Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Hüseyin Gezer (1920 - 27 Aralık 2013), Türk heykeltıraş.
1920 yılında Mersin'in Mut ilçesinin Kıravga köyünde doğdu.
İlkokulu Mut'ta, ortaokulu Silifke'de okuduktan sonra, Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulu'nu bitirdi (1940). 1 yıl öğretmenlik yaptıktan sonra, askerlik hizmetini tamamladı. Dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel'in emriyle, mecburi hizmeti ertelenerek Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü'ne girmesi sağlandı (1944). Belling'in öğrencisi oldu ve 1948'de okulu bitirdi.
Burslu olarak Paris'e gitti ve burada Julian Akademisi'nde Prof. Gimond'un atölyesinde çalıştı. Yurda dönünce, Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü'ne asistan olarak girdi (1950). Modlaj öğretmenliği, atölye öğretmenliği, müdür yardımcılığı, müdürlük (daha sonra başkanlık), ayrıca 1969-1976 yılları arasında Resim ve Heykel Müzesi müdürlüğü yaptı. Okulla ilgili kanun uyarınca "profesör" unvanını aldı.
1950 ile 1960 yılları arasında heykelde ora ve kompozisyon prensiplerinn matematiksel prensiplerine eğilmiştir. Bu devrede yapmış olduğu Efe'nin aşkı, Çocuk ve Ana kompozisyonları bu etki altındaki işleridir.
Anıt çalışmaları ise yatay ve dikeylerin hakim olduğu bu statik düzenin zıddına bir kuruluştadır. Bunlarda daha çok diyagonallerin ördiği, dinamik vir düzen ağır basar. Yapıtlarında, genellikle ana çatı ve onu oluşturan elmanların birbirleriyle plastik ilişkileri net olarak kendilerini hissettirirler.
Anıtta kaideyi, heykeli üzerinde taşıyan bir eleman olarak gören uyuglamaya, Antalya anıtını gerçekleştirerek ilk defa o karşı çıkmıştır. Ve kaidenin de anıtın ritmine, plastik düzeneine ve ifadesine katılan bir eleman olarak kllanılması görüşünü savunmştur.
Hüseyin Gezer'in İstanbul Resim ve Heykel Müzesi ile yurdumuzun çeşitli yörelerinde anıtsal nitelikte özgün yapıtları bulunmaktadır.
Bunlardan; Antalya'da bulunan Ulusal Yükseliş Anıtı, Türkiye Büyük Millet Meclisinde bulunan TBMM Atatürk Anıtı, Karabük Demir Çelik Fabrikaları “Atatürk Anıtı”, Ordu “Atatürk Anıtı”, Hacettepe Üniversitesi “Bayraklaşan Atatürk Anıtı”, İstanbul Avcılar'da bulunan “Atlı Atatürk Anıtı”, Ankara İçişleri Bakanlığı “Polis Şehitleri Anıtı”, Adana “Atatürk ve 5 Ocak Anıtı”, Isparta “Atatürk Gül ve Halı Anıtı”, Avustralya'daki Kanberra Atatürk Anıtı özellik taşıyan çalışmaları arasındadır.
Hüseyin Gezer'in ayrıca; "Cumhuriyet Dönemi Türk Heykeli" (Hüseyin Gezer, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları) ve "50 Yılın Türk Resim ve Heykeli" (Nurullah Berk-Hüseyin Gezer, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları) adlı iki adet yazılı eseri bulunmaktadır. Hüseyin Gezer, 2013 yılında İstanbul'da ölmüştür.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1920
Hüseyin Gezer (1920 - 27 Aralık 2013), Türk heykeltıraş.
Önemli eserler tek kaynak -
1940
İlkokulu Mut'ta, ortaokulu Silifke'de okuduktan sonra, Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulu'nu bitirdi (1940).
Eğitim tek kaynak -
1944
Dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel'in emriyle, mecburi hizmeti ertelenerek Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü'ne girmesi sağlandı (1944).
Eğitim tek kaynak -
1948
Belling'in öğrencisi oldu ve 1948'de okulu bitirdi.
Eğitim tek kaynak -
1950
Yurda dönünce, Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü'ne asistan olarak girdi (1950).
