biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Deniz Kızı Eftelya
Şarkıcı · Kantocu · 1891–1939

Deniz Kızı Eftelya

Denizkızı Eftelya Işılay (Atanasia Yeorgiadu, Yunan: Αθανασία Γεωργιάδου, d. 1891, İstanbul - ö. 15 Mart 1939, İstanbul), Osmanlı Rumu ses sanatçısı ve kantocu.

Hayat çizgisi 8 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
189119201939
Önemli eserler Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Denizkızı Eftelya Işılay (Atanasia Yeorgiadu, Yunan: Αθανασία Γεωργιάδου, d. 1891, İstanbul - ö. 15 Mart 1939, İstanbul), Osmanlı Rumu ses sanatçısı ve kantocu.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1891

    1891, İstanbul - ö.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1923

    İlk plaklarını 1923-26 yılları arasında Paris'te Pathé firması için doldurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1927

    Yeniden İstanbul'a döndükleri 1927'de Columbia plak şirketi İstanbul'da faaliyete geçmiş, Türkiye'nin ilk resmi müzik okulu olan Dârülelhan’ın Anadolu'dan derlediği halk ezgilerinin kayıt alınması için işbirliği yapmıştı.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1930

    Atatürk'ün huzuruna çıkıp söylediği şarkılar beğenildikten sonra sanatçı, 1930 yılından sonra doldurduğu plaklarda adını gizlememiş, adı plâk kapaklarında "Deniz Kızı Eftelya Hanım" biçimiyle yer almıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1934

    1934 yılında, Sahibinin Sesi şirketinin 7 nolu katalogundaki tanırım yazısında Deniz Kızı Eftelya'dan şöyle bahsedilir:

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1936

    İlk program 4 Ağustos 1936 tarihinde yapıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1939

    15 Mart 1939, İstanbul), Osmanlı Rumu ses sanatçısı ve kantocu.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

03.1Yaşam öyküsü

1891 yılında Büyükdere'de doğdu.

Müziksever bir subay olan babası Yorgaki Efendi'nin, konuklarına saz çaldığı zamanlarda şarkılar söyleyerek müzik yaşamına başlayan Eftelya, Galata semtinin çalgılı kahvelerinde sahneye çıktı. İlk dönemlerde, adının kantocular arasında geçmemesinin nedeni, o zamanlarda şarkı ve türkü yorumlamasından kaynaklanmaktadır. Udi Yorgo Bacanos'un ağabeyi müzisyen Aleko Bacanos, Eftelya'nın sesinden etkilenerek Gel ey denizin nazlı kızı nuş-i şarab et adlı dönemin ünlü şarkılarından birini bestelemiştir.

Eftelya Hanım'ın Galata kahvelerinde başlayan müzik yaşamı, Türk müziğinin önemli bestecilerinden kemancı Sadi Işılay ile evliliğinden sonra değişti. Mübadele yıllarını eşi Sadi Bey ile birlikte Fransa'da geçirdi. İlk plaklarını 1923-26 yılları arasında Paris'te Pathé firması için doldurdu. Aynı dönem Avrupa ve Orta Doğu'da konserler verdi.

Yeniden İstanbul'a döndükleri 1927'de Columbia plak şirketi İstanbul'da faaliyete geçmiş, Türkiye'nin ilk resmi müzik okulu olan Dârülelhan’ın Anadolu'dan derlediği halk ezgilerinin kayıt alınması için işbirliği yapmıştı. 100 plaklık çalışmanın 56 tanesini Tamburacı Osman Pehlivan'ın tamburası eşliğinde Denizkızı Eftelya okudu. Gayrimüslim sanatçı olmasından dolayı tepki çekmemek amacıyla, doldurduğu 30 kadar plakta kendi adı yerine takma Türk isimleri kullandı.

