Kısaca kimdir?
Can Yücel (21 Ağustos 1926, İstanbul - 12 Ağustos 1999, İzmir), modern Türk şair ve çevirmendir. Kullandığı kaba ama samimi dil ve bariton sesiyle okuduğu şiirlerle Türk Edebiyatı'nda farklı bir tarz yaratmıştır. 7 yıl süreyle Millî Eğitim Bakanlığı yapan Hasan Âli Yücel'in oğludur.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Hayatı
1943 yılında, yakın dostu ve Ankara Atatürk Lisesi’nden sınıf arkadaşı Gazi Yaşargil ile birlikte yurt dışı eğitim bursu kazandığı halde, babası, dönemin Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel "Bakan, kendi oğluna torpil yaptı derler" diyerek karşı çıktığı söylendi. Gazi Yaşargil, bu bilginin doğru olmadığını, ikisinin de ailelerinin imkânlarıyla yurt dışına gittiklerini açıkladı. Ankara ve Cambridge üniversitelerinde Latince ve Yunanca okudu. Çeşitli elçiliklerde çevirmenlik, Londra’da BBC’nin Türkçe bölümünde spikerlik yaptı. Askerliğini Kore’de yaptı. 1958’de Türkiye’ye döndükten sonra bir süre Bodrum ve Marmaris’te turist rehberi olarak çalıştı. Ardından bağımsız çevirmen ve şair olarak yaşamını İstanbul’da sürdürdü. 1956 yılında Güler Yücel ile evlendi. Bu evlilikten iki kızı (Güzel ve Su) ve bir oğlu (Hasan) oldu.
Son yıllarında Eski Datça’ya yerleşti ve her hafta Leman, her ay Öküz dergilerinde yazıları ve şiirleri yayımlandı. 1996 yılında kurulan Emek Partisi’nin kurucu üyeleri arasında yer aldı. Şairin "Hava döndü" şiiri EMEP'in parti marşı olarak kullanılmaktadır. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e hakaretten de yargılanan Yücel, 1999 Türkiye genel seçimleri’nde Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nin İzmir 1. sıra milletvekili adayı oldu. 12 Ağustos 1999 gecesi ölen şair, çok sevdiği günebakan çiçekleriyle uğurlanarak Datça’ya defnedildi.
02.2Sanat hayatı
Can Yücel, 1945-1965 yılları arasında Yenilikler, Beraber, Seçilmiş Hikayeler, Dost, Sosyal Adalet, Şiir Sanatı, Dönem, Ant, İmece ve Papirüs adlı dergilerde yazdı. Daha sonraları Yeni Dergi, Birikim, Sanat Emeği, Yazko Edebiyat ve Yeni Düşün dergilerinde yayımladığı şiir, yazı ve çeviri şiirleri ile tanınan Yücel, 1965'ten sonra siyasal konularda da ürün verdi. 12 Mart 1971 döneminde Che Guevara ve Mao'dan çeviriler yaptığı gerekçesiyle 15 yıl hapse mahkûm oldu. 1974'te çıkarılan genel afla dışarı çıktı. Dışarı çıkışının ardından hapiste yazdığı Bir Siyasinin Şiirleri adlı kitabını yayımladı. 12 Eylül 1980 sonrasında müstehcen olduğu iddiasıyla "Rengahenk" adlı kitabı toplatıldı.
1962'de İngiltere'deyken, 1709 yılından kalma, Latin harfleriyle taş baskısı olarak basılmış bir Türkçe dilbilgisi kitabı bulması geniş yankı uyandırdı.
Can Yücel, taşlama ve toplumsal duyarlılığın ağır bastığı şiirlerinde, yalın dili ve buluşları ile dikkati çekti. Can Yücel'in ilham kaynakları ve şiirlerinin konuları; doğa, insanlar, olaylar, kavramlar, heyecanlar, duyumlar ve duygulardır. Şiirlerinin çoğunda sevdiği insanlar vardır. Şairin kitaplarından birine koyduğu bir isim de “Maaile” olmuştur. Can Yücel için ailesi çok önemlidir: eşi, çocukları torunları, babası... Bu insanlarla olan sevgi dolu yaşamı şiirlerine yansımıştır. “Küçük Kızım Su'ya”, “Güzel'e”, “Yeni Hasan'a Yolluk”, “Hayatta Ben En çok Babamı Sevdim” bu sevgi şiirlerinden bazılarıdır.
Can Yücel ayrıca Lorca, Shakespeare, Brecht ve Wilde gibi önemli yazarların oyunlarından çeviriler yaptı. Shakespeare çevirileri (Hamlet, Fırtına ve Bir Yaz Gecesi Rüyası) aslına bağlı kalmayan, eserleri topluma aktarma amacıyla yaptığı çevirilerdir. Shakespeare'in ünlü 'to be or not to be' sözünü 'bir ihtimal daha var, o da ölmek mi dersin' şeklinde Türkçeleştirmiştir. 1959'da ilk baskısı yayımlanan 'Her Boydan' adlı kitabında dünya şairlerinin şiirlerini serbest ama çok başarılı bir biçimde Türkçeye çevirmiştir.
12 Ağustos 1999 tarihinde Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesinde ölen Yücel'in cenazesi dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Piriştina'nın katkıları ile Datça'ya getirildi ve 17 Ağustos 1999 tarihinde 1999 Gölcük depreminin meydana geldiği tarihte defnedildi. Ölüm yıldönümlerinde anma törenleri, "şarap" içiliyor gerekçesi ile Datça Belediyesi tarafından yapılmadı. "Mekanım Datça Olsun" isimli bir kitap yazması ve yayınlaması nedeniyle, Datça'ya defnedilen Yücel'in mezarı, Datça'da adına tören düzenlenmemesi ve başka yerlerde yapılan törenler nedeniyle yıkıma uğratıldı ve mezar taşı parçalandı. Mezarı yakınında bulunan "Can Evi" isimli alan ise, bu yıkımın ardından kapatıldı.
