya dönerek 1978'deki ölümüne kadar Ankara Devlet Konservatuvarı'nda armoni, form bilgisi ve orkestralama dersleri vermiştir.
Besteciliği
—Besteciliği
Türk Beşleri'nin içinde yer alan Alnar, teksesli Türk Müziğinden yetişmiş olmasıyla ayrı bir yere sahiptir.
Yapıtlarında Klasik Türk müziği bilgisinden büyük ölçüde yararlanan Alnar'ın bu açıdan en çok dikkati çeken yapıtı, 1944-1951 yılları arasında bestelediği Kanun ve Yaylı Sazlar Orkestrası İçin Konçerto'dur. İlk kez 1958'de yaylı sazlar dörtlüsü eşliğinde Ferit Alnar tarafından Ankara'da seslendirilen yapıt, daha sonra Cem Mansur yönetimindeki orkestra eşliğinde Ruhi Ayangil tarafından uzunçalara kaydedildi. Bu konçertoyla, Türkiye'de ilk kez geleneksel bir çalgıyı "solo" olarak değerlendirmiştir.
Türk halk müziğine de ilgi gösteren Hasan Ferit Alnar, halk müziği gereçlerini örneğin “Prelüd ve iki Dans” adlı orkestra yapıtında kullanmıştır. Bestecinin en çok seslendirilen yapıtlarından bir başkası da "Viyolonsel Konçertosu"dur. Sanatçı, Türkiye'de çekilen tümüyle renkli ilk film olan Halıcı Kız'ın müziğini de bestelemiş ve kanunu kendisi seslendirmiştir. Klasik Türk müziği alanındaki besteleri ise son dönemde sık sık seslendirilmeye başlamış ve kayıtları yayınlanmıştır.
Ferid Alnar daha önce tasarladığı bu konçertoyu 1946 yılında Roma'da bulunduğu sıralarda yazmaya başlamış ve ertesi yıl Ankara'da tamamlamıştır. Kanun Konçertosu, ilk defa 1951 yılında Viyana Radyosu'nda Viyana Filarmoni Orkestrası eşliğinde icra edilmiş ve yayınlanmıştır. Alnar, daha sonraları konçertonun üçüncü bölümünü beğenmeyerek bu bölümü yeniden yazmıştır.
Eserin ilk bölümünün teması Giriftzen Asım Bey'in "Rast Peşrev"inden esintilidir. Kadansta kanun taksimi sergilendikten sonra, ana temanın tekrarlanmasıyla bu bölüm biter. İkinci bölüm, kanun ve orkestranın diyaloğunu saba makamının etkisinde mistik bir hava ile sürdürür. Hareketli üçüncü bölümde, ana tema kanun ve orkestra tarafından birlikte işlenerek Rast Peşrevi'ne ulaşan çizgilerle sona erer.
Eser bestecisinin dışında Ruhi Ayangil (1988, Ankara) ve Tahir Aydoğdu (1997, İstanbul, İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası veya 20-21 Kasım 1998, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası) tarafından seslendirilmiştir. 7 Aralık 1998'de, SCA Vakfı'nın düzenlediği ödül töreni ile 1998 yılının en değerli ödülü, Cumhurbaşkanımız tarafından Hasan Ferit Alnar'a verilmiş, bu ödül töreni sonrası konçerto, Anadolu Yaylı Çalgılar Dörtlüsü ve Tahir Aydoğdu tarafından tekrar seslendirilmiştir. Tahir Aydoğdu'nun solistliğinde, konçerto, diğerleri yanında, 26-27 Şubat 1999'da İzmir Devlet Senfoni Orkestrası ile ve 12 Haziran 2009'da Bilkent Senfoni Orkestrası ile yeniden icra edilmiştir. Kanun Konçertosu 8 Nisan 2015 University of Texas at Austin'deki Bates Konser Salonu'nda Tahir Aydoğdu tarafından Amerika'da ilk kez seslendirildi.
Hasan Ferit Alnar · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1906
Hasan Ferit Alnar (11 Mart 1906 - 26 Temmuz 1978), Türk bestecidir.
Önemli eserler tek kaynak -
1923
Bu dönemde bestecilik yeteneğini de geliştirerek 10 Saz Semaisi'ni besteledi ve 1923 yılında bastırdı.
Önemli eserler tek kaynak -
1927
Berlin seyahatlerinin birinde Berlin Yüksek Okul müdürü ve besteci Franz Schreker ile tanışan sanatçı; çok sesli bestelerinin Schreker'in ilgisini çektiğini görünce, bitirmek üzere olduğu mimarlık eğitimini bıraktı ve 1927'de annesi ve kardeşi ile birlikte Viyana'ya yerleşti.
Eğitim tek kaynak -
1928
Öğrenim yıllarında yaptığı Türk Suiti (1928), Trio Fantezi (1928), Keman ve Piyano için Sut (1930) gibi besteler Viyana'da ve İstanbul'da seslendirildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1931
Muhsin Ertuğrul ile tanışarak 1931 yapımı İstanbul Sokakları'nda filminin müziğini yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1932
Alnar, 1932'de Türkiye'ye döndü ve dört yıl boyunca hem İstanbul Şehir Tiyatrosu'nda orkestra şefliği, hem de Belediye Konservatuvarı'nda müzik tarihi hocalığı yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1935
Eser, 3 Nisan 1935'te Viyana Senfoni Orkestrası tarafından Alnar'ın hocası Oswald Kobasto tarafından seslendirildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1936
1936'da Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’na (Riyaset-i Cumhur Filarmoni Orkestrası) şef olarak atandı ve Ankara’da ilk opera temsilerini hazırladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1938
Alnar’a viyolonsel konçertosu yapıtı besteleme ilhamını, 1938 yılında Nazi tehlikesinden kaçarak Türkiye’ye gelip Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nda çalmaya başlayan çello solisti David Zirkin vermiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
1940
1940'ta Carl Ebert'in sahneye koyduğu Tosca operasının ikinci sahnesini yöneterek opera şefliğine başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1941
1941'de Madam Butterfly operasını ilk Türkçe sözlü büyük opera temsili olarak yönetti.