Atatürk'ün huzuruna çıkıp söylediği şarkılar beğenildikten sonra sanatçı, 1930 yılından sonra doldurduğu plaklarda adını gizlememiş, adı plâk kapaklarında "Deniz Kızı Eftelya Hanım" biçimiyle yer almıştır. Deniz Kızı Eftelya isminin nereden geldiğini kendisi şöyle açıklamıştır:

Ben beş-altı yaşımdan beri bu ismi taşırım... Hatta daha garibi “Eftelya” ismini yadırgarım... Asıl ismim “Denizkızı” imiş gibi gelir... Denizkızı ismi bana nasıl verildi? Çok küçüktüm. Babam saza pek meraklı idi. Babamın misafirleri geldiği zaman o saz çalar, ben de şarkı söylerdim. Büyükdere’de otururduk. Mehtaplı gecelerde daima sandal gezileri yapardık... O zaman babam sandalda bütün gece bana şarkı söyletirdi... Sesim az zamanda bütün Boğaziçi’nde meşhur olmuştu. Geceleri mehtapta bizim sandalın arkasına 20-30 sandal takılır, beni dinlerlerdi. Fakat hiç kimse benim kim olduğumu bilmiyordu. Halbuki incecik sesiyle şarkı söyleyen bu gece şarkıcısına bir isim koymak lazımdı. 'Denizkızı' demeye başladılar... İşte Denizkızı, bu beş yaşındaki Eftelya idi.

1934 yılında, Sahibinin Sesi şirketinin 7 nolu katalogundaki tanırım yazısında Deniz Kızı Eftelya'dan şöyle bahsedilir:

Deniz Kızı Bayan Eftelya Sadi'yi musiki âleminde tanımayan hemen hiç kimse yok gibidir, muhteşem ve kudretli sesiyle senelerden beri musikî erbabını peşinden sürükleyen ve hâlâ bugün bile sanat sahasında aynı lezzet ve zevk ile dinlenen Deniz Kızı daima okuyor ve alkışlanıyor, o bı sıfatı çocukken kazanmıştır. Pederi çok musikî meraklısı idi. Mehtaplı gecelerde boğazın binbir gece masallarını yaşatan sahillerinde saz âlemi yapılırdı. Bayan Eftelya o zaman şakrak ve gür sesiyle sakin suları dalgalandırır, kayalara çarpan dalgaların âkisleri dinleyenleri çıldırtırdı. Hayranları ona pek haklı olarak Deniz Kızı unvanını verdiler. Birkaç sene evvel Bayan Eftelya kıymetli sanatkârlarımızdan Bay Kemanî Sadi'yle evlenerek bu suretle sanatını dahi evlendirmiş oldu. .kendilerinden çok daha büyük muvaffakiyetler bekleriz.

Şirket-i Hayriye 1930'lı yıllarda eski bir geleneği canlandırmak amacıyla Boğaziçi Mehtap Âlemleri (Mehtabiye) düzenledi. Dört Şirket-i Hayriye vapuru süslendi ve 375 kuruşa biletler satışa sunuldu. İlk program 4 Ağustos 1936 tarihinde yapıldı. Bir sal üzerinde sahne hazırlandı, bir zeybek takımı ve Şehir Tiyatrosu aktörlerinden Hâzım Körmükçü bu sahnede Denizkızı Eftelya ile beraber yer aldı.

45 yaşındaki Eftelya Hanım, o geceki performansında çok üşüyerek hastalandı ve bir daha sağlığına kavuşamadı. 15 Mart 1939'da kalp yetmezliği nedeniyle öldü. Naaşı, Aya Triada Kilisesi'nde düzenlenen cenaze törenin ardından Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı'na defnedildi.

03.2Taş plak (1930 sonrası)
  1. Bir Gün Ne Olurdu / İstanbul Yosması (Columbia 1931)
  2. Cigaranı Yak Gidelim / Dümtek (Sahibinin Sesi 1932)
  3. Dizlerine Kapansam / Karlı Dağlar (Sahibinin Sesi 1932)
  4. Ne Olur / Sarı Kızın Ayağında Yemeni (Sahibinin Sesi 1932)
  5. Aydın Kızı / Yeşil Ördek (Sahibinin Sesi 1932)
  6. Bana Bir Tatlı Haber / Prozit Şerefe (Sahibinin Sesi 1932)
  7. Benli / Köylü Kızı (Sahibinin Sesi 1932)
  8. Bu Yaz Geçen Günlerimiz / Yalova Şarkısı (Columbia 1932)
  9. Zehra / Kadıköylü (Columbia 1932)
  10. Daktilo / İsterim Şarkı (Sahibinin Sesi 1933)
  11. Beni Baştan Çıkardın / Yozgat'a Gelin Giderken (Sahibinin Sesi 1933)
  12. Dilber Zühre / Gel Bana Bu Yaz Ayşem (Sahibinin Sesi 1933)
  13. Çalıkuşu Buzlu Bira (Columbia - 1933)
  14. Rakı Ver / Ben Seninle Başbaşa (Columbia 1933)
  15. Heybeliden Bir Mehtap Hatırası / Saçından Örülü Bir Ağ (Columbia 1933)
  16. Zayıf Mı Şişman Mı / Yarım Kalan Şarkı (Columbia 1933)
  17. Avare Gönül / Derdinle Çektiğimi (Sahibinin Sesi 1934)
  18. Naimem / Oğlan Gel Gel Yanıma (Sahibinin Sesi 1934)
  19. Arap Kızı / Züğürt Âşık (Odeon 1935)
  20. Kapı Çaldıkça Oynuyor Yüreğim / Unuttum Seni Yüzüme Gülme (Columbia 1935)
  21. Şekerim / Biz Heybeli'de Her Gece (Columbia 1936)
03.3Albüm

