Domaniç Muharebesi

Osmanlılar, Kulacahisar’ı fethedip (1285) sabah olunca o yörenin tekfurları toplandılar. Karacahisar tekfuruna haber gönderdiler: “Neye durursun ki seni ve neslini esir ederler ve bu ili bizim elimizden alırlar. Harab ederler. Kendileri bir yerde yerleşmiş Türk değil ki biz dahi onunla münasebete girişseydik. Şimdi bunları bu ilden çıkarmazsak yahut kırmazsak sonunda pişmanlık fayda vermez” dediler.

Kayıhanlıların gün geçtikçe kuvvetlenmesinden ve özellikle Kulacahisar'ı ele geçirmesinden hoşlanmayan İnegöl tekfuru Aya Nikola, komşusu Karacahisar tekfurunu Kayıhanlılar aleyhine kışkırtmaya devam etti. Bu hadise İnegöl tekfurunun Karacahisar tekfuru ile ittifakına yol açtı. Kısa bir süre sonra İnegöl tekfuru ile Karacahisar tekfuru birleşerek Kayıhanlılara karşı harekete geçtiler. İnegöl Tekfuru Aya Nikola, Karacahisar tekfuru ile ittifak edip çok sayıda asker topladılar. Karacahisar Tekfurunun kardeşi Kalanoz'u askere kumandan tayin ettiler.

Birleşik Bizans ordusu ile Kayıhanlıların kuvvetleri İnegöl'den yola çıkarak Domaniç İkizce'de karşı karşıya geldiler. Sonunda Birleşik Bizans ordusu bozguna uğradı. Kayıhanlılar yapılan savaşta galip gelmelerine rağmen, bu defa da Osman Beyin ağabeyi Saru Batu Savcı Bey öldü. Düşman tarafında ise Karacahisar tekfurunun kardeşi ve ordu kumandanı olan Kalanoz/Keloz ve pek çok kimse öldürüldü, gerisi de kaçtı.

Birbirine çok benzeyen iki tepeden ismini alan İkizce (Alçay/Akmeşhed) mevkiindeki çam koruluk içinde bulunan Saru Batu Savcı Bey’in mezarı halk arasında “Bekir’in Dedesi” olarak da adlandırılmaktadır. Saru Batu Savcı Bey'in mezarı ile “Bekir” isminde bir şahsın ilgilenmesinden dolayı bu isim verilmiştir. Saru Batu Savcı Bey’in mezarıyla (Bekir’in Dedesi) ilgilenen türbedar Koca Bekir ile ilgili arşiv bilgileri ise: Başvekalet Arşiv Dairesi Müdürlüğü’nde bulunan temettuat defterinde (ML.VRD.TMT.) 7737/A ve 7737/B tasnif numaraları ve 5-1 hane numaralarında kayıtlıdır.

Çok uzun geçmişi olan ve “Dede Günü” olarak ifade edilen törenleri 1999 yılına kadar gönüllü insanlar organize ediyordu. Muhtemelen Bekir isimli şahısta hem yatır ile hem de törenlerle ilgilenen bu insanlardan biriydi. (Hâlen Karaköy ve civar köylerdeki yatırlarla, törenlerle ilgilenen şahıslar mevcuttur.) 1999 yılından itibaren muhtar, ihtiyar heyeti ve sivil toplum kuruluşları (Domaniç K.Kayı Türkmenleri Derneği ve Domaniç K.Ertuğrul Gazi Derneği ve Şehit Saru Batu Savcı Bey Derneği) törenleri organize ederek, daha geniş kapsamlı ve düzenli şölen haline getirmişlerdir.

Her yıl ağustosun son pazarı Domaniç ilçesine bağlı Karaköy'de geleneksel olarak Saru Batu Savcı Bey'i anma törenleri düzenlenmektedir. 2012 yılı itibarıyla Saru Batu Savcı Bey'in şehadetinin 725. yıldönümü anma törenleri yapılmıştır.

1. Saru Batu Savcı Bey'in mezarının bulunduğu çam koruluk, orman kaçakçılarının şuursuzca kesimi neticesinde çok daralmış bunun üzerine 1930'da Karaköy Muhtarı Farfar Halil (Özyaşar) ve ihtiyar heyeti tarafından bütün köy halkına Kur'an’a el bastırılmış ve çam koruluktan kesim yapılmaması hususunda yemin ettirilmiştir. Yöre halkı bu koruluktan kesim yapmayı uğursuzluk olarak kabul etmektedir. Ancak Saru Batu Savcı Bey’in mezarı başındaki uluçam 1997 yılında orman kaçakçıları tarafından kesilmiştir
2. Domaniç’te meydana gelen İkizce Muharebesi’nde ölen Saru Batu Savcı Bey’in şehitliğinin yeri tam olarak Başbakanlık Osmanlı Arşiv Genel Müdürlüğü’ndeki ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ndeki mufassal, icmal ve evkaf defterlerinde kayıtlıdır:
3. Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde tasnif numarası 808 olan miladi 1487 tarihli mufassal defterin 38.sayfasında
4. Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde tasnif numarası 285 olan miladi 1530 tarihli muhasebe-i icmal defterinin 38. ve 255. sayfasında
5. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyud-u Kadime Arşivi’nde tasnif numarası 85 olan miladi 1573 tarihli mufassal defterin 92.sayfasında
6. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyud-u Kadime Arşivi’nde tasnif numarası 81 olan miladi 1573 tarihli evkaf defterinin 319-323. sayfalarında Karaköy sınırları içindeki Saru Batu Savcı Bey’in şehitliği hakkında tarihî kayıtlar mevcuttur
7. Osmanlı arşiv belgelerine göre Domaniç’te sadece iki tane şehitlik vardır Mermerler Meşhedi ve Akmeşhed
8. Mermerler Meşhedi Osmanlı kuruluş devrinin önemli şahsiyetlerinden, Ertuğrul Gazi’nin nökerlerinden Koyun Baba’nın Bizanslılarla yapılan müsademede öldüğü yer olan Mermerler meşhedi Güney köyünün 1 km kuzeyinde Kızıltepe’nin eteklerindedir.(Karye-i Güney Seğid / T.K.-K.K.A.-75,s.94)
9. Akmeşhed Saru Batu Savcı Bey’in İkizce Muharebesi’nde öldüğü yerdir. Karaköy- Çokköy- Küçükköy arazilerinin kesiştiği noktadır. Not: Savaşta akıtılan kanları çağrıştırması açısından bu şehitliklerdeki mevki isimleri (Alçay - Kızıltepe) önemlidir

