biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Tarih & Siyaset
  3. Mustafa Fevzi Çakmak
Mareşal / Genelkurmay Başkanı / Siyasetçi · 1876–1950

Mustafa Fevzi Çakmak Kurtuluş Savaşı

Bilinen diğer adları: Kavaklı Fevzi · Müşir · Mareşal

Mustafa Fevzi Çakmak, Türkiye Cumhuriyeti'nin Mustafa Kemal Atatürk'ten sonraki ikinci ve son mareşalidir. Kurtuluş Savaşı'nın askerî planlayıcılarından biri olan Çakmak, Cumhuriyet tarihinin en uzun süre görev yapan ilk Genelkurmay Başkanı ve ilk Millî Savunm...

Hayat çizgisi 2 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1921–1950
187619101950
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler İlk üretimler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mustafa Fevzi Çakmak (12 Ocak 1876, İstanbul - 10 Nisan 1950, İstanbul), Türk asker, siyasetçi ve devlet adamıdır. Türkiye'nin Mustafa Kemal Atatürk'ten sonraki ikinci ve son mareşalidir. İlk Millî Savunma Bakanı, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Cumhuriyet dönemindeki ilk genelkurmay başkanı ve Osmanlı İmparatorluğu'nun 3 Şubat 1920 ile 5 Nisan 1920 tarihleri arasındaki Harbiye Nâzırı'dır.

02

Kurtuluş Savaşı

—Kurtuluş Savaşı
  • Mondros Mütarekesi imzalandığında sağlık nedenleri sebebiyle İstanbul'da bulunuyordu. 24 Aralık 1918'den 14 Mayıs 1919'a kadar ferik rütbesiyle Osmanlı Devleti'nin Erkân-ı Harbiye Reisliği (bugünkü Genelkurmay Başkanlığı) görevinde bulundu. 1. Ordu Müfettişliği, Askerî Şûra üyeliği, Ali Rıza Paşa ve Salih Hulusi Paşa hükûmetlerinde Harbiye Nazırlığı (Millî Savunma Bakanı) (Şubat - Nisan 1920) yaptı. Harbiye Nazırlığı sırasında Anadolu'daki millî kurtuluş hareketine silah ve cephane gönderilmesini kolaylaştırıcı bir tutum izledi.
  • İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgalinin (16 Mart 1920) ardından Anadolu'ya geçmeye karar veren Fevzi Paşa, 27 Nisan 1920'de Ankara'ya ulaştı. İstasyonda Mustafa Kemal Paşa tarafından törenle karşılandı. Birinci dönem TBMM'ye Kozan milletvekili olarak katıldı. 26 Mayıs 1920'de İstanbul Hükûmeti tarafından ulusal hareketin önderlerinden biri olarak rütbesinin kaldırılmasına, nişanlarının geri alınmasına ve idamına karar verildi
  • 3 Mayıs 1920'de Millî Müdafaa Vekilliği'ne (Millî Savunma Bakanlığı) getirildi. 24 Ocak 1921'de Mustafa Kemal Paşa'nın İcra Vekilleri Heyeti Reisliği'nden ayrılması üzerine, Millî Müdafaa Vekilliği üzerinde kalmak kaydıyla İcra Vekilleri Heyeti Reisliği'ni (Başbakanlık) de üstlendi. İkinci İnönü Muharebesi'nin zaferle neticelenmesinin ardından 3 Nisan 1921'de rütbesi TBMM kararıyla birinci ferîk-i evvelliğe (korgeneral) yükseltildi. Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekili ve Garp Cephesi Kumandanı Mirliva İsmet Paşa'nın cephede olması ve Ankara'ya sürekli gelememesi sebebiyle mevcut görevleri uhdesinde kalmak üzere 3 Ağustos 1921'de Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekilliği görevine de getirildi. Sakarya Meydan Muharebesi sırasında Büyük Millet Meclisi Reisi ve Başkumandan Mustafa Kemal Paşa ile birlikte bizzat cephede harekâtı yönetti.
  • 14 Ocak 1922'de Millî Müdafaa vekilliği, 9 Temmuz 1922'de İcra Vekilleri Heyeti Reisliği görevlerinden ayrıldı ve Genelkurmay Başkanı olarak Büyük Taarruz'un askerî planlarını hazırladı. Zaferle sonuçlanan Dumlupınar Meydan Muharebesi'nin (30 Ağustos 1922) ardından 31 Ağustos'ta rütbesi Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın tavsiyesi üzerine TBMM tarafından Müşirliğe (Mareşal) terfi ettirildi.
  • 18 Ekim 1921: Fevzi Paşa, Mustafa Kemal Paşa, İbrahim Ebilov ve Türkiye'nin hükûmet temsilcileri Azerbaycan'ın Türkiye'deki diplomatik temsilciliğinin resmî açılışında
  • 10 Eylül 1922: Başkomutan Müşir Gazi Mustafa Kemal Paşa, yanında Genelkurmay Başkanı Müşir Fevzi Paşa ve yaveri Kaymakam Salih Bey (Bozok) ile birlikte İzmir'e geliyor
  • 18 Ocak 1923: Türk komutanlar Yarımca, Kocaeli vilayetinin ilk karargâhını ziyarette, soldan sağa: Kaymakam Vehbi Bey, Ferik Nurettin Paşa, Müşir Gazi Mustafa Kemal Paşa, Ferik Kâzım Karabekir Paşa, Müşir Fevzi Paşa, Mirliva Asım Paşa

