biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Tarih & Siyaset
  3. Mustafa Fevzi Çakmak
Mareşal / Genelkurmay Başkanı / Siyasetçi · 1876–1950

Mustafa Fevzi Çakmak Cumhuriyet dönemi

Bilinen diğer adları: Kavaklı Fevzi · Müşir · Mareşal

Mustafa Fevzi Çakmak, Türkiye Cumhuriyeti'nin Mustafa Kemal Atatürk'ten sonraki ikinci ve son mareşalidir. Kurtuluş Savaşı'nın askerî planlayıcılarından biri olan Çakmak, Cumhuriyet tarihinin en uzun süre görev yapan ilk Genelkurmay Başkanı ve ilk Millî Savunm...

Hayat çizgisi 2 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1921–1950
187619101950
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler İlk üretimler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mustafa Fevzi Çakmak (12 Ocak 1876, İstanbul - 10 Nisan 1950, İstanbul), Türk asker, siyasetçi ve devlet adamıdır. Türkiye'nin Mustafa Kemal Atatürk'ten sonraki ikinci ve son mareşalidir. İlk Millî Savunma Bakanı, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Cumhuriyet dönemindeki ilk genelkurmay başkanı ve Osmanlı İmparatorluğu'nun 3 Şubat 1920 ile 5 Nisan 1920 tarihleri arasındaki Harbiye Nâzırı'dır.

02

Cumhuriyet dönemi

—Cumhuriyet dönemi

"Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekilliği"nin kaldırılmasıyla 30 Ekim 1924'e kadar TBMM'de Kozan milletvekilliği görevine devam etti. Mustafa Kemal Paşa'nın askerlik yapanların siyasete karışmamaları gerektiğine dair talimatından sonra, 31 Ekim 1924'te askerlik görevini, siyasete tercih ederek Kozan milletvekilliğinden istifa etti.

Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Reisliği (Genelkurmay Başkanlığı) görevini 23 yıl yaptıktan sonra 12 Ocak 1944'te 68 yaşında Askerî ve Mülkî Tekaüt Yasası'na göre Tahdit-i Sin yani yaş haddinden dolayı emekliye sevk edildi. Türkiye Cumhuriyeti'nin en uzun süre görev yapan genelkurmay başkanıdır.

1946 seçimlerinde Demokrat Parti listesinden bağımsız aday olarak TBMM'de VIII. Dönem İstanbul Milletvekili seçildi. 6 Ağustos 1946'da milletvekili seçilerek 22 sene sonra tekrar Meclise katılan Fevzi Paşa, İsmet İnönü'ye karşı Demokrat Parti'nin Cumhurbaşkanı adayı olarak 59 oy aldı. Demokrat Parti Genel Başkanı Celâl Bayar'ın dönemin Cumhurbaşkanı'nın demokratik seçimlere izin vermesi için söylediği "Devr-i Sabık yaratmayacağız" (yani iktidara geldikten sonra yapılan yanlışların ve yolsuzlukların hesabını sormayacağız) demesinden sonra partisinden istifa ederek, 19 Temmuz 1948'de Osman Bölükbaşı ile birlikte Millet Partisi'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı. Partinin fahri başkanı oldu.

Mustafa Fevzi Çakmak · diğer bölümler

← Mustafa Fevzi Çakmak profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1876

    Doğum ve Erken Yıllar

    1876 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1891

    Mareşal Çakmak, Fatma Fitnat Çakmak (1891-30.05.1969) ile evli ve Nigar (1909-21.01.1982) ile Ayşe Muazzez (21.06.1911-17.04.1938) adlarında iki kız çocuk babasıydı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1893

    İlk ve orta öğrenimini Kuleli Askerî Lisesi'nde tamamladıktan sonra 29 Nisan 1893'te Harbiye'ye kaydolarak 28 Ocak 1896'da piyade teğmen rütbesiyle mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1898

    Akabinde Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'ye girerek 25 Aralık 1898'de kurmay yüzbaşı rütbesiyle bitirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1899

    Şube'de görev yaptıktan sonra 1899'da 3.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1907

    Kısa aralıklarla terfi ederek 1907'de miralaylığa (albay) yükseldi.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1908

    1908 yılında İkinci Meşrutiyet ilan edildiğinde 35.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1910

    1910'da Arnavutluk'ta çıkan ayaklanmayı bastırmakla görevlendirilen Kosova Kolordusu'nun kurmay başkanlığına atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1911

    1911'de Trablusgarp Savaşı başlayınca Rumeli'nin savunmasıyla görevli Garp (Vardar) Ordusunun kurmay başkanlığına getirildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1912

    Balkan Savaşı (1912-1913) sırasında 21.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1913

    Sırp Cephesi'nde bu görevde bulunan Fevzi Paşa'nın başarılı askerî faaliyetlerine rağmen, Garp vilayetlerinde 10 Mayıs 1913'ten itibaren Türk hâkimiyeti sona ermiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1915

    Mart 1915'te rütbesi mirlivalığa (tuğgeneral) yükseltildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1916

    Tümen ise 12 Ocak 1916'da bölgeden ayrıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1918

    1918'de ferikliğe yükseldi.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1920

    İlk Millî Savunma Bakanı, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Cumhuriyet dönemindeki ilk genelkurmay başkanı ve Osmanlı İmparatorluğu'nun 3 Şubat 1920 ile 5 Nisan 1920 tarihleri arasındaki Harbiye Nâzırı'dır.

    İlk üretimler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Mustafa Fevzi Çakmak Celâl Bayar I. Mustafa Mustafa Kemal Atatürk
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Mustafa Fevzi Çakmak hayat hikâyesinde anıyor Celâl Bayar

    “Demokrat Parti Genel Başkanı Celâl Bayar'ın dönemin Cumhurbaşkanı'nın demokratik seçimlere izin vermesi için söylediği "Devr-i Sabık yaratmayacağız" (yani iktidara geldikten sonra...”

  • Mustafa Fevzi Çakmak hayat hikâyesinde anıyor I. Mustafa
  • Mustafa Fevzi Çakmak hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Kemal Atatürk

    “Mustafa Fevzi Çakmak, Türkiye Cumhuriyeti'nin Mustafa Kemal Atatürk'ten sonraki ikinci ve son mareşalidir.”

05

Kaynaklar

2kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Fevzi Çakmak
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    1935'e kadar "müşîr".
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Mustafa Fevzi Çakmak” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    2 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.