Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Cahide Sonku ya da doğumdaki adıyla Cahide Serap (27 Aralık 1919, Yemen - 18 Mart 1981, İstanbul), Türk sinema ve tiyatro oyuncusu. Türk sinemasının ilk kadın film yönetmeni ve sinema oyuncusu.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1919
Doğum ve Erken Yıllar
1919 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1932
Önce Halkevleri Tiyatrosu akabinde ise İstanbul Belediye Konservatuvarı, ardından da Muhsin Ertuğrul'un keşfiyle Darülbedayi'de (1932-Şehir Tiyatroları) "Yedi Köyün Zeynebi" ile oyunculuğa başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1933
1933'te Söz Bir Allah Bir filmiyle sinemaya adım attı.
Önemli eserler tek kaynak -
1943
Daha sonra, 1943 yılında «Tütün Kralı» lakabıyla bilinen iş insanı İhsan Doruk ile evlendi ve bir süre sonra bu eşinden de ayrıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1950
Daha sonra, 1950 yılında kendi adına Sonku Film şirketini kurdu.
Önemli eserler tek kaynak -
1951
Yıldız dergisinin 1951 yılında açtığı yarışmada Vatan ve Namık Kemal "En İyi Film", başrol oyuncularından Cahide Sonku da "En İyi Kadın Oyuncu" seçildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1979
1979 yılında Sinema Yazarları Derneği hizmet ödülünü aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1981
18 Mart 1981 tarihinde Alkazar Sineması'nda fenalaşarak 61 yaşında öldü.
Miras tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Çocukluk
O dönem Osmanlı Devleti toprağı olan San'a'da doğdu. Babası bir Osmanlı subayı Yüzbaşı Necati Bey, dedesi Çorapsız İbrahim Paşa ise Osmanlı Ordusunda 7. Ordu Komutanı'ydı. Aynı yıllarda babası dedesinin emrindeydi. I. Dünya Savaşı'nın başlaması ve Yemen'in Osmanlı Devleti'nin elinden çıkmasının ardından aile San'a'dan ayrılarak İstanbul'daki konağa gelip yerleşti. Babası Yüzbaşı Necati bir süre İngilizlere esir düştü. Esir hayatı bittikten sonra babası Necati Bey bir süre sonra ailesini terk etti ve annesi Necati Bey'den boşandı. Aile paşa dedelerinin Fatih'teki konağına yerleşti. Çocukluğu zorluklarla geçen Cahide'nin, dedesi İbrahim Paşa'nın vefatının ardından çıkan bir yangında yaşadıkları konak yandı. Durumdan haberdar olan Necati Bey; Cahide ve ablasını yanına almak istedi. Abla kabul etti ama Cahide, annesinin yanında kalmayı tercih etti. İlk ve ortaokulu Fatih'te tamamladı. Sultan Selim'deki Cumhuriyet Kız Ortaokulu'ndan mezun oldu.
02Kariyer
Ortaokul sıralarında sanatla tanıştı. Henüz 16 yaşındayken öğretmeninin yönlendirmesiyle Darülbedayi'ye girdi, zamanla İstanbul Şehir Tiyatroları'nın gözde oyuncuları arasında yerini aldı. Sahnelere olan bağını ilk keşfedişini şöyle anlatır: Orta Mektebte talebeydim. O günlerde Şehzadebaşı'ndaki Milli sinemaya gitmiştim. Bir Millet Uyanıyor adlı filmi seyrediyordum. Filmi çok beğenmiş. Özellikle de Atıf Kaptan'ı çok beğenmiştim. Hiç unutmam, bir günde üç defa seyrettim. O zamanlar sinema koltuklarında numara yoktu. Yani numarasızdı koltuklar. Beni yerimden kimse kaldıramıyordu. O güne kadar annemden fiske değil, tokat bile yememiştim. Sinemadan çıktığımda hava kararmıştı.Eve gelince annem kulağımı çekti tokat attı. Tokadı yedikten sonra anneme doğruyu söyledim. Atıf Kaptan için dayak yemiştim.
