Kısaca kimdir?
Ahmed Bey bin Muhammed Şerif tam adıyla Ahmed bin Muhammed eş-Şerif bin Ahmed el-Kuli kısaca Ahmed Bey veya Hacı Ahmed Bey olarak da bilinir (Arapça: الحاج أحمد باي) (yak. 1784 - yak. 1850) 1826'dan 1848'e kadar hüküm süren Osmanlı Cezayir Dayılığı'na (Cezayir Beylerbeyliği'ne) bağlı Konstantin'in (Konstantin Beyliği'nin) son Bey'iydi." Muhammed Menamenni Bey bin Han'ın halefiydi. Beyliğin lideri olarak yerel halkın Fransız işgal güçlerine karşı şiddetli bir direniş göstermesine önderlik etti. Bu Cezayir-i Garb eyaletinin işgali neticesi bağlı olduğu makamın boş kalmasıyla 1833'te Cezayir'in lideri ve sürgündeki Dayı ünvanını aldı. Osmanlı vasalı olarak Konstantin Beyliği'nde Fransızlara karşı mücadeleye devam etti ancak bu aldığı ünvan başka hiçbir ülke tarafından tanınmadı. 1837'de Konstantin yoğun bir kuşatmadan sonra Fransızlar tarafından ele geçirildi ve beyliği sona erdi. O ise Aurès Dağları'na çekildi ve buradan 1848'de teslim olana kadar hala kendisine sadık olan kabileleri kullanarak bir tür düşük yoğunluklu çatışma, gerilla savaşı yürütmeye devam etti.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Kökleri
Ahmed bey, Konstantin Beyliği'nde yüksek mevkilerde bulunan bir Kuloğlu Türkü olan Muhammed Şerif'in ve Küçük Kabiliye bölgesinden Bin Ganah'ın kızı El Hatça Rékia'nın oğluydu.
Konstantin'i 1756-1771 arası yöneten Ahmed Bey el-Kuli'nin torunuydu.
02.2İlk Yükselişi
Henüz on sekiz yaşındayken, Konstantin Bey, Abdallah ona El Aouassi'nin Caïd'i (Harakta kabilelerinin reisi) unvanını verir. Emrinde "Derras" adı verilen 300 kişilik bir süvari birliği ve görevlerini yerine getirirken kendisine yardımcı olan bir dizi görevli vardı.
Abdallah Bey'in öldürülmesi üzerine Ahmed görevinden istifa etti ve kendisine "Caid el Aouassi" adını veren Naaman Bey gelene kadar eyaletten çekildi. Kendisi de bir suikast sonucu öldürülen Naaman'ın yerine, Ahmed'in halalarından biriyle evlenen Çikar Bey geçti. Ahmed bu bey altında iki yıl daha "Caid el Aouassi" olarak görevine devam etti..
Öte yandan hacca gitti ve Mekke'ye on beş ay süren hac yolculuğu sırasında Mısır'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa, oğlu Kavalalı İbrahim Paşa ve Tosun Paşa da dahil olmak üzere birçok ünlü kişiyle tanıştı. Bu da yenilik hevesini artırdı. Hevesli bir reformcuydu ve bu yolculuk ve tanışmalar Mehmet Ali'nin Mısır'ına benzer bir şekilde özerk olsa da Osmanlı İmparatorluğu'na sadık, modernize edilmiş ve prestijli bir Cezayir görme isteğini sağladı..
1818'de Hüseyin Dayı'nın desteği sayesinde Bey Ahmed, El Memlûk'un halifesi (subayı) rütbesine yükseltildi - sonraki beylerin gelişiyle de (Muhammed El Mili ve İbrahim El Gharbibu) bu pozisyonunu korudu ve ertesi yıl, beylerin vergisini Cezayir'e taşımakla görevlendirildi..
Beylikte önemli bir figür haline gelen Ahmed bey, yetenekleri ile Konstantin'de beyinin yerine işleri yönetmeye başladı. Bu durum ona kıskançlık ve düşmanlık kazandırdı. Ölümle tehdit edilince Cezayir'e sığınmak üzere Konstantin'i terk etti. Yerine, en azılı düşmanlarından biri haline gelen Çaker Bey'in oğlu Mahmud geçti. Ahmed, 1819 ile 1826 yılları arasında Cezayir'e yerleşti ve Hüseyin dayının korumasından yararlandı8.
