biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. 1757 Hac kervanı baskını
Kültür & Sanat

1757 Hac kervanı baskını Arka plan

1757 Hac kervanı baskını, Hac kervanının Mekke'den Şam'a dönerken Bedevi aşiret mensupları tarafından yağmalanması ve katledilmesidir. Kervan, Şam valisi Mekkizade Hüseyin Paşa ve yardımcısı Musa Paşa tarafından yönetilen bir Osmanlı kuvvetinin koruması altınd...

01

Kısaca kimdir?

1757 Hac kervanı baskını, Hac kervanının Mekke'den Şam'a dönerken Bedevi aşiret mensupları tarafından yağmalanması ve katledilmesidir. Kervan, Şam valisi Mekkizade Hüseyin Paşa ve yardımcısı Musa Paşa tarafından yönetilen bir Osmanlı kuvvetinin koruması altındayken, Bedeviler Beni Sahr kabilesinden Ka'dan el-Faiz tarafından yönetiliyordu. Baskın sonucunda tahminen 20.000 hacı ya öldürüldü ya da açlık ve susuzluktan öldü.

Hac kervanlarına yönelik Bedevi baskınları oldukça yaygın olsa da, 1757 baskını bu tür saldırıların zirvesini temsil ediyordu. Tarihçi Aref Abu-Rabia bu baskını bir Hac kervanına karşı düzenlenen "en ünlü" baskın olarak nitelendirmektedir. Saldırı Osmanlı hükûmetinde bir krize neden oldu. Hüseyin Paşa görevden alındı ve Şam'ın eski valisi Azmzade Esad Paşa gibi üst düzey yetkililer sırasıyla ihmalleri veya olayla ilgileri olduğu iddiasıyla idam edildi.

02

Arka plan

—Arka plan

Hac ibadetini yerine getirmek İslam'da kutsal bir görevdir. Osmanlı döneminde (1517-1917), önceki dönemlerde olduğu gibi, Levant ve Anadolu'dan gelen Müslüman hacılar Şam'da toplanırdı. Hep beraber mal ve gıda maddeleriyle dolu bir kervanla, emirü'l-hac (Hac kervanı komutanı) tarafından yönetilen silahlı bir muhafız birliği altında Mekke'ye giderlerdi. Silahlı muhafızlar kervanı çöldeki çeşitli Bedevi kabilelerinin bölgelerinden geçerken Bedevi saldırılarından korumakla görevliydi.

Kervana yönelik büyük yağma baskınları daha çok kabileler ekonomik zorluklar yaşadığında meydana gelirdi. Bedevilere genellikle topraklarından güvenli geçiş karşılığında emirü'l-hac tarafından surre (haraç) ödenirdi. Surre parası, emirü'l-hac tarafından Şam Eyaleti sakinlerinden toplanan ve özellikle Hac kervanının korunması ve ikmali için tahsis edilen vergi gelirlerinden gelirdi. Genellikle bir emirü'l-hac, Mekke'ye giderken en güçlü Bedevi kabilelerine surrenin yarısını öder, şartlar gerektiriyorsa diğer yarısını da dönüşte öderdi. Bedevi kabileler dönüş yolunda kervanı tehdit etmezse, emirü'l-hac surre ödemesinin geri kalanını kendisine saklardı. Çoğu zaman, surrenin ödenmesine rağmen Bedevi kabileler, az ölçüde de olsa kervanı yağmalarlardı. Kabileler ayrıca hacılara nakliye devesi satarak da gelir elde ederlerdi. Ayrıca Bedevi aşiret mensupları, bölgeye aşinalıkları ve Mekke'ye giden güzergâh üzerindeki bölgelerde ağırlıklı olarak Bedevi nüfusun yaşaması nedeniyle kervanın yardımcı birlikleri olarak görevlendirilirdi. Böylece Hac kervanı kabileler için kazançlı bir gelir kaynağı olmuştur.

1757'deki baskından önceki on yıllarda, Şam ile kuzey Hicaz arasındaki bölgede etkin Bedevi kabileleri Beni Sahr ve daha küçük kabileler olan Beni Akil, Beni Kuleyb ve Sariye idi. Ancak 18. yüzyılın başlarından itibaren Necid'den gelen çok daha büyük Aneze kabilesi Suriye Çölü'nü ele geçirerek diğer kabileleri yerinden etti. Böylece Hac'a liderlik eden Osmanlı komutanları, normalde Beni Sahr ve müttefiklerine verilen geleneksel görevleri yavaş yavaş Aneze'ye devretti. Bu durum Beni Sahr'ı önemli bir gelir kaynağından ve Müslüman hacıları koruma gibi dini açıdan prestijli bir rolden mahrum bıraktı. Beni Sahr ve Aneze 1700 ve 1703 yıllarında Hac kervanına karşı ortak baskınlar düzenlemiştir. Beni Sahr ve daha küçük kabilelerin mali sıkıntıları 1756 ve 1757 yıllarındaki şiddetli kuraklıkla daha da artmıştır.

1757 Hac kervanı baskını · diğer bölümler

← 1757 Hac kervanı baskını profilinin tamamı

03

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

1757 Hac kervanı… Gazze Sancağı I. Mustafa II. Mustafa II. Osman III. Mustafa III. Osman Zâhir el-Ömer
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • 1757 Hac kervanı baskını hayat hikâyesinde anıyor Gazze Sancağı

    “Birkaç yıl sonra 1762'de Gazze Sancağı'na sancak beyi (kaymakam) olarak yeniden atandı.”

  • 1757 Hac kervanı baskını hayat hikâyesinde anıyor I. Mustafa
  • 1757 Hac kervanı baskını hayat hikâyesinde anıyor II. Mustafa
  • 1757 Hac kervanı baskını hayat hikâyesinde anıyor II. Osman
  • 1757 Hac kervanı baskını hayat hikâyesinde anıyor III. Mustafa
  • 1757 Hac kervanı baskını hayat hikâyesinde anıyor III. Osman
  • 1757 Hac kervanı baskını hayat hikâyesinde anıyor Zâhir el-Ömer

    “Hüseyin Paşa imparatorluk makamlarına bir şikâyette bulunarak Celile'nin nüfuzlu Arap şeyhi Zâhir el-Ömer'in Bedevi kabileleri baskına teşvik ettiğini iddia etti.”

04

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →