Kısaca kimdir?
Buyruldu (Osmanlı Türkçesi: بویورلدی, eski telaffuz ile "buyruldı",) Osmanlı İmparatorluğu devlet teşkilatında başta sadrazam, olmak üzere vezirler, beylerbeyleri, sancak beyleri gibi yüksek dereceli devlet yetkilileri tarafından astlarına veya ilgili kişilere hitaben yazılan, bir emri, kararı veya bir işlemin onaylandığını bildiren resmi belgelerdir. Kelime, Türkçe "buyurmak" fiilinin edilgen geçmiş zaman kipinden türemiş olup, "emredildi", "talimat verildi" anlamına gelir. Bu ifade, Azericede de benzer bir anlamda kullanılmaktadır.
Buyruldular, Osmanlı idarî yazışmalarında önemli bir yer tutmuş ve özellikle 17. yüzyıldan itibaren yaygınlaşmıştır. Bu belgeler, Osmanlı bürokrasisinin işleyişi, emir-komuta zinciri ve dönemin idarî, sosyal ve ekonomik yapısı hakkında değerli bilgiler sunan birincil kaynaklar arasındadır.
Terminoloji ve Türleri
—Terminoloji ve Türleri
Sadrazamlık makamı olan Bâb-ı Âli'deki kalemlerden, özellikle Mektûbî Kalemi'nden sadrazam adına çıkarılan buyruldulara, sadrazamın yüksek konumunu ifade etmek üzere Buyruldu-yı Sâmî (Yüce Buyruldu) veya Sadr-ı Âlî Buyruldusu denilirdi. Diğer vezirler, beylerbeyi veya diğer yetkililer tarafından yazılan buyruldular ise genellikle Buyruldu-yı Âlî (Yüksek Buyruldu) veya sadece "buyruldu" olarak anılırdı.
Sadrazamlık makamı olan Bâb-ı Âlî'nin Mektûbî Kalemi'nden verilen buyruldu belgelerine Buyruldu-yı Samî, diğerleri ise Buyruldu-yı Âlî adı verilirdi.
Buyruldular, veriliş amaçları ve yazıldıkları yerlere göre de sınıflandırılabilir:
Buyruldu · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Buyruldu kendi hikâyesinde anılıyor Kadı defterleri
“Defterlerde, ilk zamanlar mahalli olaylarla ilgili belgeler sicillerin baş tarafına, merkezden gelen ferman, berat, buyruldu gibi belgeler ise defterin son tarafına yazılmış veya b...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.