Önce Halkevleri Tiyatrosu akabinde ise İstanbul Belediye Konservatuvarı, ardından da Muhsin Ertuğrul'un keşfiyle Darülbedayi'de (1932-Şehir Tiyatroları) "Yedi Köyün Zeynebi" ile oyunculuğa başladı. Muhsin Ertuğrul, döneminin önemli isimlerindendir. 1933'te Söz Bir Allah Bir filmiyle sinemaya adım attı. Daha sonra, 1950 yılında kendi adına Sonku Film şirketini kurdu. Fedâkar Ana filmiyle ilk kez yönetmenliği denedi. Oyuncu Talat Artemel ile evlenip ayrıldı. Daha sonra, 1943 yılında «Tütün Kralı» lakabıyla bilinen iş insanı İhsan Doruk ile evlendi ve bir süre sonra bu eşinden de ayrıldı. Daha sonra İhsan Doruk ile yeniden evlenen Cahide'nin bu evlilikten Ender adında bir kız çocuğu oldu. Doruk'un kendisini evin hizmetçisi ile aldatmasından sonra yeniden boşandı. Tiyatrocu Cahit Irgat ile tanışınca ilişki yaşamaya başladılar. Beraber tiyatro kurup turnelere çıktılar. Ancak Cahit Irgat'ın hayaller görmesi ve hastaneye yatırılmasından sonra çift ayrıldı. Özel hayatındaki bu inişli çıkışlı durum Sonku'yu alkole sürükledi. Bataklı Damın Kızı Aysel adlı filmle ünlenen sanatçı, filmlerinde genel olarak erkeklerin kalbini kırıp kaçan güzel kadın rolüyle izleyicinin karşısına çıktı. Yıldız dergisinin 1951 yılında açtığı yarışmada Vatan ve Namık Kemal "En İyi Film", başrol oyuncularından Cahide Sonku da "En İyi Kadın Oyuncu" seçildi. 1950'li yıllar Sami Ayanoğlu birlikte Sonku Film Şirketi'ni kurdu.
Kariyerinin tescillediği o yıllarda Parseh Gevrekyan adında gayrimüslim genç bir iş insanı ile tanıştı ve aşk yaşamaya başladılar. Gevrekyan, sinema ile özdeşleşen Cahide Sonku'nun hayranlarından biriydi. Ancak Müslüman bir kadının gayrimüslim biriyle beraberliği hoş karşılanmadığından aşklarını gizli yaşadılar. Artan dedikodulara aldırmadan birlikte yaşama kararı alan çiftin bu kararının ardından Cahide'nin Şehir Tiyatroları'ndan atılmasına karar verildi. Ancak buna Muhsin Ertuğrul'un karşı çıkması sonrası Cahide kariyerine devam etti. Fakat Beyoğlu Emniyet Müdürlüğü Cahide'yi aralıklarla ifade vermeye çağırıyordu. Akabinde başlayan II. Dünya Savaşı sonrası Türkiye'de "Varlık Vergisi" Kanunu çıktı. Hükûmet vergilerin yüzde 87'sini gayrimüslimlerden tahsil etmeye karar verdi. Parseh Gevrekyan'ın taşınmaz mallarına el konuldu Aşkale Çalışma Kampı'na gönderildi. Cahide, çevresi ve adli kurumlardaki kişilerin baskısı sonucu Gevrekyan'dan ayrılmak zorunda kaldı.
03Son yılları
1963 yılında bir yangın sonucu kurmuş olduğu Sonku Film şirketinin binasının yanması üzerine iflas etmiş, yaşamının geri kalan kısmında Muhsin Ertuğrul sayesinde kısa bir süre Şehir Tiyatrosu'nda çalışmış, daha sonra buradan ayrılmış ve ömrünün son yıllarında alkol bağımlılığı ile mücadele etmiştir. Kızı Ender'in de kendisini terk edip Londra'ya yerleşmesiyle Sonku yalnız kalmıştı.
