Yusuf Ziyâ Paşa (1826 doğumlu devlet görevlisi) Yaşamı

1826 yılında İstanbul'un Fatih ilçesindeki Aksaray semtinde dünyaya geldi. Babası, gümrük memuru Mehmet Akif Efendi’dir. Evde özel öğrenim görerek yetişti. Özellikle matematik ve muhasebe alanında kendini yetiştirdi.

1842 yılında kurulan "Mesarifet Hazinesi" (Askerlik Dairesi Hazine Harcamaları) adlı devlet kuruluşunda aynı yıl memuriyete başladı. 1853-1856 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Batum Ordu Hümayun-u Mümeyizliğinde görevlendirildi. Savaştan sonra çeşitli devlet görevlerinde bulundu. Gazi Ahmet Muhtar Paşa ile irtibata geçerek 1863 yılında "Cemiyet-i Tedrisiyye-i İslamiye" (İslam Okutma Kurumu)'nin kurulması ve Kapalıçarşı'daki çırakların eğitimi için Simkeşhane'de bir okul kurulmasına öncülük etti. Okulda kullanılmak üzere bir cebir kitabı ve hesap risalesi bastırdı; kitap bütün okullarda kullanılarak kuruma bir gelir kaynağı oldu. Bu okulun başarısı üzerine öksüz ve yetim çocukların okutulması için İstanbul'daki ilk parasız yatılı okul olan Darüşşafaka'nın kurulması girişimine de öncülük etti. Okul inşası 1868'de Fatih'te alınan bir arsa üzerinde başladı, 1873'te hizmete girdi.

1867'de Serasker Müsteşarlığı'na, 1868'de Maliye müsteşarlığına atandı. 1873 yılında Şura-yı Devlet üyesi oldu. 1873-1874 arasında Orman Umum Müdürü olarak görev yaptı. 1874 yılında Maliye Nazırı oldu. Ertesi sene Defter-i Hakani (Tapu Kadostro) Nezareti'ne atandıysa da ardından tekrar Maliye Nazırlığına getirildi.

1878'de Trabzon valisi olarak görevlendirildi. Abdülaziz'in tahttan indirilmesi olayına karıştığı için İstanbul'dan uzaklaştırılıp Trabzon'da görevlendirildiği rivayet edilir

30 Kasım 1882 tarihinde Trabzon'da hayatını kaybetti. Darüşşafaka'nın bahçesine gömülmeyi vasiyet etti ama mümkün olmadı. Ziyâ Paşa'nın ölümünden 83 yıl sonra Darüşşafaka İdare Heyeti, 27 Eylül 1965 günü Ziyâ Paşa'nın kabriyle mezar taşları, onun vasiyeti yerine getirilmek üzere İstanbul'a getirildi. Naaşı İstanbul'a getirildi, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. Darüşşafaka'nın kuruluş ve gelişmesinde büyük katkıları olan Yusuf Ziyâ Paşa'nın maaşını Darüşşefaka'ya devrettiği bilinir.