biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Cenap Şahabettin
Şair ve Yazar · 1870–1934

Cenap Şahabettin Siyâsî kişiliği

Cenap Şahabettin, Servet-i Fünun edebiyatının Tevfik Fikret ve Halit Ziya Uşaklıgil ile birlikte en önemli üç sacayağından biridir. Türk şiirine sembolizm ve parnasizm akımlarını tanıtan, aruz veznini müzikal bir ahenkle harmanlayan ve modern Türk nesrinin inş...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1919–1934
187019001934
Eğitim Miras Eğitim Miras Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Cenap Şahabeddin (Osmanlıca: جناب شهاب الدين) (21 Mart 1870, Manastır - 12 Şubat 1934, İstanbul), Türk şâir ve yazar. Servet-i Fünun dönemi Türk edebiyatının önde gelen temsilcilerinden birisidir. Şiir, gezi yazısı, makale, fıkra ve düzyazı türlerinde eserler vermiştir. Sembolizm ve parnasizm etkisindeki şiir anlayışıyla tanınan sanatçı, aruz veznini ses ve ahenk ögelerini öne çıkararak özgün bir biçimde kullanmış, serbest müstezat tarzının öncülerinden olmuştur.

İlk gençliğinde divan şiiri tarzında eserler veren Cenap, daha sonra Batı etkisindeki Türk edebiyatına yönelmiş, özellikle Verlaine gibi Fransız şairlerden etkilenmiştir. Şiirlerinde musiki, tasvir ve duyguyu bir arada sunmaya çalışmış; Elhan-ı Şita, Yakazat-ı Leyliye, Temâşâ-yı Hazân gibi şiirleriyle dikkat çekmiştir. Servet-i Fünun dergisi çevresindeki Edebiyat-ı Cedide topluluğunun önde gelen isimlerinden olmuş, dönemin estetik anlayışının oluşmasında belirleyici bir rol oynamıştır.

Gezi yazısı alanında da etkili bir yazar olan Cenap Şahabettin, Hac Yolunda, Âfâk-ı Irak, Suriye Mektupları eserlerini ve Avrupa izlenimlerini aktardığı yazılar kaleme almıştır. Makale ve fıkralarında edebiyat, sanat ve siyaset konularına yer vermiştir; Evrak-ı Eyyam, Nesr-i Harb, Nesr-i Sulh ve Tiryaki Sözleri bu yazılarının toplandığı eserlerdendir. Klasik nesir anlayışı ile sade nesir arasında yeni ve estetik bir dil kurmaya çalışmış; bu yönüyle Halit Ziya Uşaklıgil ile birlikte modern Türk nesrinin gelişmesinde etkili olmuştur.

02

Siyâsî kişiliği

—Siyâsî kişiliği

Cenap Şahabettin’in gazetelerde siyasî yazılar yazması, II. Meşrutiyet’ten sonra İstanbul’a gelişiyle başlar. İlk önce Hürriyet’in başyazarı oldu. Hürriyet'ten sonra onun yerine çıkan Siper-i Sâika-i Hürriyet’te, daha sonra da Şebab, Hak ve İctihad gazetelerinde siyasî içerikte yazılar yazdı. Mizah dergisi Kalem'de "Dahhâk-i Mazlûm" takma adını kullanarak yine siyasi içerikli mizah yazıları kaleme aldı.

Balkan Savaşları’ndan sonra Tasvîr-i Efkâr gazetesi, şâiri birkaç defa Avrupa’ya gönderdi. Gezi izlenimleri, gazetede “Avrupa Mektupları” başlığı ile 1916'da yayımlandı. Birinci Dünya Savaşı yıllarında, dördüncü ordu kumandanı Cemal Paşa’nın davetiyle Suriye’ye gitti. Bu gezileri de 1918'de “Suriye Mektupları” adıyla yayımlandı. Kurtuluş Savaşı döneminde, millî mücadele aleyhinde yayın yapan Ali Kemal'in Peyâm ve Sabah gazetelerinde çıkan bazı yazılarında, ordunun Birinci Dünya Savaşı'nda basiretsiz komutanlar yüzünden yenilgiye uğradığını iddia etti. Bu yazılar, askerin moralini bozduğu gerekçesiyle çok sert karşılandı ve Cenap Şahabeddin'in Anadolu hükûmeti ile arasının bozulmasına yol açtı.

