biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Tiyatro
  3. Direktör Âli Bey
Tiyatro Yazarı, mizahçı ve Bürokrat · 1846–1899

Direktör Âli Bey

Tanzimat dönemi edebiyatının önemli tiyatro yazarlarından ve mizahçılarından olan Direktör Âli Bey, Batılı anlamda ilk günlük örneklerinden biri olan Seyahat Jurnali'nin yazarıdır. Molière uyarlamaları ve özgün komedileriyle Türk tiyatrosunun halk kaynaklarına...

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
184618701899
İlk üretimler Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

1846 yılında İstanbul'da doğan Âli Bey, Kapu Kethüdası Yusuf Cemil Efendi'nin oğludur. Tanzimat döneminin bürokratik çevresinde yetişmiş, küçük yaşta Fransızca öğrenerek Batı kültürüne aşina olmuştur. Babasının görevleri nedeniyle imparatorluğun çeşitli bölgelerinde bulunması, onun farklı coğrafyaları ve insan tiplerini tanımasını sağlamış, bu gözlemler ilerideki edebi eserlerinin temelini oluşturmuştur.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1846

    Doğum

    İstanbul'da dünyaya geldi.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
  2. 1870

    İlk Tiyatro Eseri

    Kokona Yatıyor adlı oyunu yayımlandı.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  3. 1871

    Ayyar Hamza

    En bilinen uyarlamalarından olan Ayyar Hamza sahnelendi.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  4. 1897

    Önemli Eserler

    Lehçetü'l-Hakayık ve Seyahat Jurnali yayımlandı.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  5. 1899

    Vefat

    İstanbul'da hayatını kaybetti ve Anadolu Hisarı'na defnedildi.

    Miras kaynak eşleşmedi
03

Hayat hikâyesi

03.1Kariyeri ve Yükseliş Dönemi

Bürokraside müfettişlik, mutasarrıflık ve valilik gibi önemli görevler üstlenen Âli Bey, Düyûn-u Umumiye'deki direktörlüğü ile tanınmıştır. Edebi kariyerine Diyojen gazetesindeki mizahi yazılarıyla başlamış, ardından tiyatroya yönelmiştir. Gedikpaşa Tiyatrosu'nda sahnelenen oyunları, halkın ilgisini çekmiş ve Tanzimat Tiyatrosu'nun gelişiminde kilit rol oynamıştır. Molière uyarlamaları ve özgün komedileriyle dönemin tiyatro anlayışını şekillendirmiştir.

03.2Sanat Anlayışı, Mirası ve Etkisi

Âli Bey, tiyatroda halk kaynaklarından yararlanan ilk yazarlarımızdandır. Eserlerinde kullandığı dil, dönemin halk ağzına yakınlığı ve mizahi derinliği ile dikkat çeker. Seyahat Jurnali ile gezi edebiyatına, Lehçetü'l-Hakayık ile mizah sözlüğü türüne öncülük etmiştir. Türk tiyatrosunun yerli bir kimlik kazanma sürecinde, çeviri ve uyarlamalarıyla köprü vazifesi görmüş, ardında bıraktığı külliyatla modern Türk edebiyatının temel taşlarından biri olmuştur.

04

Üretimleri

04.1Kitapları 4 kitap · kapaklı raf
4 kitap

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

Eser listesinden

1870 · TIYATRO Kokona Yatıyor

Kokona Yatıyor

Yazar
1871 · TIYATRO Ayyar Hamza

Ayyar Hamza

Yazar (Molière'den uyarlama)
1872 · TIYATRO Misafir-i İstiskal

Misafir-i İstiskal

Yazar
1873 · TIYATRO Geveze Berber

Geveze Berber

Yazar
1873 · TIYATRO Evlenmek İster Bir Adam

Evlenmek İster Bir Adam

Çevirmen
1876 · TIYATRO Çıngırak

Çıngırak

Yazar
1891 · TIYATRO Gavo Minar ve Şürekası

Gavo Minar ve Şürekası

Çevirmen
1893 · TIYATRO Yusuf Aleyhisselam

Yusuf Aleyhisselam

Yazar

Diğer eserler

1897LetafetTiyatro tek kaynak
BilinmiyorTosun AğaTiyatro tek kaynak
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Direktör Âli Bey Gedikpaşa Tiyatrosu Burcu Özberk Tekin Akmansoy Güllü Agop
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Direktör Âli Bey hayat hikâyesinde anıyor Gedikpaşa Tiyatrosu

    “Gedikpaşa Tiyatrosu'nda sahnelenen oyunları, halkın ilgisini çekmiş ve Tanzimat Tiyatrosu'nun gelişiminde kilit rol oynamıştır.”

  • Direktör Âli Bey kendi hikâyesinde anılıyor Burcu Özberk

    “• Aşk Aptalı: Sam Shepard - Tatbikat Sahnesi • Marquis de Sade Quills: Doug Wright - Tatbikat Sahnesi • Woyzeck Masalı: Georg Büchner - Tatbikat Sahnesi • Küçük Burjuvalar: Maksim...”

  • Direktör Âli Bey kendi hikâyesinde anılıyor Tekin Akmansoy
  • Direktör Âli Bey kendi hikâyesinde anılıyor Güllü Agop

    “Vartovayan'ın edindiği imtiyazda, 6 ay içinde İstanbul ve Üsküdar'da, 3 yıl içinde de Galata, Tophane ve Beyoğlu'nda birer tiyatro binası kuracağı ve gelir gidere bakılmadan her yı...”

06

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
5zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 5 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

Edebiyat & Tiyatro alanındaki tüm profiller →