Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Zerrin Bölükbaşı (15 Ocak 1919, İstanbul - 14 Kasım 2010), Türk heykeltıraş.
Cumhuriyetin ikinci kuşak heykel sanatçılarındandır. 1980'lerden itibaren soyut heykele yönelen sanatçı, Türkiye'de soyut eserler üreten ilk kadın heykeltıraş olarak bilinir.
Yaşamı
—Yaşamı
1919'da İstanbul'un Bakırköy ilçesinde doğdu. Babası, İhsan Ark; annesi Nevzat Ark'tır. Babasını ailesinin kökü Zeynel Abidin Bin Hüseyin'e ulaşır, annesi İstanbul'a yerleşip Müslümanlığı benimsemiş Kafkas Ruslarındandır. Çiftin üçüncü çocuğudur.
Çocukluğu ailesinin Bakırköy'deki köşkünde geçti. Fransız asıllı Matmazel Helen'den Fransızca öğrendi. Resme ilgisi küçük yaşta başladı. 1926'da Bakırköy I. Mektebi'ne kaydoldu. İlkokulu tamamladıktan sonra ailesi Kadıköy'e taşındı. Zerrin Hanım, eğitimine Kadıköy Amerikan Lisesi'nde devam etti. Ortaöğrenimini tamamladıktan sonra, Yakın aile dostları Celal Esat Arseven'in teklifi ile Akademi'ye devam etti.
1937-1941 yıllarında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü'nde öğrenim gördü. Rudolf Belling'in öğrencisi oldu. Atölye arkadaşlarından bazıları Şadi Çalık, İlhan Koman, Hüseyin Gezer, Yavuz Görey ve Rahmi Artemiz idi.
Mezun olduktan sonra Akademi'deki çalışmalarını sürdürdü. 1944 yılında İstanbul valisinin Kalem Müdürü Nazif Bölükbaşı ile evlendi. Eşi, son dönem Osmanlı aydınlarından Rıza Tevfik Bölükbaşı'nın oğludur. 1948'de Zerrin ve Nazif Bölükbaşı çiftinin oğlu Ahmet Nedim doğdu. Zerrin Hanım, evlendikten sonra da sanat yaşamını sürdürdü. Oteller Genel Müdürü olarak görevlendirilen eşinin görevi nedeniyle sık sık seyahat eti. 1954'te Türkiye'nin propogandasını yapmak üzere Amerika seyahatine çıkan Tarsus vapurunun yolcuları arasında yer aldı. Washington'da düzenlenen Kalkınan Türkiye sergisinde Atatürk Maskı ile yer aldı.
Bölükbaşı, dönemin İstanbul Belediye Başkanı Fahrettin Kerim Gökay ile iletişime geçerek İstanbul'da sanatçıların eserlerini sergileyebilecekleri bir galeri açılmasına öncülük etti. Böylece 1954'te Beyoğlu Şehir Galerisi açıldı. Zerrin Hanım galerinin yönetimini üstlendi ve 1963'e kadar bu görevi sürdürdü.
Çeşitli devlet kurumları için Fatih, Şinasi gibi Türk tarihî kişiliklerine ait büstler ve 1957'de İstanbul Belediye başkanlarının büstlerini yaptı. dönemin basın organlarında "büst kraliçesi" olarak adlandırılan Zerrin Bölükbaşı, İstanbul, Ankara ve İzmir'de sergiler açtı; Berlin, Münih, Roma ve Viyana'da karma heykel sergilerine katıldı. Bir otelde servis yapmakta olan bir genç kızdan etkilenerek 1957'de Zenci Başı adlı dışavurumcu yapıtı ortaya koydu. Bu eser, Türk yontu sanatında ırksal özellikleri yansıtan ilk örneklerdendir. Eser, İstanbul Resim ve Heykel Müzesi Heykel Koleksiyonu'nda yer alır.
Sanatçı, Zenci Başı'ndan sonra Dansöz adlı yapıtında aynı dışavurumcu ifadeyi kullandı. Eser, 1959'da Paris Modern Sanatlar Müzesinde düzenlenen International Feminen adlı sergide ikincilik ödülüne değer görüldü ve Bölükbaşı aynı tarzda bir dizi dansçı figürü daha üretti. İlk atölyesini 1960'lı yılların başında Şişli'de bir apartman dairesinde açtı. Paris merkezli Milletlerarası Kadın Sanatçıları Kulübü'nün 1965'te açılan Türkiye kolunun kurucuları arasında yer aldı ve bir dönem başkanlığını yaptı. Kulüp, faaliyetlerine 1973'e kadar devam etmiştir.
Bölükbaşı, "Zenci Başı" adli eseri ile 1963'te Berlin'de dördüncülük, 1969 yılında Devlet Resim Heykel yarışmasında ikincilik ödüllerine değer görüldü. 1973 yılında Cumhuriyetin 50. yılı nedeniyle "Atatürk ve Kompozisyon" eseriyle başarı ödüllerine layık görüldü.