2 Mart 1825'te Blida bölgesinde bir deprem oldu ve kasaba ve nüfusu tamamen yıkıldı; 15.000 kişilik nüfustan 800'ü felaketten kurtuldu..
Cezayir Dayısı onu Cezayir yakınlarındaki Houna el Kadous'a gönderdi ve Ouled Baba haouch'un kullanımını ona verdi. Bu dönemde Ahmed Bey kendini çiftçilik, avcılık ve at yetiştiriciliği gibi tutkularına verdi ve zaman zaman komşu kabilelere karşı düzenlenen seferlere katıldı. İki kez, önce Aït Menad, sonra da Aït Djennad'da Kabiliye'ye beceriksizce girip müdahalelerde bulunan Dayının ordusuna yardım edip onları düştükleri zor durumdan kurtardı.
Bu iki yerdeki başarısı da ona, memnun olmadığı mevcut bey Hamza'nın yerine geçmesini düşünen Cezayir dayısının sevgisini kazandırdı..
02.3Konstantin Beyi (1826-1837)
Ağustos 1826'da Ahmed Konstantin beyliğine atandı ve vilayet valilerinin resmi ikametgâhı olan Darü'l-Bey'e taşındı. Hükûmetinin ilk yıllarında Konstantin, 1828'de başlanan ve 1832'de tamamlanan sarayı da dahil olmak üzere birkaç büyük bina ile süslendi ve genişletildi.
Haziran 1830'da Ahmed Bey, eyaletinden yıllık haraç (lezma) ile Cezayir'e geldi ve eşzamanlı olarak General de Bourmont liderliğindeki Cezayir işgali gerçekleşti. Ahmet Bey "hatıratı"nda şöyle der :
1830 yılında, her bey tarafından üç yılda bir paşaya yapılan zorunlu ziyareti (desnouch) gerçekleştirmek üzere Cezayir'e gittim. Dört yıldır Konstantin'in beyiydim ve bu görevi ikinci kez yerine getiriyordum. Fransızlarla savaşmak için hiçbir şekilde hazırlıklı değildim. Bununla birlikte, Hüseyin Dayı, planlarını bana bir yazıyla bildirmiş ve aynı zamanda bana sadece Annâbe ile ilgilenmemi, ne başkenti ne de kendisi için hiçbir endişe göstermememi söylemişti. Bu nedenle her zamanki gibi lezma getirerek kendimi takdim ettim. Yaklaşık 400 atlıdan oluşan bir refakatçim vardı, daha az değil daha çok. Bana eşlik eden başlıca şefler Ouled-Mokran, Ben-Mamelaoui-Agha, Righas şeyhi, Caïd Smala, El-Arbi-Caïd-Ben-Achour ve Şeyh Bou-Ghenan'dı. Beni Hüseyin'le tanıştırırken hemen şöyle dedi: "Gidip Sidi Fredj'e inecek olan Fransızları karşılamak için kısa zamanın var. Karaya çıkacakları noktayı biliyorum; bunu ülkelerinden gelen mektuplardan ve Malta ve Cebelitarık'taki ajanlarımın bana ilettiği Fransa'da basılmış bir belgeden biliyorum". Cezayir'den hızla ayrıldım ve ordunun toplandığı noktaya gittim. Orada ülkeyi savunmak için alınacak tedbirleri görüşmek üzere bir konsey toplandı. Bu konsey aşağıdaki kişilerden oluşuyordu: Dayı'nın damadı Ağa İbrahim; Titteri Beyi Mustafa; batı beyinin halifesi Hoca El-Hayid. Görüşmeler Sidi-Ferruç yakınlarında gerçekleşti.
Muharebe alanında bulunan Ahmed Bey, Hüseyin Dayı'ya şöyle bir strateji önerir: Fransız birliklerinin sahile inmesine ve iç kesimlere ilerlemesine izin vermek, daha sonra iç kesimlerde konuşlanmış Cezayir kuvvetleri ile Fransız askerlerinin arkasından sızarak çıkarma gemileriyle bağlantılarını kesecek olanlar arasında kıskaç oluşturmak. Bu stratejinin amacı, gemiler müdahale edemeden karaya çıkan Fransız birliklerini yenmekti. Ancak Cezayir Dayısı, onun değil, damadı Ağa İbrahim'in tavsiyesine uymayı ve daha donanımlı ve deneyimli Fransız ordusuyla sahillerde savaşmayı tercih etti ve sekiz gün içinde ezici bir yenilgiye uğradı.