Milli Mücadele döneminde İstanbul' da yapılan Darülfünun (üniversite) konferansının ardından çıkan ayaklanmalardan hemen sonra üniversite öğrencilerinin yaptığı eylemden protesto edilen üniversite hocalarından biri olan olan Cenap Şahabettin' in ders sırasında söylediği; ''Üzülmeyin efendiler, tersine mutlu olun. Çünkü Yunanlar bizim lehimize çalışıyor. Memleketi milliyetçi denilen haydutlardan, serserilerden temizliyorlar.'' sözüyle milli mücadele sırasında çok fazla tepkiye maruz kaldı.

Bu dönemin ardında şâirin yıldızı bir daha cumhuriyet idâresi ile barışmadı. Dilde muhafazakârlığı savunması, Türkçüler'le giriştiği tartışmalar, İttihatçılar'ı ve Enver Paşa'yı tutması, sonra yermesi, Cemal Paşa ile olan yakınlıklarının menfaate dayandığı, kadın hakları aleyhindeki yazıları, yeni kurulan cumhuriyetin ileri gelenleri tarafından affedilmedi. Kurtuluş Savaşı'ndan ve cumhuriyetin ilânından sonra da hakkındaki olumsuz yargı değişmedi. Falih Rıfkı Atay ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu gibi dönemin önde gelen münevverleri şâire karşı tavır aldılar. Cenap Şahabeddin, ölümüne yakın yıllara kadar zaman zaman Cumhuriyet inkılâplarını benimseyen yazılar kaleme aldıysa da daima önceki yazıları hatırlatılarak suçlamalara devam edilmiştir.

Cenap Şahabettin · diğer bölümler

← Cenap Şahabettin profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1870

    Doğum ve Erken Yıllar

    1870 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1877

    Babası Osman Şahabettin Bey, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda öldü.

    Miras tek kaynak
  3. 1880

    Bu okulun yıkılması üzerine Gülhane Askerî Rüşdiyesi’ne geçti ve 1880 yılında buradan mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1885

    İlk şiiri bir gazeldi ve 1885’te daha öğrenciyken Saadet gazetesinde yayınlandı.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1886

    Henüz tıbbiye öğrencisi iken 18 şiirini "Tâmât" adıyla küçük bir kitap hâlinde 1886'da yayımladı.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1889

    1889’da doktor yüzbaşı olarak okulu bitirdi.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1890

    İyi bir derece ile mezun olduğu için 1890 yılı başlarında cilt hastalıkları sahasında ihtisas yapmak üzere devlet tarafından Paris’e gönderildi.

    Eğitim tek kaynak
  8. 1895

    Cenap Şahabettin, 1895 yılından başlayarak ölümüne kadar devam eden yazı faaliyetlerinde, özellikle Cumhuriyet dönemine kadar başta şiir olmak üzere edebiyatın çeşitli alanlarında otorite kabul edilmiş başlıca şahsiyetlerden biridir.