Miras tek kaynak -
1951
1951 Anıtkabir Heykelleri Yarışması – Hürriyet Kulesi Rölyefi'ne Katılım.
Önemli eserler tek kaynak -
1963
1963 Antalya Anıtı Yarışması (2 Aşamalı) – 1.'lik Ödülü
Önemli eserler tek kaynak -
1964
Bugünkü Cumhuriyet Meydanı'ndaki “Ulusal Yükseliş Anıtı” 1964 yılında açılmıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
1965
1965 Ankara Fen Fakültesi Atatürk Anıt Yarışması 2.'lik ve 3.'lük ödülleri, Mansiyon
Eğitim tek kaynak -
1966
1966 Dumlupınar Anıtı 3.
Önemli eserler tek kaynak -
1969
Modlaj öğretmenliği, atölye öğretmenliği, müdür yardımcılığı, müdürlük (daha sonra başkanlık), ayrıca 1969-1976 yılları arasında Resim ve Heykel Müzesi müdürlüğü yaptı.
Öğretmenlik tek kaynak -
1973
1973 Kültür Bakanlığı'nca açılan 2 Atatürk Büstü Yarışması, Her ikisinde de 1.'lik Ödülü
Önemli eserler tek kaynak -
1975
1975 Türkiye Büyük Millet Meclisi Anıtı (2 Aşamalı Yarışması) Yüksek Mimar İmran Gezer ile birlikte 1.'lik Ödülü
Önemli eserler tek kaynak -
1988
1988 İstanbul Duatepe'ye Yapılacak Fatih Anıtı Yarışması (İstanbul Belediyesi) 1.'lik Ödülü
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Türkiye Büyük Millet Meclisi - TBMM Atatürk Anıtı
Anıtta Atatürkçülüğün iki temel ilkesi yorumlanmaktadır: Özgürlük ve Bağımsızlık.
Anıtta bu iki ilke sembolize edilirken, klasik geleneklere bağımlı kalınmış, Bağımsızlık BAYRAK, Özgürlük ise Atatürk'e özgü akıcılık niteliğini simgeleyen ışık yani MEŞ'ALE ile betimlenmiştir.
Anıt, bütünleştiği TBMM Mimarisine hakim olan yatay ve dikey geometrik görüntüye uygun olarak düzenlenmiştir. Bununla birlikte, çevresine dinamik bir ses katmak amacı ile formlarda diyagonal ve eğik hatlar tercih edilmiştir. Bu hatlarda ayrıca Atatürkçülüğün atılımcı ve azimli karakteri görünmektedir.
Millet Meclisi Vakfı tarafından açılan iki aşamalı yarışma sonucunda heykeltıraş Prof. Hüseyin Gezer'in eseri büyük Jüri tarafından birinciliğe layık görülmüştür.
Anıtın kaidesi Mimar İmran Gezer tarafından projelendirilmiş ve Kutlutaş Holding A.Ş. tarafından TBMM'ye ve Atatürk'e armağan olarak yapılmıştır.
02Antalya Ulusal Yükseliş Anıtı
Bugünkü Cumhuriyet Meydanı'ndaki “Ulusal Yükseliş Anıtı” 1964 yılında açılmıştır. Heykeltıraş Prof. Dr. Hüseyin Gezer tarafından yapılan ve bedeli Antalya halkından toplanan bağışlarla karşılanan bu heykel, anıt heykelciliğine, kaide ile figürler arasında bir bütünlük kurması, kaidenin de anıtın anlatımına katılması yönünden bir yenilik getirmiştir. Altı metre yüksekliğindeki heyekele, 12 ton bronz malzeme kullanılmıştır.
Atatürk Anıtı Yaptırma Derneği Başkanı Muharrem Önal Bey'in Mimar Tarık Akıltopu ile Anıt için açtığı iki aşamalı yarışmaya 28 proje katıldı. Yarışma sonunda, katılanlar arasındaki 5 projenin heykeltıraşları ikinci bir yarışmaya davet edildiler. Sonuçta ise; Prof. Dr. Hüseyin Gezer'in projesi birinci seçildi Bir yandan heykel yapılırken diğer yandan dikileceği yer arandı. Cumhuriyet Meydanı uygun yer olarak saptanınca, kaide projesi uygulamasını Antalyalı Mimar Tarık Akıltopu üstlendi. Kaidedeki granit taşlar, Korkuteli yolu üzerindeki Yenice'den getirilmiştir. Anıtın kaidesi betonarme kabuk olup, içi boştur. Bronz heykelin ağırlığını 4 adet betonarme kolon taşımaktadır. Kaidedeki dik yüzeylere İstiklal Savaşı'nın çeşitli evrelerinin adı yazılmaya çalışılmış, ancak tamamlanamamıştır.
