Gelibolu Antlaşması Önemi ve neticesi

Antlaşma (veya benzer hükümlere sahip başka bir antlaşma), İmparator II. Manuil yıl içinde Batı'dan döndüğünde yeniden onaylandı. İmtiyazları nedeniyle Osmanlılar arasında yapılan antlaşma pek popüler değildi, ancak kardeşleriyle Fetret Devri iç savaşına girerken arka tarafını güvende tutma ihtiyacı, Süleyman'ı 1411'de kendi devrilmesine kadar buna bağlı kalmaya zorladı. Yine de, Gazi Evrenos Bey gibi güçlü Osmanlı sınır savaş ağalarının (Uç beyi) muhalefeti, antlaşmadan en az bir büyük ihmalle sonuçlanmış olabilir: Gelibolu'nun kendisi Osmanlı'nın elinde kaldı ve bu nedenle, bu durumdan kaynaklanan son derece dezavantajlı konumu önledi. Anadolu ve Avrupa'daki Osmanlı topraklarının etkili bir şekilde parçalandığı 1366'daki Savoyard Haçlı Seferi sonucu geçici olarak kaybedildi.

Tarihçi Nevra Necipoğlu, antlaşma boyunca Süleyman'ın Bizans imparatoruna "baba" olarak atıfta bulunmasına dikkat çekerek, Ankara Savaşı'nın getirdiği konumların dikkate değer bir şekilde tersine döndüğünü vurguluyor: yok olma eşiğinde, Ankara'dan sonra Bizanslılardan sonra sallanan Osmanlı vasallarından. Osmanlılara göre belirli bir avantaj elde etti ve bunu birkaç yıl boyunca ustaca diplomasi kullanarak ve rakip Osmanlı prensleri arasında desteği değiştirerek korumayı başardı. 1411'de Süleyman, Makedonya, Teselya ve Trakya'da Bizans'a bırakılan bölgelerin çoğunu ele geçirmeye devam eden kardeşi Musa tarafından devrildi ve öldürüldü. Ancak 1413'te Musa'nın I. Mehmed'e yenilmesinin ardından Osmanlı iç savaşına son veren yeni Sultan, Gelibolu Antlaşması hükümlerini ve İmparator Manuel'in "itaatkâr oğlu" konumunu bir kez daha onayladı ve 1421'de ölümüne kadar onları korudu.

II. Murad'ın tahta çıkması ve Manuil'in şahin oğlu VIII. İoannis'in yükselişinin ardından dostane Bizans-Osmanlı ilişkileri sona erdi: Murad, 1422'de Konstantinopolis'e kısa bir kuşatma ve uzun bir Selanik ablukası başlattı, Bizanslılar Selanik'i 1423'te Venedik'e teslim etmek zorunda kaldılar. Şubat 1424'te imzalanan barış antlaşmasında Bizanslılar, Gelibolu'da kazandıkları toprakların çoğunu tekrar kaybettiler ve bir kez daha haraç veren vasal statüsüne indiler.

Venedik tarafında, Süleyman'ın 1406'dan itibaren Anadolu'daki meselelerle meşgul olmasının ardından, yerel uç beyleri serbest bırakılmasıyla ilişkiler kötüleşirken, Venedik, batı Balkanlar'da bir Osmanlı vassalı olan yerel Hristiyan hükümdarı III. Balša'ya karşı bir genişleme savaşının içine girmişti. Venedik 1406–1409'da pek boşuna tekrar tekrar elçilerini Süleyman'a gönderdi. Bu dönemde Venedikliler, Süleyman'ın yanı sıra Üsküp hükümdarı Paşa Yiğit Bey ile doğrudan pazarlık yaptılar. Bununla birlikte, Venedik Büyükelçisi Francesco Giustinian, 1409'da Süleyman'la bir antlaşma yapmayı başardı ve Süleyman'ın düşüşünün ardından, benzer bir antlaşma olan Selymbria Antlaşması Eylül 1411'de Musa ile imzalandı.