    Miras tek kaynak
  9. 1896

    1896’da sıhhiye müfettişliği göreviyle Cidde’ye tâyin edildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1898

    1898’de Cidde’den merkez müfettişliği vazifesiyle İstanbul’a döndü.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1908

    1908'den sonra düz yazı ağırlıklı yazmaya başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  12. 1912

    Şâirin yazılarından, bazı şiirlerinden ve özellikle Paris'ten gönderdiği 1912 tarihli mektuplarından anlaşıldığı kadarıyla, mistik ve panteist bir din algısına sahip olduğu anlaşılmaktadır.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1914

    1914'te emekliye ayrıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1916

    Gezi izlenimleri, gazetede “Avrupa Mektupları” başlığı ile 1916'da yayımlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1918

    Bu gezileri de 1918'de “Suriye Mektupları” adıyla yayımlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

1917 · TIYATRO Körebe

Körebe

tiyatro
TIYATRO Yalan

Yalan

tiyatro
TIYATRO Küçük Beyler

Küçük Beyler

tiyatro
TIYATRO Merdud Aile

Merdud Aile

tiyatro
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Cenap Şahabettin Muallim Naci Ahmet Faruk Nafiz Çaml... Hüseyin Suat Yalçın Abdullah Uçman
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Cenap Şahabettin hayat hikâyesinde anıyor Muallim Naci

    “Edebiyatla yakından ilgilenen bir ailede doğup büyüyen Cenap Şahabettin, on beş, on altı yaşlarında iken Muallim Naci ile Şeyh Vasfi Efendi'nin etkisinde kalarak onların gazellerin...”

  • Cenap Şahabettin kendi hikâyesinde anılıyor Ahmet Faruk Nafiz Çamlıbel

    “Cenap Şahabettin ve özellikle Yahya Kemal'in etkisinde kaldı.”

  • Cenap Şahabettin kendi hikâyesinde anılıyor Hüseyin Suat Yalçın

    “Cenap Şahabettin ve Tevfik Fikret'ten etkilenerek yazdığı aşk ve kadın temalı lirik şiirleriyle ün kazandı.”

  • Cenap Şahabettin kendi hikâyesinde anılıyor Abdullah Uçman

    “Akıncı ile, 1976) • Koca Sekbanbaşı Risalesi (1976) • Fatih Sultan Mehmed'e Nasihatlar (1976) • Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi Sefâretnâmesi (1977) • Rıza Tevfik'in Tekke ve Halk...”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Cenap Şahabettin
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Servet-i Fünûn edebiyatı. İsmail Parlatır (1. baskı bas.). Kızılay, Ankara: Akçağ. 2006. ISBN 975-338-818-7. OCLC 82143877.
    worldcat.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    GÖKÇEK, FAZIL. "Cenap Şahabettin". teis.yesevi.edu.tr. 3 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2025.
    arşiv · teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Enginün, İnci (2011). "Cenap Şahabettin", Servet-i Fünun Edebiyatı. Hzl. İsmail Parlatır vd. Ankara: Akçağ Yayınları. s. 166.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kaplan, Mehmet (1992). "Cenab Şahabeddin ve Nesir Sanatı". ürk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 1. İstanbul: Dergâh Yayınları. ss. 425-426.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ahmet Özdemir (1975) Cenap Şehabeddin, istanbul:Toker Yayınları
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sadeddin Nüzhet Ergun, Cenap Şehabettin: Hayatı ve Seçme Şiirleri, İstanbul 1934
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11498/18410/001511534006.pdf?sequence=1&isAllowed=y[ölü/kırık bağlantı]
    earsiv.sehir.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    İbnü'l-Emin Mahmut Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri,Cilt 1, s. 230-233, Ankara 1999, ISBN 9789751612373
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Hikmet Dizdaroğlu, "Cenap Şehabettin: Hayatı, Sanatı, Eserleri", İstanbul 1964
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Mehmet Kaplan, "Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 1", 2014 İstanbul, ISBN 9789759953454
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Cenap Şahabettin” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Mehmet Selik

Akademisyen, çevirmen, yazar · 1932–2005

aynı alan · edebiyat

Hüsrev Hatemi

Akademisyen, yazar, şair ve tıp profesörü · 1938–2026

aynı alan · edebiyat

Fatma Barbarosoğlu

Hikâyeci, roman yazarı, sosyolog · d. 1962

Edebiyat alanındaki tüm profiller →