Ertuğrul (fırkateyn)

Ertuğrul'un mürettebat sayısı kaynaklarda farklı olarak karşımıza çıkmaktadır. Süleyman Nutku, subayların ismini ve sayısını ayrıntılı olarak verirken erlerin sadece sayısını vermekle yetinmiştir. 54 subay ve 553 er olmak üzere toplam 607 kişiden bahseder.

Bazı çalışmalarda da Ertuğrul'un mevcudu toplam 609, 61 subay ve memur, 548 er ve erbaş olmak üzere toplam 609 kişi; 56 subay 537 er toplam 593; 62 subay 547 er ve erbaş, toplam 609; 61 subay ve memur 548 er toplam 609; 56 subay 537 er ve erbaş, 6 sivil personel olmak üzere toplam 599; toplam 607; 56 subay, 591 er ve bazı sivil teknisyenler olmak üzere toplam 655; 44 subay, 14 mühendis (yüzbaşı), 591 er, 5 sivil ve 1 şair olmak üzere toplam 655 olarak verilmektedir.

Fırkateynin mürettebatının 35'i Samsunlu 47'si ise Giresunlu'dur.

II. Abdülhamid, 1887 yılında Japonya İmparatoru Meiji'nin akrabası Prens Komatsu Akihito'nun bir savaş gemisiyle İstanbul'u ziyaret etmesinin ardından Japonya'ya bir heyet gönderilerek iade-i ziyaret yapılmasını emretmişti. Gemi, II. Abdülhamid'den Japon İmparatoruna mücevherli imtiyaz nişanı ve diğer hediyeleri götürecekti.

Padişahın isteği üzerine donanmanın en güzel gemisi olan Ertuğrul bu iş için tahsis edildi. Bazı uzmanların bu geminin çürük olduğu ve böyle bir seferi tamamlayamayacağı yönündeki raporlarına rağmen Ertuğrul Fırkateyni, Temmuz 1889'da İstanbul'dan yola çıktı. İlk arızasını süveyş kanalında yaptı ve güzergahı boyunca çeşitli limanlara uğrayarak seyahat etti. Fırkateyn, Singapur'a vardığında kafile başkanı Miralay Osman Bey Mirliva rütbesine terfi ettirildi ve paşa oldu. Kafile, uğradığı ülkelerin halkları ve Müslümanlar tarafından görkemli sevgi gösterileriyle karşılandı, gemiyi kimi zaman binlerce kişiden oluşan gruplar ziyaret etti. Gemi, 11 ay sonra 7 Haziran 1890 tarihinde Japonya'nın Yokohama Limanı'na vardı.

İmparator Meiji, Türk amiralini ve heyetini görkemli bir şekilde karşıladı. Şehir halkı Türk amiralinin saray arabası ile İmparatorun yanına gidişini sevgi gösterileriyle takip etti.

Ertuğrul Fırkateyni, Japon sularında kaldığı üç ay boyunca etrafındaki binlerce Japon kayığına 50 kişilik bandosuyla konserler verdi. Nihayet geri dönüş yolculuğu için hazırlıklar tamamlandı. Yola çıkılacağı gün Japon Deniz Kuvvetlerinin tayfun uyarısına rağmen, Ertuğrul Fırkateyni planlandığı gibi 15 Eylül 1890 tarihinde Yokohama Limanı'ndan ayrıldı. Kalkışta hava koşulları iyi geçti, ancak ertesi gün, akşam saatlerinde güçlenen rüzgâr ile birlikte şiddetli dalgalar altında gemi zorlukla ilerliyordu. 40 m (130 ft) yüksekliğindeki mizena babafingo kırıldı ve sallanarak diğer yelkenlere vurarak ciddi hasara neden oldu. Fırtına güçlenmeye devam ederken, gelen dalgalar güverte panellerini önden ayırdı. Su kazan dairesinde bulunan kömür depolarına sızdı. Dört gün boyunca mürettebat, yelkenleri yamayarak hasarı onarmaya çalıştı. Ayrıca pompalar yetersiz olduğu için gemiyi en fazla tehlikeye sokan kömür depolarına dolan suyu sürekli olarak kovalarla boşaltmaya çalıştılar. Bütün çabalarına rağmen, geminin parçalanması yakındı ve tek seçenek yakınlardaki bir limana sığınmaktı. Deniz suyunun dolması, makine dairesinde bulunan fırınlardan birini söndürdü. Yeterli itiş gücü olmamasından dolayı hareketsiz kalan gemi, rüzgâr ve dalgalarla Kuşimoto'nun doğu sahilindeki tehlikeli kayalara doğru sürüklenmeye başladı. Mürettebat, gemiyi kayaların önünde durdurmaya çalıştıysa da, başarılı olamadı. Ertuğrul Fırkateyni 18 Eylül 1890'da kayalara çarparak battı. Kazadan sadece 69 denizci kurtulabildi, gemi Komutanı Mirliva Osman Paşa da dahil olmak üzere diğer mürettebat öldü.

Ertuğrul Fırkateyni'nin trajik sonu Türk-Japon halklarını yakınlaştırdı. Yöre halkı, kazadan kurtulanlara büyük yardım ve yakınlık gösterdi. Torajiro Yamada isimli bir Japon, şehit

587 kişi ölmüş ve 69 kişi kurtulmuştur.

1. Mirliva Osman Paşa, Kumandan
2. Miralay İbrahim Bey, Serçarkçı
3. Miralay Hüsnü Bey, Sertabib
4. Kaymakam Ali Bey, Süvari
5. Kaymakam Cemil Bey, Süvari Muavini
6. Binbaşı Yeniçeşmeli Nuri Bey, Süvari-yi Sani
7. Binbaşı Asitaneli Mehmet Bey, Üçüncü Kaptan
8. Binbaşı Tekfurdağlı Ömer Bey, Dördüncü Kaptan
9. Binbaşı Kasımpaşalı Hacı Ahmet Bey, Çarkçı-yı Sani
10. Sağkolağası Yasef Efendi, Tabib-i Sani
11. Solkolağası Beşiktaşlı Hasan Tahsin Kaptan, Seyr ü Sefain Memuru
12. Solkolağası Kadıköylü Reşad Kaptan, Torpido Muallimi
13. Solkolağası Asitaneli Tevfik Kaptan, Beşinci Kaptan
14. Solkolağası Eyüplü Şevki Efendi, Dördüncü Çarkçı
15. Kalyon Katibi Kasımpaşalı Cemal Efendi, Serkatip
16. Yüzbaşı Yanyalı Celal Efendi, Topçu Zabiti
17. Yüzbaşı Kasımpaşalı Hamdi Efendi, Bölük Zabiti
18. Yüzbaşı Davud Paşalı Hulusi Efendi, Bölük Zabiti
19. Yüzbaşı Yeniçeşmeli Nuri Efendi, Bölük Zabiti
20. Yüzbaşı Asitaneli Ömer Lütfi Efendi, Bölük Zabiti
21. Yüzbaşı Kasımpaşalı Mehmet Ömer Efendi, Bölük Zabiti
22. Yüzbaşı Asitaneli Mehmet Cemal Efendi, Çarkçı
23. Yüzbaşı Tophaneli Said Efendi, Çarkçı
24. Yüzbaşı Eyüplü Arif Efendi, Çarkçı