Savcı Bey’in dibinde öldüğü çam ağacına, kendisi için civar halkı kandiller yakmayı adet edindiklerinden “Kandilliçam” adını almıştır. Bazı zamanlarda bu çam ağacında şule göründüğü, hatta bazı mübarek gecelerde bu ağaç üzerine kandiller gibi nur indiği rivayet edilmektedir. Ancak Saru Batu Savcı Bey'in mezarı başındaki uluçam 1997 yılında orman kaçakçıları tarafından kesilmiştir.

Saru Batu Savcı Bey’in dibinde öldüğü kandilliçam ile ilgili kaynak ise: 1930 yılında Domaniç’te incelemelerde bulunan tarihçi Turgut Can Mamaş eserinde kandilliçamın Karaköy’de olduğunu tarihe kayıt düşmüştür. (Turgut Can Mamaş, Memleket İncelemeleri / İnegöl Tarihi, Sayı.1,Bursa1947,sayfa.18)

1. KİTAP a) Tevârih-i Âl-i Osman - Oruç Bey Tarihi Domaniç Muharebesi a) Tevârih-i Âl-i Osman - Oruç Bey Tarihi
2. KİTAP b) Heşt Behişt – İdris-i Bitlisi Domaniç Muharebesi b) Heşt Behişt – İdris-i Bitlisi
3. KİTAP c) 1325 tarihli Salname Domaniç Muharebesi c) 1325 tarihli Salname
4. KİTAP d) Osmanlı Tarihi - Namık Kemal Domaniç Muharebesi d) Osmanlı Tarihi - Namık Kemal
5. KİTAP e) Neşri Tarihi - Mehmet Neşri Domaniç Muharebesi e) Neşri Tarihi - Mehmet Neşri
6. KİTAP f) Künhü'l-Ahbâr - Gelibolulu Mustafa Âlî Domaniç Muharebesi f) Künhü'l-Ahbâr - Gelibolulu Mustafa Âlî
7. KİTAP g) Tevarih-i Al-i Osman-Aşıkpaşazade Domaniç Muharebesi g) Tevarih-i Al-i Osman-Aşıkpaşazade
8. KİTAP h) Tevarih-i Al-i Osman-Kemalpaşazade Domaniç Muharebesi h) Tevarih-i Al-i Osman-Kemalpaşazade
9. KİTAP ı) Camiü’d-Düvel - Müneccimbaşı Ahmet Dede Domaniç Muharebesi ı) Camiü’d-Düvel - Müneccimbaşı Ahmet Dede
10. KİTAP i) Devlet-i Aliye-i Osmaniye - Hayrullah Efendi Domaniç Muharebesi i) Devlet-i Aliye-i Osmaniye - Hayrullah Efendi
11. KİTAP k) Osmanlı Tarihi - Necip Asım ve Mehmet Arif (1335 Tarihi) Domaniç Muharebesi k) Osmanlı Tarihi - Necip Asım ve Mehmet Arif (1335 Tarihi)
12. KİTAP l) Tarih-i Osmanî-Mehmet Şakir Domaniç Muharebesi l) Tarih-i Osmanî-Mehmet Şakir
13. KİTAP m) Belgelerle Osmanlı Tarihi - Prof Ö. Faruk Yılmaz Domaniç Muharebesi m) Belgelerle Osmanlı Tarihi - Prof Ö. Faruk Yılmaz
14. 1999 n) Osmanlı Ansiklopedisi (Heyet Domaniç Muharebesi n) Osmanlı Ansiklopedisi (Heyet 1999
15. KİTAP o) Anonim Tevarih-i Al-i Osman Domaniç Muharebesi o) Anonim Tevarih-i Al-i Osman
16. KİTAP ö) Domaniç 1287 (Roman)- Orhan Sarıca Domaniç Muharebesi ö) Domaniç 1287 (Roman)- Orhan Sarıca
17. KİTAP p) Osmanlı’nın İlk Yurdu Domanç - Abdullah Fidan Domaniç Muharebesi p) Osmanlı’nın İlk Yurdu Domanç - Abdullah Fidan
18. KİTAP r) Devlet Ektiğimiz Topraklar Domanç - Orhan Sarıca Domaniç Muharebesi r) Devlet Ektiğimiz Topraklar Domanç - Orhan Sarıca

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.