Yine Hatıralarında şöyle yazar:
"Fransızlar karaya çıktılar ve direnişimiz karşısında zafer kazandıktan sonra, onları birkaç topla donatılmış Satvali ovasında beklemeye karar verdik. Paşa, orduda komutanlık yapan ya da benim gibi uzak noktalardan gelen herkese top dağıtmıştı. Bu toplar Satvali'deki muharebede Fransızlar tarafından ele geçirildi. Benimki de aynı akıbete uğramıştı, ama süvarilerimi topladıktan sonra, onu yeniden ele geçirecek kadar şanslıydım. Ancak, iki yüzden fazla adam kaybettiğim için bu büyük ka
02.4Ordusunun modernizasyonu ve direniş
Ahmet bey eyaletin tüm sakinlerinin yardımıyla önce yeniçeri birliklerini ortadan kaldırdı,ardından 2.000 zouaoua (Kabiliye) piyadesi ve 1.500 Arap süvariden oluşan daimi bir kuvvete yoğunlaştı. Çeşitli bakanlıklar kurdu ve Mustafa Saheb Ettabaa'yı ana bakanlığın başına getirdi. Aynı zamanda, Sahra'daki nüfuzları bir Fransız saldırısı durumunda kendisine destek sağlayabilecek olan amcalarının dostluğunu kazanmaya çalıştı.
1832'de teğmeni Ali bin Ayssa'yı, sakinleri Bey'in otoritesini reddeden ve Fransız koruması arayan Annabe halkına boyun eğdirme göreviyle görevlendirdi.
1835'te Cezayir'i henüz etkisi altına almış olan kolera Konstantin'e de sıçradı ve 17 gün boyunca hüküm sürdü. Ahmed Bey'in kendisi de hastalandı. Hatıralarında salgının yoğunluğunu anlatır.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Ahmed Bey bin Muhammed Şerif hayat hikâyesinde anıyor Ali Paşa
“Öte yandan hacca gitti ve Mekke'ye on beş ay süren hac yolculuğu sırasında Mısır'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa, oğlu Kavalalı İbrahim Paşa ve Tosun Paşa da dahil olmak üzere birçok ü...”
-
Ahmed Bey bin Muhammed Şerif hayat hikâyesinde anıyor Kavalalı İbrahim Paşa
“Öte yandan hacca gitti ve Mekke'ye on beş ay süren hac yolculuğu sırasında Mısır'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa, oğlu Kavalalı İbrahim Paşa ve Tosun Paşa da dahil olmak üzere birçok ü...”
-
Ahmed Bey bin Muhammed Şerif hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Al
“Öte yandan hacca gitti ve Mekke'ye on beş ay süren hac yolculuğu sırasında Mısır'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa, oğlu Kavalalı İbrahim Paşa ve Tosun Paşa da dahil olmak üzere birçok ü...”
-
Ahmed Bey bin Muhammed Şerif hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Ali
“Öte yandan hacca gitti ve Mekke'ye on beş ay süren hac yolculuğu sırasında Mısır'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa, oğlu Kavalalı İbrahim Paşa ve Tosun Paşa da dahil olmak üzere birçok ü...”
-
Ahmed Bey bin Muhammed Şerif kendi hikâyesinde anılıyor Satvali Muharebesi
“Topladığı orduda o sırada beyliğinde toplanan vergiyi getirmek üzere Konstantin Beyi Ahmed Bey bin Muhammed Şerif'de bulunmaktaydı.”
-
Ahmed Bey bin Muhammed Şerif kendi hikâyesinde anılıyor Sidi Khalef Muharebesi
“Buna karşın Konstantin Beyliği'nden Ahmed Bey bin Muhammed Şerif ve Titteri Beyliği'nden Mustafa Boumezrag Bey bu Fransız çağrısını reddetti ve direnişe devam etti, anlaşmayı tanım...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.