Antalya Ulusal Yükseliş Anıtı'nın vermek istediği mesaj şöyledir: Yerden birden bire yükseliveren kaidenin en uç noktasında yer alan figürler, kurtuluşu, birlik ve beraberliğimizi, yüce Atatürk'ün önderliğinde, bir dizi zaferle kurulan modern Türk Devletini temsil eder. Anıt kaidesinde yer alan tarihler 19 Mayıs 1919'dan başlayarak yeni Türkiye Devletinin kuruluş sürecini başlatan zaferler, devletin kuruluşunda atılan adımlar, yeni Türk Devletine modern kimliğini veren devrimler zeminden başlayarak hızla yükselen anıtın basamaklarını meydana getirir. Ayrıca altta bulunan, üzerinde çeşitli olayların ve inkılap tarihlerinin yer aldığı basamaklar Hürriyet için verilen çabayı; üstte Atatürk'ün bindiği şahlanan "gemsiz" at bağımsız yükselmeyi simgeler. Atatürk'ün yanında yer alan kız-erkek figürleri gençliğin ülkenin bekçiliğini ve onlara verilen güven anlamını taşır. Türkiye'nin en anlamlı anıtlarından biridir.
03En önemli Atatürk anıtlarının listesi
- Eser Adı
- 1949 - Nuh Naci'nin Büstü
- 1951 - Karamanoğlu Mehmet Bey Büstü
- 1954 - Kore Gazileri Anıtı Rölyefleri
- 1957 - Çocuk ve Ana Kompozisyonu
- 1959 - Atatürk Anıtı
- 1961 - Atatürk Anıtı
- 1962 - Atatürk Anıtı - Akhisar
- 1963 - Atatürk Anıtı - Balıkesir
- 1964 - Ulusal Yükseliş Anıtı
- 1964 - Atatürk Anıtı - Ayvalık
- 1964 - Gazi Ahmet Muhtar Paşa Büstü
- 1964 - Ordu - Atatürk Anıtı
- 1965 - Tunceli - Atatürk Anıtı
- 1966 - Atlı Atatürk Anıtı
- 1969 - Yahya Kemal Anıtı
- 1969 - Dumlupınar Savaş Alanı "Büyük Saldırı" Rölyefi
- 1970 - Bayraklaşan Atatürk Anıtı
- 1972 - Atatürk Başı
- 1972 - Dostluk Simgesel Kompozisyon
- 1973 - Atatürk Anıtı
- 1973 - Karacaoğlan Heykeli
- 1976 - Atlı Atatürk Anıtı (Mim. İmran Gezer ile Birlikte)
- 1980 - Atatürk'ün Bitlis'e Gelişrini Temsil Eden
- Büyük Kabartma ve Çeşme Kompozisyonu (Mim. İmran Gezer ile)
- 1981 - TBMM Özgürlük ve Bağımsızlık Anıt Kompozisyonu (Mim. İmran Gezer ile)
- 1982 - Polis Şehitleri Anıtı
- 1983 - Atatürk Gül ve Halı Anıt Kompozisyonu (Mim. İmran Gezer ile)
- 1983 - Çocuk ve Ana Kompozisyonu + Kurtuluş Savaşı'nda Türk Kadını Rölyefi
- 1984 - Kadın Hakları Anıtı
- 1985 - Kurmay Yüzbaşı Mustafa Kemal Heykeli
- 1987 - Faith Sultan Mehmet Anıtı (Mimar İmran Gezer ile Birlikte)
- 1988 - Atatürk Anıt Kompozisyonu (Mimar İmran Gezer ile Birlikte)
- 1988 - Atatürk Anıtı (Mimar İmran Gezer ile Birlikte)
- 1919 - Atatürk Büstü (19 Mayıs 1919 Arifesindeki Kıyafetiyle)
- 1992 - Silifke'nin Yoğurdu - Genç Kız Figürü
- 1994 - Atatürk Anıtı
- 1994 - Adnan Saygun Heykeli
- Atatürk Anıtı
- Atatürk Anıtı
- Adana Atatürk ve 5 Ocak Anıtı
- Atatürk Başı
- Atatürk Başı
04Eserleri
- Başlıca eserleri şunlardır:
- Türbanlı Kadın
- Çıplak Kadın
- Çocuk ve Ana
- Efe'nin Aşkı
- Köprülü Mehmet Paşa büstü
- Atlılar
- Yahya Kemal Başı
- Yahya Kemal Heykeli (1968) (Beşiktaş Yahya Kemal Parkı'nda)
- Atatürk Başı büstü (Kanberra'daki Atatürk Anıtı'nda sergilenmektedir)