1970'li yıllara doğru eserlerinde bazı toplumsal olayları işledi. Trafik, Maden İşçileri, İstanbul, Boğaz Köprüsü bu eserlerdendir. 1970'i yıllardan itibaren çalıştığı Sevgi adlı heykel serisinde kadın ve erkek erotizmini dışavurumcu tavırla yansıttı. 1980'li yıllarda natüralist çalışmalara yer verdi. Figürü soyut sanat ile birleştirmeyi istedi. 1980 sonrası işlerinde Atatürk ve Atatürk Devrimleri konusuna ağırlık verdi.
Bölükbaşı'nın Türkiye'de, New York, Paris ve Meksiko'da müze, galeri ve özel koleksiyonlarda eserleri vardır. 14 Aralık 2010 tarihinde ölmüştür.
Arşivi Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'na bağışlanmıştır.
Zerrin Bölükbaşı · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1919
Doğum ve Erken Yıllar
1919 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1926
1926'da Bakırköy I.
Önemli eserler tek kaynak -
1937
1937-1941 yıllarında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü'nde öğrenim gördü.
Miras tek kaynak -
1944
1944 yılında İstanbul valisinin Kalem Müdürü Nazif Bölükbaşı ile evlendi.
Önemli eserler tek kaynak -
1948
1948'de Zerrin ve Nazif Bölükbaşı çiftinin oğlu Ahmet Nedim doğdu.
Önemli eserler tek kaynak -
1954
1954'te Türkiye'nin propogandasını yapmak üzere Amerika seyahatine çıkan Tarsus vapurunun yolcuları arasında yer aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1957
Çeşitli devlet kurumları için Fatih, Şinasi gibi Türk tarihî kişiliklerine ait büstler ve 1957'de İstanbul Belediye başkanlarının büstlerini yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1959
Eser, 1959'da Paris Modern Sanatlar Müzesinde düzenlenen International Feminen adlı sergide ikincilik ödülüne değer görüldü ve Bölükbaşı aynı tarzda bir dizi dansçı figürü daha üretti.
Önemli eserler tek kaynak -
1960
İlk atölyesini 1960'lı yılların başında Şişli'de bir apartman dairesinde açtı.
Önemli eserler tek kaynak -
1963
Zerrin Hanım galerinin yönetimini üstlendi ve 1963'e kadar bu görevi sürdürdü.
Önemli eserler tek kaynak -
1965
Paris merkezli Milletlerarası Kadın Sanatçıları Kulübü'nün 1965'te açılan Türkiye kolunun kurucuları arasında yer aldı ve bir dönem başkanlığını yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1970
1970'li yıllara doğru eserlerinde bazı toplumsal olayları işledi.
Önemli eserler tek kaynak -
1973
Kulüp, faaliyetlerine 1973'e kadar devam etmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
1980
1980'lerden itibaren soyut heykele yönelen sanatçı, Türkiye'de soyut eserler üreten ilk kadın heykeltıraş olarak bilinir.
İlk üretimler tek kaynak -
2010
14 Aralık 2010 tarihinde ölmüştür.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
İzmir Mithatpaşa Büstü, İzmir (Mithatpaşa Caddesi ve 181 Sokak kesişimi),
Zenci Başı (Arapbaşı), İRHM, İstanbul,
İstanbul Teknik Üniversitesi Şinasi Büstü
İstanbul Cerrahpaşa Hastanesi Prof. Cemil Topuzlu Büstü
Üsküdar Kız Enstitüsü Mithatpaşa Büstü
İbrahim Etem İlaç Fabrikası Rölyef
İstanbul Fatih Derneği Fatih Rölyefi
İstanbul Fatih Ormanı Fatih Rölyefi
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Zerrin Bölükbaşı hayat hikâyesinde anıyor Cemil Topuzlu
“Cemil Topuzlu Büstü • Üsküdar Kız Enstitüsü Mithatpaşa Büstü • İzmir Mithatpaşa Büstü, İzmir (Mithatpaşa Caddesi ve 181 Sokak kesişimi), 1941 • İbrahim Etem İlaç Fabrikası Rölyef •...”
-
Zerrin Bölükbaşı hayat hikâyesinde anıyor Hüseyin Gezer
“Atölye arkadaşlarından bazıları Şadi Çalık, İlhan Koman, Hüseyin Gezer, Yavuz Görey ve Rahmi Artemiz idi.”
-
Zerrin Bölükbaşı hayat hikâyesinde anıyor İlhan Koman
“Atölye arkadaşlarından bazıları Şadi Çalık, İlhan Koman, Hüseyin Gezer, Yavuz Görey ve Rahmi Artemiz idi.”
-
Zerrin Bölükbaşı hayat hikâyesinde anıyor Şadi Çalık
“Atölye arkadaşlarından bazıları Şadi Çalık, İlhan Koman, Hüseyin Gezer, Yavuz Görey ve Rahmi Artemiz idi.”
-
Zerrin Bölükbaşı hayat hikâyesinde anıyor Yavuz Görey
“Atölye arkadaşlarından bazıları Şadi Çalık, İlhan Koman, Hüseyin Gezer, Yavuz Görey ve Rahmi Artemiz idi.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Zerrin Bölükbaşıtr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıİstanbul Belediye Başkanı büstleri, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Saraçhane Binası önünde sergilenir.erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Zerrin Bölükbaşı” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
2 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.