Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Âsaf Hâlet Çelebi (Doğum adı: Mehmet Ali Âsaf, 27 Aralık 1907, İstanbul - 15 Ekim 1958, İstanbul), Türk şair ve yazar.
İlhamını Asya, tasavvuf ve dinler tarihinin ünlü kişilerinden, eski Doğu medeniyet ve masallarından alan egzotik şiirleriyle tanınmış cumhuriyet devri şairidir. Türk şiirinde modern-gelenekçi anlayışın temsilcisi kabul edilir. Kendisinden sonra gelen nesli soyut şiir anlayışının Türk Edebiyatı'ndaki ilk tanımlarını yaparak etkilemiştir. Divan ve Fars edebiyatı ile ilgili inceleme ve çevirileri vardır. Türk sanat müziği konusunda derin bir bilgisi olan sanatçı resim, müzik, tasavvuf, mistisizm ve bilimle ilgili makaleler, biyografiler ve inceleme kitapları da yayımlamıştır.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1907
Doğum ve Erken Yıllar
1907 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1937
1937'den sonra serbest ölçü kullanmaya ve Batı şiirinin tekniklerine yönelmeye başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1938
Yeni şiir akımının önde gelen dergilerinden Ses, Hamle, Sokak, Servet-i Fünun-Uyanış'ta ve Gün gazetesinde 1938-1941 yılları arasında ilk şiirleri yayınlandı.
İlk üretimler tek kaynak -
1939
İlk defa 1939 yılından itibaren yayımladığı ve kapalı garip ifadesiyle devrin şiir okuyucusunu yadırgatan yeni şiirleriyle edebiyat çevrelerinin dikkatini çekti.
Önemli eserler tek kaynak -
1940
Çelebi, 1940'tan sonraki Türk şiirine daha çok ses yankılanmaları yoluyla, İslam tasavvufu ile eski Doğu din ve kültürlerinden aldığı yeni tem ve motiflerle değişik bir söyleyiş getirdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1942
Hırsız, Trilobit ve Cüneyd adlı şiirlerinin Fransızca çevirileriyle birlikte 45 şiirin bulunduğu He'nin (1942) ardından aynı çizgide on şiirin yer aldığı Lamelif'i (1945) yayımladı.
Önemli eserler tek kaynak -
1945
1945 yılında dayısının kızı Nermin Çelebiler ile evlendi; bu evlilikten Ömer Halet adında bir oğlu oldu.
Önemli eserler tek kaynak -
1946
1946 Türkiye genel seçimlerinde İstanbul’dan bağımsız milletvekili adayı oldu ancak seçimi kazanamadı.
Önemli eserler tek kaynak -
1949
Bu konuda yazdığı makalelerden biri 1949 tarihli Şadırvan Dergisi'nde bulunabilir.
Önemli eserler tek kaynak -
1950
Yeditepe (1950), İstanbul (1954-1956) ve Türk sanatı (1958) dergilerinde şiirlerini yayımlamayı sürdüren Asaf Halet, İstanbul dergisinde yayımladığı Benim Gözümle Şiir Davası (Temmuz-Aralık 1954) adlı altı makalede poetikasını açıkladı.
Önemli eserler tek kaynak -
1953
Bütün şiirlerini topladığı ve daha önceki kitaplarında yer almayan sekiz şiiri içeren Om Mani Padme Hum (1953), 1953’te yayımlandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1954
Bu özgünlüğü sebebiyle 1954 yılında "Benim Gözümle Şiir Dâvâsı" adıyla yazdığı bir seri makale ile şiir anlayışını detaylı açıklama ihtiyacı duymuştur.
Önemli eserler tek kaynak -
1955
Kısa ömrü boyunca çeşitli rahatsızlıklar geçiren Asaf Hâlet Çelebi’nin ölümüne sebep olan rahatsızlıkları 1955 yılının sonuna doğru ortaya çıkmaya başlamıştır.
Miras tek kaynak -
1958
15 Ekim 1958’de İstanbul’da yaşamını yitirdi.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
03.1Yaşamı
1907'de İstanbul'un Cihangir semtinde dünyaya geldi. Nüfustaki adı “Mehmet Ali Asaf”tır. Babası Dahiliye Nezareti Şifre Kalemi Müdürü Mehmet Sait Halet Bey'dir. Mevlana’ya duyduğu sevgi nedeniyle “Çelebi” soyadını almıştır.
