Ebulfez Elçibey Hayatı

Ebulfez Kadirguluoğlu Aliyev (Azerice: Əbülfəz Qədirqulu oğlu Əliyev; 24 Haziran 1938 - 22 Ağustos 2000), bilinen adıyla Ebulfez Elçibey (Azerice: Əbülfəz Elçibəy), Türkçü ve milliyetçi görüşleriyle bilinen Azeri siyasetçidir. Sovyetler Birliği'nden ayrıldıktan sonra Azerbaycan'ın demokratik yöntemlerle seçilmiş ilk ve tek cumhurbaşkanı olan Elçibey, Azerbaycan Halk Cephesi'nin liderliğini üstlendi ve ülkenin Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazanma sürecinde önemli bir rol oynadı.

Elçibey, bağımsız Azerbaycan'ın ilk serbest seçimlerinde cumhurbaşkanı seçildi ve 17 Haziran 1992'den, Rusya'nın desteklediği ve Haydar Aliyev'in cumhurbaşkanlığına giden sürecin önünü açan 24 Haziran 1993 tarihli askerî darbeyle görevden uzaklaştırılmasına kadar görev yaptı. Kısa süren iktidar dönemi, Azerbaycan'ın Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından demokratik yöntemlerle yönetildiği tek dönem olarak değerlendirilir. Elçibey yönetimi sırasında planlı ekonomi, karaborsa ve eski komünist yapıların tasfiye edilmesi hedeflenirken, dış politikada Azerbaycan'ın Batı dünyasıyla yeniden bütünleşmesi amaçlandı. Ancak bu reform girişimleri, 1993 askerî darbesiyle birlikte sona erdi.

Tarihçi Audrey Altstadt'a göre Elçibey, cumhurbaşkanlığı döneminde Dağlık Karabağ'daki savaş nedeniyle yaşanan toprak kayıpları ve mülteci sorunu, yüksek enflasyon ve buna bağlı ekonomik sıkıntılar, yabancı yatırımcılarla petrol anlaşmalarında yaşanan yavaşlama ile eski Rus-Sovyet düzeninin kontrol ve etkisinin sürmesi gibi ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldı. Altstadt, en acil meselenin ise Bakü ve çevresinde yaşanan istikrarsızlık olduğunu belirtmektedir. Elçibey, görev süresi boyunca eski komünist kadrolardan oluşan bir yönetim yapısıyla ve büyük ölçüde denetimi dışında kalan askerî güçlerle mücadele etmek zorunda kaldı.