Andon Tıngır Yâver Paşa Hayatı

Antuvan Tıngıryan, 1812'de İstanbul'da Katolik Ermeni kökenli bir âileye doğdu. Pangaltı Ermeni Lisesi'nin ilk öğrencilerindendir. 1836'da tercüman olarak Osmanlı Devleti'nin hizmetine girdi. 1846'da Osmanlı'nın Paris büyükelçisi olan Süleyman Refet Paşa'nın tercümanlığına atandı. 1848'de Süleyman Paşa ile birlikte Bükreş'te diplomatik faaliyetlerde bulundu. Akabinde Devlet Vapurları'nda çalıştı ve burada yâver ünvanını elde etti. Bu zamanlarda Meclis-i Ticâret'in tercümanlığını da yaptı. Kırım Savaşı esnâsında Ömer Lütfi Paşa ve cephedeki diğer komutanların tercümanı oldu; bu sırada önemli devlet sırlarına vâkıf oldu.

Daha fazla makamlarda görev yaptıktan sonra 1859'da mirliva rütbesine yükseltildi. 1864'te Harbiye Nezâreti Yabancı Diller Mektupçuluk Şûbesi'nin reisi oldu. 1868-1871 yıllarında Posta ve Telgraf Nâzırlığı vazîfesini yürüttü. 1871'de Surp Andon Kilisesi'ni yaptırdı, 1877'de ise Ermeni Katolik Patriği'ne bağışladı. 1875-1876 senelerinde Rumeli'de Beylerbeyi mertebesiyle görev yaptı. Hayatının son yılları Düyûn-ı Umûmiye müfettişi ve Mâliye Encümeni âzâsı olarak sürdürdüğü çalışmalarıyla geçti. Şûrâ-yı Devlet üyeliğinin yanı sıra lisan muallimliği de yapmaktaydı. Aynı zamanda Türk Derneği üyesi olan Andon Paşa, ehemmiyetli eserler kaleme aldı. Andon Tıngır Yâver Paşa, 1908'de İstanbul'da 95-96 yaşlarındayken öldü ve Şişli Ermeni Mezarlığı'na defnedildi. Çeşitli nişanlarla taltif edilmiş olup birden fazla dil bilmekteydi.