Galatasaray Lisesi'nde 8 yıl eğitim gördü. Dini ve tasavvufi edebiyatla yakından ilgilenen babasından Fransızca ve Farsça, Mevlevi Şeyhi Ahmet Remzi Dede ile Rauf Yekta Bey'den musiki ve nota dersleri aldı. Kısa bir süre kaldığı Fransa'dan dönüşünde, üç yıl Sanayi-i Nefise Mektebi'nde öğrenim gördü. Adliye Meslek Mektebi'nden mezun oldu.
Eğitimini tamamladıktan sonra Üsküdar Adliyesi Ceza Mahkemesi zabıt kâtipliği yaptı. Osmanlı Bankası, Devlet Deniz Yolları İşletmesi'nde çalıştı. 1945 yılında dayısının kızı Nermin Çelebiler ile evlendi; bu evlilikten Ömer Halet adında bir oğlu oldu. Yaşamını İstanbul’un Beylerbeyi semtindeki köşkünde sürdürdü. 1946 Türkiye genel seçimlerinde İstanbul’dan bağımsız milletvekili adayı oldu ancak seçimi kazanamadı. Uzun süre İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü kitaplığında kütüphane memurluğu yaptı. 15 Ekim 1958’de İstanbul’da yaşamını yitirdi. Mezarı İstanbul'un Anadolu yakasında, Üsküdar ilçesi, Beylerbeyi mahallesinde bulunan Küplüce Mezarlığı'ndadır.
03.2Sanatı
Gençlik yıllarında divan edebiyatından etkilendi. On sekiz yaşlarına kadar aruz vezniyle klasik divan şiiri tarzında rubai ve gazeller yazdı; ancak bu şiirlerle o günkü edebiyat anlayışında bir yenilik yapılamayacağını anlayarak bundan vazgeçti. 1937'den sonra serbest ölçü kullanmaya ve Batı şiirinin tekniklerine yönelmeye başladı.
Yeni şiir akımının önde gelen dergilerinden Ses, Hamle, Sokak, Servet-i Fünun-Uyanış'ta ve Gün gazetesinde 1938-1941 yılları arasında ilk şiirleri yayınlandı. Bu şiirlerinde ergenlik çağına ait duygular, çocukluk, masallar ve tekerlemelerin gerçeküstü dünyası gibi temaları kullandı; soyut şiirin o dönemdeki tek temsilcisi oldu. İlk defa 1939 yılından itibaren yayımladığı ve kapalı garip ifadesiyle devrin şiir okuyucusunu yadırgatan yeni şiirleriyle edebiyat çevrelerinin dikkatini çekti. Şair, mensur şiir ya da şiirsel düz yazı olarak adlandırılabilecek bir tarzda da kalem denemelerine girişmiştir. İlk örneğini 1938 yılında yayımlanan "Kasap" ile verdiği bu tarzda sekiz metin yazdı.
Çelebi, 1940'tan sonraki Türk şiirine daha çok ses yankılanmaları yoluyla, İslam tasavvufu ile eski Doğu din ve kültürlerinden aldığı yeni tem ve motiflerle değişik bir söyleyiş getirdi. Bütün bir insanlık tarihinden izler taşıyan ve tadına varmak için ilgili tüm kültürlerden haberdar olmayı gerektiren şiirler yazdı. Hırsız, Trilobit ve Cüneyd adlı şiirlerinin Fransızca çevirileriyle birlikte 45 şiirin bulunduğu He'nin (1942) ardından aynı çizgide on şiirin yer aldığı Lamelif'i (1945) yayımladı.
1940'larda liberal hatta sosyalist kimlikli yayın organlarında yazıları yayımlanan Çelebi, özellikle haftalık Gün gazetesindeki yazılarında, dönemin başlıca tartışma konusu olan eski-yeni meselesini işledi; eski kuşakları oldukça sert ifadelerle yerdi. Doğulu sanatçılara yönelik incelemeleri ve kitap tanıtma yazıları yazdı. 1940-1942 yıllan arasında resim, müzik ve bilimle ilgili yazılar da kaleme aldı. 1942-1949 arasında yazılarına ara veren sanatçı, 1949’dan itibaren muhafazakâr dergilerde adını duyurmaya yöneldi. İlgisi Hint edebiyatı’na yöneldi ve işlediği konulara İslami cepheden bakmaya başladı.