1979 yılında Sinema Yazarları Derneği hizmet ödülünü aldı. 18 Mart 1981 tarihinde Alkazar Sineması'nda fenalaşarak 61 yaşında öldü. Cenazesi Muhsin Ertuğrul Şehir Tiyatrosu'nun sahnesinde yapılan törenin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Her yıl anısına verilen Altın Portakal Cahide Sonku Ödülü vardır.
04Hakkındaki eserler 4 kitap · kapaklı raf
Hakkında yazılanlar
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
05Filmografi 29 film · afişli raf
Liste Vikipedi maddesindeki filmografiden alındı. Görseli bulunamayanlar künyesinden dizildi.
Üretimleri
Agâh Özgüç, Cahide Sonku Peçete Kağıdındaki Anılar,
Gökhan Erarslan - Bir Düş Gibi (Cahide Sonku),
Eyüphan Erkul, Cahide: Melekler Yeryüzünde Yasayamaz,
Osman Balcıgil, Kızıl Çengi - Bir Cahide Sonku Romanı,
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Cahide Sonku hayat hikâyesinde anıyor Cahit Irgat
“Tiyatrocu Cahit Irgat ile tanışınca ilişki yaşamaya başladılar.”
-
Cahide Sonku hayat hikâyesinde anıyor Gökhan Erarslan
“• Osman Balcıgil, Kızıl Çengi - Bir Cahide Sonku Romanı, 2023 • Gökhan Erarslan - Bir Düş Gibi (Cahide Sonku), 2020 • Eyüphan Erkul, Cahide: Melekler Yeryüzünde Yasayamaz, 2020 • A...”
-
Cahide Sonku hayat hikâyesinde anıyor Muhsin Ertuğrul
“Önce Halkevleri Tiyatrosu akabinde ise İstanbul Belediye Konservatuvarı, ardından da Muhsin Ertuğrul'un keşfiyle Darülbedayi'de (1932-Şehir Tiyatroları) "Yedi Köyün Zeynebi" ile oy...”
-
Cahide Sonku kendi hikâyesinde anılıyor Bilge Olgaç
“Olgaç, Cahide Sonku, Nuran Şener ve Feyturiye Esen'den sonra, Türk sinemasının dördüncü kadın yönetmenidir.”
-
Cahide Sonku kendi hikâyesinde anılıyor Birsen Kaya
“Birsen Kaya, Bilge Olgaç ve Cahide Sonku ile birlikte Türk sinemasının ilk kadın yönetmenleri arasında yer alan öncü bir sinemacıdır.”
-
Cahide Sonku kendi hikâyesinde anılıyor Orhon Murat Arıburnu
“Arıburnu) • 1966: Kadınlar Dövülmez (Mümtaz Alpaslan) • 1969: Fato / Ya İstiklal Ya Ölüm (Feyzi Tuna) • 1969: Kızıl Vazo (Atıf Yılmaz) • 1970: Gönül Meyhanesi (Tunç Başaran) • 1950...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Cahide Sonkutr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Cahide Sonku'nun hikayesi: Parlak ışıklardan bulaşıkçılığa". Posta, Magazin. 4 Mart 2018. 13 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2020.arşiv · www.posta.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAli Hikmet İnce (12 Mayıs 2019). "Cahide Sonku'nun Önlemeyen Düşüşü". Siyasetcafe.com. 12 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2020.arşiv · www.siyasetcafe.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıOdatv (3 Mayıs 2026). "Yerli femme fatale* Cahide Sonku". Odatv. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)odatv.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAyşe Durukan (14 Şubat 2004). "Cahide Sonku Gibi Ölmek!". İstanbul: Bianet. 3 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2020.bianet.org · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"CAHİDE SONKU BİYOGRAFİ". hürriyet. 12 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.hurriyet.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"TAHA TOROS ARŞİVİ" (PDF). 16 Mart 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.arşiv · core.ac.uk · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Tiyatroları". www.devtiyatro.gov.tr. 11 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2025.arşiv · www.devtiyatro.gov.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Söz bir Allah bir". 10 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.sinematurk.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Akasya Palas". 18 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.sinematurk.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Nuriye". 18 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.sinematurk.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Cahide Sonku” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 8 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.