Mustafa Fevzi Çakmak · diğer bölümler

← Mustafa Fevzi Çakmak profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1876

    Doğum ve Erken Yıllar

    1876 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1891

    Mareşal Çakmak, Fatma Fitnat Çakmak (1891-30.05.1969) ile evli ve Nigar (1909-21.01.1982) ile Ayşe Muazzez (21.06.1911-17.04.1938) adlarında iki kız çocuk babasıydı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1893

    İlk ve orta öğrenimini Kuleli Askerî Lisesi'nde tamamladıktan sonra 29 Nisan 1893'te Harbiye'ye kaydolarak 28 Ocak 1896'da piyade teğmen rütbesiyle mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1898

    Akabinde Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'ye girerek 25 Aralık 1898'de kurmay yüzbaşı rütbesiyle bitirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1899

    Şube'de görev yaptıktan sonra 1899'da 3.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1907

    Kısa aralıklarla terfi ederek 1907'de miralaylığa (albay) yükseldi.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1908

    1908 yılında İkinci Meşrutiyet ilan edildiğinde 35.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1910

    1910'da Arnavutluk'ta çıkan ayaklanmayı bastırmakla görevlendirilen Kosova Kolordusu'nun kurmay başkanlığına atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1911

    1911'de Trablusgarp Savaşı başlayınca Rumeli'nin savunmasıyla görevli Garp (Vardar) Ordusunun kurmay başkanlığına getirildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1912

    Balkan Savaşı (1912-1913) sırasında 21.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1913

    Sırp Cephesi'nde bu görevde bulunan Fevzi Paşa'nın başarılı askerî faaliyetlerine rağmen, Garp vilayetlerinde 10 Mayıs 1913'ten itibaren Türk hâkimiyeti sona ermiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1915

    Mart 1915'te rütbesi mirlivalığa (tuğgeneral) yükseltildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1916

    Tümen ise 12 Ocak 1916'da bölgeden ayrıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1918

    1918'de ferikliğe yükseldi.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1920

    İlk Millî Savunma Bakanı, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Cumhuriyet dönemindeki ilk genelkurmay başkanı ve Osmanlı İmparatorluğu'nun 3 Şubat 1920 ile 5 Nisan 1920 tarihleri arasındaki Harbiye Nâzırı'dır.

    İlk üretimler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Mustafa Fevzi Çakmak Celâl Bayar I. Mustafa Mustafa Kemal Atatürk
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Mustafa Fevzi Çakmak hayat hikâyesinde anıyor Celâl Bayar

    “Demokrat Parti Genel Başkanı Celâl Bayar'ın dönemin Cumhurbaşkanı'nın demokratik seçimlere izin vermesi için söylediği "Devr-i Sabık yaratmayacağız" (yani iktidara geldikten sonra...”

  • Mustafa Fevzi Çakmak hayat hikâyesinde anıyor I. Mustafa
  • Mustafa Fevzi Çakmak hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Kemal Atatürk

    “Mustafa Fevzi Çakmak, Türkiye Cumhuriyeti'nin Mustafa Kemal Atatürk'ten sonraki ikinci ve son mareşalidir.”

05

Kaynaklar

2kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Fevzi Çakmak
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    1935'e kadar "müşîr".
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Mustafa Fevzi Çakmak” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    2 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.