biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Sinema & TV
  3. Esmeray
Oyuncu, şarkıcı · 1949–2002

Esmeray

Esmeray Diriker (25 Şubat 1949, İstanbul – 25 Mart 2002, İstanbul), Afro-Türk oyuncu ve şarkıcıdır.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
194919802002
Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Esmeray Diriker (25 Şubat 1949, İstanbul – 25 Mart 2002, İstanbul), Afro-Türk oyuncu ve şarkıcıdır.

1970'li yıllarda Türkiye'nin tanınmış pop müzik şarkıcılarındandır. 1975 yılında Unutama Beni adlı şarkısıyla ve 1977 yılında çıkardığı Gel Tezkere adlı albümü ile popüler olmuştur.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1949

    Doğum ve Erken Yıllar

    1949 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1960

    1960 yılında ortaokul son sınıf öğrencisi iken eğitimini yarıda bırakarak İstanbul Şehir Tiyatrosu'na girdi.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1967

    Sinemada 1967 yapımı Zilli Nazife, 1972 yapımı Sev Kardeşim filmlerinde rol aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1970

    1970'li yıllarda Türkiye'nin tanınmış pop müzik şarkıcılarındandır.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1974

    Son olarak 1974 yılında Muammer Karaca ile Mart Bakanı adlı tiyatro oyununda rol aldıktan sonra 1995 yılına kadar tiyatro oyunculuğu yapmadı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1975

    1975 yılında Unutama Beni adlı şarkısıyla ve 1977 yılında çıkardığı Gel Tezkere adlı albümü ile popüler olmuştur.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1977

    Çiftin bir oğlu oldu (1977).

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1981

    1981 yılında yayımlanan Sürpriz 81 albümünde Türk Sanat Müziği eserlerini seslendirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1986

    1986'da profesyonel sahne çalışmalarına son verdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1995

    1995 yılında Nedim Saban Tiyatrosu'nda sahnelenen "Oscar" adlı oyun ile tekrar tiyatroya döndü.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 2000

    2000 yılında "Hep Aynı Yaygara" ve "Dilekçe" oyunlarında rol aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 2002

    25 Mart 2002'de ölen sanatçının cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

03.1Hayatı

1949 yılında İstanbul'da Emirgân semtinde doğdu. Babası Nusret, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Türkiye'ye yerleşmiş, Fas kökenli bir aileye mensuptur, annesi Fermet beyazdır. Emirgan Ortaokulunda öğrenim gördü. 1960 yılında ortaokul son sınıf öğrencisi iken eğitimini yarıda bırakarak İstanbul Şehir Tiyatrosu'na girdi.

İlk defa Şehir Tiyatrosu'nun Çocuk Bölümü'nde sahneye çıktı. Beş yıl kadar Şehir Tiyatroları'nda çalıştıktan sonra Dormen Tiyatrosu'nda geçti ve ilk olarak Dün Gece Yolda Giderken Çok Komik Bir Şey Oldu oyununda oynadı. Dormen Tiyatrosu'ndan sonra Avni Dilligil, Özlem Taşdelenler, Sezer Sezin Tiyatroları'nda oyunculuk yaptı. Son olarak 1974 yılında Muammer Karaca ile Mart Bakanı adlı tiyatro oyununda rol aldıktan sonra 1995 yılına kadar tiyatro oyunculuğu yapmadı.

Sinemada 1967 yapımı Zilli Nazife, 1972 yapımı Sev Kardeşim filmlerinde rol aldı. 1970 yılında Şemi Diriker ile evlendi. Çiftin bir oğlu oldu (1977).