İlk üretimler tek kaynak -
1943
Alnar, Zirkin ile sürekli görüş alışverişi içinde bestelediği eserini, yakın dostu olan Zirkin’e adamıştır.Viyolonsel Konçertosu ilk kez 15 Şubat 1943’te viyolonselci David Zirkin tarafından Riyaseti Cumhur Orkestrası eşliğinde seslendirilmiştir.
İlk üretimler tek kaynak -
1944
1944 yılında yazmaya başladığı "Kanun ve Yaylı Çalgılar için Konçertosunu 1951 yılında tamamladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1946
1946- 1952 yıllarında Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şefi, 1955-1960 yılları arasında Devlet Tiyatroları bünyesindeki Ankara Operası'nın Genel Müzik Müdürü olarak görev yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1947
Ayhan Aydan ile evliliğinden olan 1947 doğumlu oğlu Aydın'ın 1964'te Londra'da intiharı onu derinden sarstı.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
“Kelebek Zabit”, tek sesli operet, .
“On Saz Semaisi”, .
“Bayati Araban Peşrev”, .
“Bayati Araban Saz Semaisi”, .
“'Segah Peşrev”, .
“İstanbul Sokakları”, . (Film Müziği)
“Namık Kemal”, . (Film Müziği)
“Halıcı kız”, . (Film Müziği)
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Hasan Ferit Alnar hayat hikâyesinde anıyor Ayhan Aydan
“1940'lı yıllarda evlendiği ve hazırladığı hemen tüm operalarda soprano başrollerini üstlenen eşi Ayhan Aydan ile evliliği 1952'de sonlandı.”
-
Hasan Ferit Alnar hayat hikâyesinde anıyor Cahide Sonku
“1949 yılında film müziği alanına dönerek Cahide Sonku'nun Vatan ve Namık Kemal filminin, 1953 yılında Muhsin Ertuğrul'un Halıcı Kız filminin müziklerini yaptı.”
-
Hasan Ferit Alnar hayat hikâyesinde anıyor Cem Mansur
“İlk kez 1958'de yaylı sazlar dörtlüsü eşliğinde Ferit Alnar tarafından Ankara'da seslendirilen yapıt, daha sonra Cem Mansur yönetimindeki orkestra eşliğinde Ruhi Ayangil tarafından...”
-
Hasan Ferit Alnar hayat hikâyesinde anıyor Edgar Manas
“Arel bir yıl sonra İzmir'e gidince çok sesli müzik yazı tekniğini öğrenmeye devam etmek için çok sesli müzik alanında dönemin tanınmış isimlerinden olan Edgar Manas'tan üç yıl armo...”
-
Hasan Ferit Alnar hayat hikâyesinde anıyor Fahri Kopuz
“Fahri Kopuz'un kurduğu Darüttalim-i Musiki adlı müzik topluluğuna lise yıllarında iken katıldı; bu toplulukta beş yıl kanun ve kemençe çaldı.”
-
Hasan Ferit Alnar hayat hikâyesinde anıyor Klasik kemençe
“Ancak çocukluk ve ilk gençlik yılları önce kanun, sonra hem kanun hem klasik kemençe çalan bir sanatçı olarak şekillendi.”
-
Hasan Ferit Alnar hayat hikâyesinde anıyor Muhsin Ertuğrul
“Muhsin Ertuğrul ile tanışarak 1931 yapımı İstanbul Sokakları'nda filminin müziğini yaptı.”
-
Hasan Ferit Alnar hayat hikâyesinde anıyor Ruhi Ayangil
“İlk kez 1958'de yaylı sazlar dörtlüsü eşliğinde Ferit Alnar tarafından Ankara'da seslendirilen yapıt, daha sonra Cem Mansur yönetimindeki orkestra eşliğinde Ruhi Ayangil tarafından...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Hasan Ferit Alnartr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAltınköprü, Halil. "Cumhuriyet Döneminde Türk müziğinde çağdaşlaşma çalışmaları ve Hasan Ferit Alnar". Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi, 2004. 18 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi....arşiv · tez.yok.gov.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSınır, İsmail. "Hasan Ferit Alnar'ın makamlardaki armoni anlayışı (10 Yunus Emre ilahisi ve kanun konçertosunda H.F. Alnar'ın makamlar için uyguladığı armoninin araştırılması)". Bilgisi: Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimle...arşiv · tez.yok.gov.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıRefiğ, Halit. "Ferit Alnar İlk Film Müzikçimizdi" (PDF). Taha Toros Arşivi Dosya no: 178, 3 Ağustos 1978. 19 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Kasım 2018.earsiv.sehir.edu.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAvdan, Turgut Onur. "Hasan Ferit Alnar'ın Kanun Konçertosu ile Prelüd ve İki Dans adlı eserlerinin makam ve orkestra kullanımı açısından incelenmesi". Bilgisi: Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans t...arşiv · tez.yok.gov.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Hasan Ferit Alnar” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
5 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.