• Kadıköylü (Kalan - 1998)

04

Üretimleri

04.1Kitapları 1 kitap · kapaklı raf
1 kitap

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

04.2Albümleri 1 albüm · kapaklı raf
1 albüm

Liste Vikipedi maddesindeki diskografiden alındı. Görseli bulunamayanlar künyesinden dizildi.

05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Deniz Kızı Eftelya Aleko Bacanos Hâzım Körmükçü Sadi Işılay Yorgo Bacanos
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Deniz Kızı Eftelya hayat hikâyesinde anıyor Aleko Bacanos

    “Udi Yorgo Bacanos'un ağabeyi müzisyen Aleko Bacanos, Eftelya'nın sesinden etkilenerek Gel ey denizin nazlı kızı nuş-i şarab et adlı dönemin ünlü şarkılarından birini bestelemiştir.”

  • Deniz Kızı Eftelya hayat hikâyesinde anıyor Hâzım Körmükçü

    “Bir sal üzerinde sahne hazırlandı, bir zeybek takımı ve Şehir Tiyatrosu aktörlerinden Hâzım Körmükçü bu sahnede Denizkızı Eftelya ile beraber yer aldı.”

  • Deniz Kızı Eftelya hayat hikâyesinde anıyor Sadi Işılay

    “Eftelya Hanım'ın Galata kahvelerinde başlayan müzik yaşamı, Türk müziğinin önemli bestecilerinden kemancı Sadi Işılay ile evliliğinden sonra değişti.”

  • Deniz Kızı Eftelya hayat hikâyesinde anıyor Yorgo Bacanos

    “Udi Yorgo Bacanos'un ağabeyi müzisyen Aleko Bacanos, Eftelya'nın sesinden etkilenerek Gel ey denizin nazlı kızı nuş-i şarab et adlı dönemin ünlü şarkılarından birini bestelemiştir.”

06

Kaynaklar

8kaynak kaydı
7farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
7zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Deniz Kızı Eftelya
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Denizkızı Eftalya (Atanasia Yeorgiadu)". İstanbul Kadın Müzesi. 20 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2020.
    arşiv · www.istanbulkadinmuzesi.org · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    İstanbul Temaşa Hayatında Kadınlar. Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı. 2008.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "15 Mart | Boğaz'ın primadonnası: Deniz Kızı Eftalya". Independent Türkçe. 15 Mart 2021. 2 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2021.
    arşiv · www.indyturk.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Deniz kızı Eftelya Hanım s.14 24 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Erişim tarihi: 22 Mayıs 2016
    syk.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Ölüm" (PDF). Cumhuriyet. 16 Mart 1939. 21 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2020.
    arşiv · nek.istanbul.edu.tr:4444 · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ünlü, Cemal (2004). Git zaman, gel zaman: fonograf, gramofon, taş plak. Pan Yayıncılık. 20 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2020.
    arşiv · tasplak.pankitap.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Denizkızı Eftalya – Kadıköylü". Discogs. 8 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2020.
    discogs.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Deniz Kızı Eftelya” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    8 kaynak ve 7 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Celal Üster

Edebiyatçılık, çevirmenlik · d. 1947

aynı alan · edebiyat

Yeşim Saygın

Yazar · d. 1970

aynı alan · edebiyat

M. Necati Özsu

Yazar · 1922–1999

Edebiyat alanındaki tüm profiller →