Oyunculuk yaptığı yıllarda müzikle amatör olarak ilgilenen Esmeray, Kim Bunlar topluluğunun "Kim Bunlar?" adlı albümünde "1000 Kerre 1000 Kerre " adlı şarkıyı seslendirdi. 1974 yılında TRT'nin düzenlediği 1. Toplu İğne Beste Yarışması'na katıldı. Bestelerinde Erol Tanır imzasını kullanan Şemi Diriker'in bestelediği "Unutama Beni" adlı şarkıyı seslendirdi. Parça, yarışma jürisi ve halk jürisi tarafından birinci seçildi ancak TRT'de yayımlanması "yoz müzik" olduğu gerekçesiyle yasaklandı. Esmeray, o yıl Küçük Bebek Belediye Gazinosunda profesyonel olarak sahneye çıktı. Unutama Beni filminde misafir oyuncu olarak yer aldı. 1975 yılında "Yayınlanamaz" adlı albümü çıkardı. Bu albümde Unutama Beni ve TRT'nin yayımlanmasını yasakladığı diğer şarkılarına yer verdi. Aynı yıl yayımlanan 13,5 şarkısında Arap Kızı çocuk tekerlemesinin sözlerinden yola çıkarak Osmanlılardan beri ülkenin bir parçası olan Afrika kökenli Türkleri anlattı.

1977 yılında ikinci plağı "Gel Tezkere"yi çıkardı. Gel Tezkere, çok popüler oldu. Esmeray, sonraki yıllarda da asker şarkıları söylemeye devam etti.

Ertan ve Funda Anapa, Melike Demirağ, Kerem Yılmazer ve İskender Doğan'la birlikte oluşturdukları "Grup Sekstet" grubuyla 1978 yılı Eurovision Türkiye finali ön elemelerine Atilla Özdemiroğlu'nun bestelediği, Şanar Yurdatapan'ın sözlerini yazdığı ve Lale Mansur'un koreografisini hazırladığı "İnsanız Biz" şarkısıyla katıldı. Yarışmada ikinci olan parçanın TRT'de yayını yasaklandı.

Esmeray, müzik yaşamında dokuz adet 45'lik, dört adet LP ve Kağıt Mendil isimli bir adet kaset çalışması yaptı. 1981 yılında yayımlanan Sürpriz 81 albümünde Türk Sanat Müziği eserlerini seslendirdi. 1986'da profesyonel sahne çalışmalarına son verdi. "Alıştık Artık" adlı televizyon programında, Küçük Besleme, Reyting Hamdi gibi televizyon dizilerinde yer aldı.

1995 yılında Nedim Saban Tiyatrosu'nda sahnelenen "Oscar" adlı oyun ile tekrar tiyatroya döndü. 2000 yılında "Hep Aynı Yaygara" ve "Dilekçe" oyunlarında rol aldı.

2000 yılında Eski Dostlar adlı albümü yayımladı. Yakalandığı kanser hastalığı sonrası geçim sıkıntısı çeken sanatçının, hastane masraflarını karşılayamadığı haberinin yayılmasından sonra tedavi masraflarını Türk Silahlı Kuvvetleri üstlenmiştir. Tedaviye başlandıktan kısa bir süre sonra sağlık durumu iyiye gitmiş, tedavisine evinde devam edilmiştir. 25 Mart 2002'de ölen sanatçının cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

Esmeray'ın anısına, sanatçının 1970'li, 1980'li yıllarda seslendirdiği parçalardan oluşan, eşi Şemi Diriker tarafından tasarlanmış bir albüm 2003 yılında Unutmadık Seni adıyla çıkmıştır.

04

Üretimleri

04.1Diziler 2 dizi · afişli raf
2 dizi 1999 → 2001 · 2 yıl

Liste Vikipedi maddesindeki dizi listesinden alındı. Görseli bulunamayanlar künyesinden dizildi.

04.2Albümleri 15 albüm · kapaklı raf
15 albüm 1973 → 2003 · 30 yıl

Liste Vikipedi maddesindeki diskografiden alındı. Görseli bulunamayanlar künyesinden dizildi.

05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Esmeray Afrika kökenli Türkler Avni Dilligil Ender Doğan Ertan Anapa İskender Doğan Kerem Yılmazer Lale Mansur Muammer Karaca
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Esmeray hayat hikâyesinde anıyor Afrika kökenli Türkler

    “Aynı yıl yayımlanan 13,5 şarkısında Arap Kızı çocuk tekerlemesinin sözlerinden yola çıkarak Osmanlılardan beri ülkenin bir parçası olan Afrika kökenli Türkleri anlattı.”