Bütün şiirlerini topladığı ve daha önceki kitaplarında yer almayan sekiz şiiri içeren Om Mani Padme Hum (1953), 1953’te yayımlandı. Yeditepe (1950), İstanbul (1954-1956) ve Türk sanatı (1958) dergilerinde şiirlerini yayımlamayı sürdüren Asaf Halet, İstanbul dergisinde yayımladığı Benim Gözümle Şiir Davası (Temmuz-Aralık 1954) adlı altı makalede poetikasını açıkladı. Ses, imge, anlam ve düşünce olarak kültürler arası ve metinler arası bir nitelik taşıyan şiirleriyle Asaf Hâlet, Türk şiirinde "modern-gelenekçi" tavrın temsilcisi oldu.
İlk dönem eserlerinin ardından, şiirlerinde dinlerden, ideolojilerden, toplumsal olaylardan çok Anadolu-İran-Hindistan çizgisi üzerinde uzanan bir yaşamın görünümlerini sesler aracılığıyla dile getiren şair, şiirin tıpkı hayatta olduğu gibi soyut araçlarla soyut bir dünya yarattığına inandı. Kendisinden sonra gelen nesli soyut şiir anlayışının Türk Edebiyatı'ndaki ilk tanımlarını yaparak etkiledi. Şiire bakış açısını "Mesela esasen, müşahhas malzeme ile mücerret olan hayali yaşatabilmektir. Yani mücerret şiir, bilakis mücerret mefhumlu kelimelerden mümkün mertebe soyunmuş olan ve toplu bir halde mücerret bir mana anlatan ve bize o ihtisası veren ruh anının ifadesini taşıyan şiirdir." diyerek açıkladı.
Şiirlerinin yanı sıra eski edebiyat ile ilgili çalışmalarıyla da tanınan Çelebi, Hint ve Fars Edebiyatları üzerine yaptığı çalışmaları dergilerde ve kitaplarda yayınladı. Bu konuda yazdığı makalelerden biri 1949 tarihli Şadırvan Dergisi'nde bulunabilir. Ayrıca, çeşitli dergilerde yayınlanan düz yazıları ve Hint edebiyatı üzerine makalelerini Semih Güngör, Asaf Halet Çelebi incelemesiyle birlikte yayınladı.
03.3Ölümü
Kısa ömrü boyunca çeşitli rahatsızlıklar geçiren Asaf Hâlet Çelebi’nin ölümüne sebep olan rahatsızlıkları 1955 yılının sonuna doğru ortaya çıkmaya başlamıştır. İlk önce İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Hastanesinde şeker hastalığı ve buna bağlı safra kesesi hastalığı teşhisi konulmuştur. Sonrasında mevcut hastalıklarına koroner arter hastalığı da eklenir.
Eşi Nermin Hanım, kendisiyle yapılan söyleşide Asaf Hâlet’i rahatsızlandığı zaman Haseki Hastanesi’ne götürdüğünü belirtir. Daha sonra eşinin yakın dostu felsefe doçenti İsmail Beye haber verir. Asaf Hâlet’in ölümü esnasında yanında eşi ile İsmail Bey bulunmaktadır. Nermin Hanım, bu esnada eşinin konuşmaya çalıştığını; ama bunu yapamadığını söyler. Asaf Hâlet Çelebi, 15 Ekim 1958 Çarşamba günü saat 16.00 sıralarında krizi atlatamayarak vefat eder.
Cenazesi, 16 Ekim 1958 Perşembe günü, Beylerbeyi Camii’nde kılınan ikindi namazını müteakip Küplüce Mezarlığı’na defnedilir. Gayet sade ve garip bir şekilde son yolculuğuna uğurlanır. Bazı akrabalarının kabrinin de bulunduğu mezarlıkta, Asaf Hâlet Çelebi’nin kabri de kendisi gibi mütevazidir. Kabrinin etrafı birkaç sıra briketle çevrilir. Küçük bir mermerden ibaret olan mezar taşına da “Şair Asaf Hâlet Çelebi” yazılıdır.
03.4Kültürel referanslar
Şairin şiirinde ve zihninde yarattığı putlara ve yokuşlara bir nazire niteliğinde Üsküdar ilçesinin Beylerbeyi mahallesinde bir yokuşa adı verilmiştir (Şair Asaf Halet Çelebi Sokak).
Üretimleri
04.1Şiiri 11 kitap · kapaklı raf
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Âsaf Hâlet Çelebi hayat hikâyesinde anıyor Arif Dino
“• Yakın arkadaşları: ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu ("Bedri Rahmi" isimli şiiri vardır), ressam ve şair Arif Dino ("Arif Dino'ya Kaside" isimli şiiri vardır).”