- Geyve, Karabük, Akhisar, Balıkesir, Antalya, Polatlı, Atatürk anıtları
- Mut Karacaoğlan Heykeli
- Polis Şehitleri Anıtı (Ankara)
- 50. Yıl Atatürk büstleri (Yarışma 2 birincilik ödülü)
- Bilkent Üniversitesi girişinde yer alan meşale tutan Atatürk büstü
05Müzelerdeki Bazı Eserleri 31 kitap · kapaklı raf
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
06Katıldığı Yarışmalar ve Aldığı Ödüller
1951 Anıtkabir Heykelleri Yarışması – Hürriyet Kulesi Rölyefi'ne Katılım. 2.'lik Ödülü
1963 Antalya Anıtı Yarışması (2 Aşamalı) – 1.'lik Ödülü
1965 Ankara Fen Fakültesi Atatürk Anıt Yarışması 2.'lik ve 3.'lük ödülleri, Mansiyon
1966 Dumlupınar Anıtı 3. ‘lük Ödülü
1973 Kültür Bakanlığı'nca açılan 2 Atatürk Büstü Yarışması, Her ikisinde de 1.'lik Ödülü
1975 Türkiye Büyük Millet Meclisi Anıtı (2 Aşamalı Yarışması) Yüksek Mimar İmran Gezer ile birlikte 1.'lik Ödülü
1988 İstanbul Duatepe'ye Yapılacak Fatih Anıtı Yarışması (İstanbul Belediyesi) 1.'lik Ödülü
Üretimleri
Nuh Naci'nin Büstü
Karamanoğlu Mehmet Bey Büstü
Kore Gazileri Anıtı Rölyefleri
Çocuk ve Ana Kompozisyonu
Atatürk Anıtı
Atatürk Anıtı - Akhisar
Atatürk Anıtı - Balıkesir
Ulusal Yükseliş Anıtı
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Hüseyin Gezer hayat hikâyesinde anıyor Hasan Âli Yücel
“Dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel'in emriyle, mecburi hizmeti ertelenerek Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü'ne girmesi sağlandı (1944).”
-
Hüseyin Gezer kendi hikâyesinde anılıyor Can Küçüktepepınar
“Uluslararası Hüseyin Gezer Taş Heykel Sempozyumu (Mersin, Türkiye) • 2006 - IV.”
-
Hüseyin Gezer kendi hikâyesinde anılıyor Rahmi Aksungur
“Ali Teoman Germaner, Özer Kabaş, Altan Gürman, Şadi Çalık, Hüseyin Gezer ve Tamer Başoğlu'nun öğrencisi oldu.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Hüseyin Gezertr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıYılın Türk Resim ve Heykeli. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 1973. ss. 156-164.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Türkiye Büyük Millet Meclisi Açık Erişim". 18 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2020.arşiv · acikerisim.tbmm.gov.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Hüseyin Çimrin - Antalya Ulusal Yükseliş Anıtı". Hüseyin Çimrin. 15 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.isteataturk.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıCumhuriyet Dönemi Türk Heykeli. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 1984. ss. 174-188.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Söğütlüçeşme'nin kayıp heykeli bulundu". HaberSol. 4 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2024.haber.sol.org.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSanat Çevresi Dergisi. Mayıs 1985. s. 16.erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Hüseyin Gezer” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
7 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.