  • Esmeray hayat hikâyesinde anıyor Avni Dilligil

    “Dormen Tiyatrosu'ndan sonra Avni Dilligil, Özlem Taşdelenler, Sezer Sezin Tiyatroları'nda oyunculuk yaptı.”

  • Esmeray hayat hikâyesinde anıyor Ender Doğan

    “Ertan ve Funda Anapa, Melike Demirağ, Kerem Yılmazer ve İskender Doğan'la birlikte oluşturdukları "Grup Sekstet" grubuyla 1978 yılı Eurovision Türkiye finali ön elemelerine Atilla...”

  • Esmeray hayat hikâyesinde anıyor Ertan Anapa

    “- Garip Aman • 1975: Yayınlanmaz (Albüm) • 1976: 13.5 - Büyümsün • 1976: Oylum Oylum...- Bir Gün Gelecek • 1977: "Yaz Romancı" (Albüm) • 1977: Gel Tezkere Gel - Yollara Düştüm • 19...”

  • Esmeray hayat hikâyesinde anıyor İskender Doğan

    “Ertan ve Funda Anapa, Melike Demirağ, Kerem Yılmazer ve İskender Doğan'la birlikte oluşturdukları "Grup Sekstet" grubuyla 1978 yılı Eurovision Türkiye finali ön elemelerine Atilla...”

  • Esmeray hayat hikâyesinde anıyor Kerem Yılmazer

    “Ertan ve Funda Anapa, Melike Demirağ, Kerem Yılmazer ve İskender Doğan'la birlikte oluşturdukları "Grup Sekstet" grubuyla 1978 yılı Eurovision Türkiye finali ön elemelerine Atilla...”

  • Esmeray hayat hikâyesinde anıyor Lale Mansur

    “Ertan ve Funda Anapa, Melike Demirağ, Kerem Yılmazer ve İskender Doğan'la birlikte oluşturdukları "Grup Sekstet" grubuyla 1978 yılı Eurovision Türkiye finali ön elemelerine Atilla...”

  • Esmeray hayat hikâyesinde anıyor Muammer Karaca

    “Son olarak 1974 yılında Muammer Karaca ile Mart Bakanı adlı tiyatro oyununda rol aldıktan sonra 1995 yılına kadar tiyatro oyunculuğu yapmadı.”

06

Kaynaklar

9kaynak kaydı
8farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
12zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Esmeray
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gertz, SunHee Kim; Huang, Betsy; Cyr, Lauren (3 Ocak 2018). Diversity and Inclusion in Higher Education and Societal Contexts: International and Interdisciplinary Approaches (İngilizce). Springer. s. 75. ISBN 978-3-319-7...
    books.google.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Şenol, Fazilet. "Esmeray: Türkiye'nin siyahi sanatçısı". Milliyet.com.tr Molatik. 3 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2022.
    arşiv · www.milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Esmeray'ın Anısına Saygıyla…". velvele.net. 25 Mart 2021. 25 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2022.
    arşiv · velvele.net · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "1. Toplu İğne Beste Yarışması - 1974". Turkpopmuzik.net. 7 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2022.
    arşiv · www.turkpopmuzik.net · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Elçi, Yasemin (11 Ağustos 2014). "Esmer Ay: Afro-Türkler'in muğlak geçmişi". Radikal gazetesi. 12 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2022.
    arşiv · www.radikal.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sökmensüer, Yaşar (26 Mart 2015). "Ay Ama Esmer, Acar Ama Kuzgun". Hürriyet gazetesi. 3 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2022.
    arşiv · www.hurriyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Hayatta olmamı askere borçluyum!". Hürriyet haber. 24 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    hurriyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Unutmadık Seni Esmeray". Hürriyet. 27 Mart 2003. 10 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2022.
    arşiv · www.hurriyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Esmeray” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    9 kaynak ve 12 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

Sinema & TV alanındaki tüm profiller →