Budin Kuşatması (1686)

Budin Kuşatması, 1686 yılında Lorrain Dükü V. Karl komutasındaki Kutsal ittifak kuvvetlerinin Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetindeki Budin'i kuşatıp ele geçirmesiyle sonuçlanan kuşatmadır.

Daha önce 1684 yılında Kutsal Roma İmparatorluğu birlikleri tarafından kuşatılan fakat Kara Mehmed Paşa ve Şeytan İbrahim Paşa tarafından başarıyla savunulan Budin, Kutsal Roma İmparatorluğu orduları için stratejik bir önemdeydi. Bu sebeple 18 Haziran 1686'da Lorraine Dükü V. Charles ve Bavyera Elektörü II. Maximilian idaresindeki ordular tarafından yeniden kuşatıldı.

Kalede Arnavut Abdurrahman Abdi Paşa'nın emrindeki Osmanlı ordusu neredeyse üç aylık kuşatma süresince Kutsal Roma ordularının başlıcaları 13 Temmuz, 27 Temmuz, 3 Ağustos'ta olmak üzere art arda on sekiz taarruzunu püskürttü ve düşmanın teslim tekliflerini de geri çevirdi. 9 Temmuz, 22 Temmuz ve 10 Ağustos'ta kaledeki Osmanlı kuvvetleri kuşatmayı yarmak için saldırılar düzenlese de başarısız oldu. Bu sırada Abdurrahman Abdi Paşa ön saflarda savaşıyordu. Savaş sırasındaki talihsizliklere 22 Temmuz'da gerçekleşen ve 1.500 Osmanlı askerini aynı anda öldüren cephanelik patlaması da eklenince savunma zorlaştı. Gittikçe azalan kuvvetler şehre hakim tepeleri ele geçiren Kutsal İttifak ordusu yüzünden yardım da alamıyordu. 8 Ağustos'ta Vezir-i Âzam Sarı Süleyman Paşa'nın yardım ordularının öncüleri kale yakınlarına ulaşsa da Kutsal Roma orduları bu öncüleri geri püskürtmeyi başardı. 14 Ağustos'ta ise Sadrazam Sarı Süleyman Paşa komutasındaki yardım orduları Dük V. Charles komutasındaki ordular tarafından tam bir bozguna uğratıldı. 20 Ağustos'ta küçük bir yardım Budin Kalesi'ne girebildiyse de bunun da etkisi sınırlı oldu. Osmanlı orduları yardım alamazken kuşatma orduları Ağustos ayının sonlarında güçlü bir yardım kolordusuyla takviye edilmişti. 29 Ağustos'ta Sarı Süleyman Paşa'nın son yardım ulaştırma girişimi de başarısız olunca kaleden ümitler tamamen kesilmeye başlamıştı.

2 Eylül 1686 günü Kutsal ittifak birlikleri altı koldan genel taarruza geçti. Yaşanan çarpışmalarda 70 yaşındaki Abdurrrahman Abdi Paşa Beç Kapısı'nda öldü.

Kalede kalan bir avuç Osmanlı askeri ilk Budin Beylerbeyi Bali Paşa'nın adını taşıyan Bali Paşa Meydanı'nda ölene kadar direndiler. İçeride kalan Osmanlı halkı düşmana birkaç ok ve taş attı. Saldırıya devam edilmemesi için sağ salim dışarı çıkmak istediler. Kutsal İttifak ordusu bunu kabul etti; ama daha sonra ihtiyar ve çocuk demeden bütün Müslümanları katlettiler. Ertesi gün ise tüm Osmanlı eserlerini ve camileri yakıp yıktılar. Sefere katılan Marsigli kontu Luigi Ferdinando Marsigli kütüphanelerdeki Osmanlı eserlerini toplayıp kendi şehri Bologna'ya götürdü ve burada bir kütüphane kurdu.

Şehre daha sonra yerleşen Macarlar ise Abdi Paşa'nın kahramanlıklarını asırlar boyunca unutmadılar ve şehit düştüğü yere çok daha sonraları üzerinde son derece şık ifadelerin yazılı olduğu bir mezartaşı diktiler. Bu taşta

145 yıllık Türk egemenliğinin son Budin Valisi Abdurrahman Abdi Arn