02.3Çevirileri
- 1953: Hatırladıklarım - Eleanor Roosevelt - SEÇİLMİŞ HİKÂYELER DERGİSİ - Ankara
- 1956: Yeni Türkiye Bir Garp Devleti - Georges Duhamel
- 1957: Herboydan: Dünya Şiirinden Seçmeler - Seçilmiş Hikâyeler Dergisi
- 1958: Anne Frank'ın Hatıra Defteri - Anne Frank - Dost Yayınları - Ankara
- 1959: LORD STRATFORDUN TÜRKİYE HATIRALARI - STANLEY LANE POOLE
- 1964: Muhteşem Gatsby (The Great Gatsby, F. Scott Fitzgerald), Ağaoğlu Yayınevi
- 1967: Lenin Petrogirad'da - Sosyalist Akımın Gelişmesi - EDMUND WILSON - Ağaoğlu Yayınevi
- 1967: Gerilla Harbi - MAO TSE TUNG - Ernesto Che Guevara - Payel
- 1967: Küba'da Sosyalizm ve İnsan - Ernesto Che Guevara - Payel
- 1968: Siyah İktidar - Stokely Carmichael - Ant Yayınları
- 1972: Salozun Mavalı (Peter Weiss) - Yöntem Yayınları
- 1977: Yeni Başlayanlar İçin Marks - Rius - Vardiya Yayınları
- 1980: Kafkas Tebeşir Dairesi - Bertolt Brecht - İzlem Yayınları - İstanbul
- 1981: Bahar Noktası (Bir Yaz Gecesi Rüyası'nın çevirisi) - Shakespeare - Ağaoğlu Yayınevi
- 1982: Şvayk Hitler'e Karşı - Bertolt Brecht - İzlem Yayınları
- 1983: Snoopy - Bir Fıstık Kitabı - Charles M. Schulz - Kaktüs
- 1996: Hamlet - Shakespeare - Papirüs Yayınları
- 1988: Batı Yakasının Hikâyesi - ARTHUR LAURENTS - Gözlem Yayıncılık
- 1991: Kızıl Komser - Yaroslav Haşek - Cem Yayınevi
- 1991: Snoopy Kar Korkusu 2 - Charles M. Schulz - Papirus Yayınları
- 1991: Fırtına - William Shakespeare - Adam Yayınları
- 2018: Maksat Samimiyet (Oscar Wilde) - İş Bankası Yayınları ISBN 978-605-295509-3
Üretimleri
03.1Kitapları 21 kitap · kapaklı raf
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
Eser listesinden
Yazma
Her Boydan (Çeviri Şiirler)
Sevgi Duvarı
Bir Siyasinin Şiirleri
Ölüm ve Oğlum
Şiir Alayı (ilk dört şiir kitabı)
Rengâhenk
Gökyokuş
Diğer eserler
Hakkında yazılanlar
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Can Yücel hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Piriştina
“12 Ağustos 1999 tarihinde Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesinde ölen Yücel'in cenazesi dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Piriştina'nın katkıları ile Datça'ya getirild...”
-
Can Yücel hayat hikâyesinde anıyor Cem Yayınevi
“Schulz - Kaktüs • 1996: Hamlet - Shakespeare - Papirüs Yayınları • 1988: Batı Yakasının Hikâyesi - ARTHUR LAURENTS - Gözlem Yayıncılık • 1991: Kızıl Komser - Yaroslav Haşek - Cem Y...”
-
Can Yücel hayat hikâyesinde anıyor Hasan Âli Yücel
“7 yıl süreyle Millî Eğitim Bakanlığı yapan Hasan Âli Yücel'in oğludur.”
-
Can Yücel hayat hikâyesinde anıyor Latin harfleri
“1962'de İngiltere'deyken, 1709 yılından kalma, Latin harfleriyle taş baskısı olarak basılmış bir Türkçe dilbilgisi kitabı bulması geniş yankı uyandırdı.”
-
Can Yücel kendi hikâyesinde anılıyor Ali Ulvi Hünkar
“• 1991: Yunus Nadi Ödülü - En İyi Uzun Metrajlı Film Senaryosu / Karşılıksız Aşkların Mitolojisi • "Bahar Noktası" Shakespeare-Can Yücel • Öteki Yaz Oktay Rifat (Şiirler) • Doğrula...”
-
Can Yücel kendi hikâyesinde anılıyor Arslan Kacar
“• 2011 - Yüzleşme, Arslan Kacar - Ali Karagöz • 2007 - Düş ve Klarnet, Arslan Kacar - Arslan Kacar • 2003 - "İstasyon", Arslan Kacar - Abdullah Şekeroğlu, Buket Çokar, Uğur Subaşı...”
-
Can Yücel kendi hikâyesinde anılıyor Genco Erkal
“Yaroslav Haşek'ten Aslan Asker Şvayk, Gogol'den Bir Delinin Hatıra Defteri, Bertolt Brecht'ten Galileo, Maxwell Anderson [en]'dan Yalınayak Sokrates [en], Nâzım Hikmet'ten Kerem Gi...”
-
Can Yücel kendi hikâyesinde anılıyor Uğur Yücel
“Karanlıkta Koşanlar'ın tamamını ve Alacakaranlık'ın bazı bölümlerini (Alican Yücel takma adıyla) yönetti.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.