-
Âsaf Hâlet Çelebi hayat hikâyesinde anıyor Bedri Rahmi Eyüboğlu
“• Yakın arkadaşları: ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu ("Bedri Rahmi" isimli şiiri vardır), ressam ve şair Arif Dino ("Arif Dino'ya Kaside" isimli şiiri vardır).”
-
Âsaf Hâlet Çelebi hayat hikâyesinde anıyor Hüseyin Rahmi Gürpınar
“Âsaf Hâlet Çelebi şiirini besleyen kaynakları beş ana başlığa ayırabiliriz: • Ailesi ve Çevresi: Babası Mehmed Said Hâlet Bey (ikinci adı Hâlet'i babasından almıştır), Mevlevi Şey...”
-
Âsaf Hâlet Çelebi hayat hikâyesinde anıyor İstanbul Üniversitesi
“Uzun süre İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü kitaplığında kütüphane memurluğu yaptı.”
-
Âsaf Hâlet Çelebi hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Al
“Âsaf Hâlet Çelebi (Doğum adı: Mehmet Ali Âsaf, 27 Aralık 1907, İstanbul - 15 Ekim 1958, İstanbul), Türk şair ve yazar.”
-
Âsaf Hâlet Çelebi hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Ali
“Âsaf Hâlet Çelebi (Doğum adı: Mehmet Ali Âsaf, 27 Aralık 1907, İstanbul - 15 Ekim 1958, İstanbul), Türk şair ve yazar.”
-
Âsaf Hâlet Çelebi hayat hikâyesinde anıyor Rahmi Eyüboğlu
“• Yakın arkadaşları: ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu ("Bedri Rahmi" isimli şiiri vardır), ressam ve şair Arif Dino ("Arif Dino'ya Kaside" isimli şiiri vardır).”
-
Âsaf Hâlet Çelebi hayat hikâyesinde anıyor Rauf Yekta Bey
“Dini ve tasavvufi edebiyatla yakından ilgilenen babasından Fransızca ve Farsça, Mevlevi Şeyhi Ahmet Remzi Dede ile Rauf Yekta Bey'den musiki ve nota dersleri aldı.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Âsaf Hâlet Çelebitr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Osman Aydoğan, "Garip akımı" içerisinde garip kalmış bir şair: Asaf Hâled Çelebi, Yerelhaberci.net, 29.11.2014, Erişim tarihi:29.12.2014". 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2014.arşiv · www.yerelhaberci.com.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSevinç Özarslan, Asaf Halet Çelebi’nin ‘saadet yuvası’ yeniden yükselecek, Zaman gazetesi, 30.03.2010[ölü/kırık bağlantı]zaman.com.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Diba Bahadıroğlu, Asaf Halet Çelebi, Makaleler.com, 02.02.2014, Erişim tarihi:29.12.2014". 26 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2014.makaleler.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Hakan Sazyek, Asaf Hâlet Çelebi'nin bütün yazıları üzerine, Hakansazyek.com, Erişim tarihi:29.12.2014" (PDF). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2014.arşiv · www.hakansazyek.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAli Çolak, İnsan öyle bir aşkın önünde eğilmez de ne yapar?, Zaman gazetesi, 15.02.2004[ölü/kırık bağlantı]zaman.com.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Asaf Hâlet Çelebi (1907-1958) - Find a Grave..." www.findagrave.com (İngilizce). Erişim tarihi: 22 Nisan 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)findagrave.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıUSLU, Mustafa (20 Ağustos 2024). "Ünlü Şair ve Yazarlarımızın Kabirleri Nerededir?". Maarifin Sesi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)maarifinsesi.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Abdullah Uçman, Çelebi, Âsaf Hâlet, TDV İslam Ansiklopedisi" (PDF). 28 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Aralık 2014.islamansiklopedisi.info · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"1908-1960 Yılları Arasında Türk Şiirinde Görülen Yenileşme Hareketleri ve II. Yeni Şiir Hareketinin Konumu". Mehmet Tütak, Burcu Tütak. Akademik Bakış Dergisi. 2016. ISSN 1694-528X. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip...dergipark.org.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"4. Garip Akımı (Birinci Yeni Hareketi) (1940-1950) - 5. Toplumcu Şiir Zevk Ve Anlayışını Ön Plana Çıkaranlar (1940-1960) * - TYT AYT 2023 (YKS 2023) Uzaktan Eğitim". www.canlidershane.net. Erişim tarihi: 18 Nisan 2026. ...canlidershane.net · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Âsaf Hâlet Çelebi” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.