biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Veli Mahmud Paşa
II · 1420–1474

Veli Mahmud Paşa Sadrazamlıktan önceki hayatı

Veli Mahmud Paşa ya da Adnî Mahmud Paşa (1420, Nobırda - 17 Ağustos 1474, İstanbul), II. Mehmed saltanatında 1455-1466 ve 1472-1474 yılları arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. Paşa, İstanbul'un Fethi, Mora, Sırbistan, Bosna ve Arna...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1420–1474
142014501474
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Veli Mahmud Paşa ya da Adnî Mahmud Paşa (1420, Nobırda - 17 Ağustos 1474, İstanbul), II. Mehmed saltanatında 1455-1466 ve 1472-1474 yılları arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. Paşa, İstanbul'un Fethi, Mora, Sırbistan, Bosna ve Arnavutluk seferlerinde öncü kuvvetlere kumanda ederek önemli hizmetlerde bulundu.

02

Sadrazamlıktan önceki hayatı

—Sadrazamlıktan önceki hayatı

Etnik kökeninin ne olduğu hakkında tarihçiler arasında farklı görüşler ortaya atılmıştır. Zamanında hazırlanmış olan Ecthesis Chronica ve Historia Patriarchia adlı kroniklere göre Sırp asıllıdır. Kardeşi Michael Angelovic, Sırp despotunun önde gelen adamlarından biridir ve birçok modern tarihçi de bunu kabul etmektedirler. Aşık Çelebi Tezkire'si ve Taşköprülüzâde tarihine göre aslı Hırvattır ve buna katılan modern yabancı tarihçiler de bulunmaktadır Trabzon Rum İmparatoru David'in başmâbeyincisi, filozof Georgios Amiroutzes ile teyze çocukları olduğu iddiası da kaynaklarda bulunmaktadır. Bazı kaynaklarda ise babasının Nabirda'dan Michael Angelus olduğu ve ailenin Teselya'nın Sırp despotlarından Angeliler'e mensup bulunduğu da belirtilir. Kendisine ait 1463 tarihli bir pençede (tuğraya benzer imza) ismi Mahmûd İbn Abdülhayy şeklinde yazılıdır.

Büyük olasılıkla 1420'de Balkanlar'ın orta kesiminde, bugün Kosova'nın batısında yer alan Nobırda adlı bir kasabada doğmuştur. Dönemin Rum tarihçisi Laonikos Halkokondiles göre 1427'de Osmanlıların Sırbistan Despotluğu'nu eline geçirdiği yılda, onun annesi ile birlikte "Yenidağ"dan (modern Nobırda veya Novo Brdo'dan) Semendire'ye kaçmakta iken II. Murad'ın beylerinden Mehmed Ağa tarafından esir alındığı ve Edirne'ye getirildiği belirtmektedir.

Edirne'de bir müddet Mahmud Ağa'ya bağlı olarak İslami bir eğitim gördü. Çok geçmeden çalışkanlığı ve zekası ile isim yaparak devşirme olarak Edirne'deki sarayda enderun okuluna alınıp orada eğitim görmeye başladı. Bir söylentiye göre Enderun'da iken Sultan II. Mehmed hizmetine verildi.

Çıkma yaptıktan sonra yeniçeri subayı olarak askerlikle uğraşıp Ocak ağalığı rütbesi kazandı. 1453 İstanbul'un fethi sırasında Anadolu Beylerbeyi İshak Paşa komutasında Edirnekapı bölgesinden Yedikule'ye uzanan kesiminde görev alarak kuşatmaya katıldı. Bu kuşatmada yararlılık ve askeri başarılar göstererek isim yaptı. 1454'te Rumeli Beylerbeyi oldu. Veli Mahmud Paşa bu görevi, sadrazam olduktan sonra da ifa etmeye devam etmiş ve birinci sadrazamlık döneminin bitimine kadar da sadrazamlık ile Rumeli Beylerbeyi görevlerini birlikte üzerine almıştır.

Veli Mahmud Paşa · diğer bölümler

← Veli Mahmud Paşa profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1978

    1978 yapımı Kara Murat Devler Savaşıyor filminde Veli Mahmud Paşa'yı Hulusi Kentmen canlandırmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 2024

    2024 yapımı, TRT 1'de yayımlanan Mehmed: Fetihler Sultanı dizisinde Gürkan Uygun Veli Mahmud Paşa'yı canlandırmaktadır.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Veli Mahmud Paşa Çandarlı Halil Paşa Gürkan Uygun Hulusi Kentmen I. Mahmud I. Mehmed I. Murad II. Mehmed II. Murad
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Veli Mahmud Paşa hayat hikâyesinde anıyor Çandarlı Halil Paşa

    “Mehmed'in tecrübeli sadrazam (2.) Çandarlı Halil Paşa'yı idam ettirip yerine Veli Mahmud Paşa'yı birinci defa başvezir yaptığını bildirirler.”

  • Veli Mahmud Paşa hayat hikâyesinde anıyor Gürkan Uygun

    “2024 yapımı, TRT 1'de yayımlanan Mehmed: Fetihler Sultanı dizisinde Gürkan Uygun Veli Mahmud Paşa'yı canlandırmaktadır.”

  • Veli Mahmud Paşa hayat hikâyesinde anıyor Hulusi Kentmen

    “1978 yapımı Kara Murat Devler Savaşıyor filminde Veli Mahmud Paşa'yı Hulusi Kentmen canlandırmıştır.”

  • Veli Mahmud Paşa hayat hikâyesinde anıyor I. Mahmud
  • Veli Mahmud Paşa hayat hikâyesinde anıyor I. Mehmed
  • Veli Mahmud Paşa hayat hikâyesinde anıyor I. Murad
  • Veli Mahmud Paşa hayat hikâyesinde anıyor II. Mehmed
  • Veli Mahmud Paşa hayat hikâyesinde anıyor II. Murad
05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
2zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Veli Mahmud Paşa
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Tekindağ, Şehabeddin (2003) "Mahmud Paşa" Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt: 27, Sayfa: 376-378 Ankara:TDV yayınları. Online: 16 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
    islamansiklopedisi.info · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Birışık, Abdülhamit (1999) "Mahmud Paşa" Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.70-71 ISBN 975-08-0072-9
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Stavrides, Théoharis (2001), The Sultan of vezirs: the life and times of the Ottoman Grand Vezir Mahmud Pasha Angeloviç (1453–1474), Brill
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Finkel (2006), say. 79
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gabriel Piterberg, Teofilo F. Ruiz, Geoffrey Symcox, Braudel revisited: the Mediterranean world, 1600-1800, say. 93
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Taşköprülüzade (1852/1853), El Shakayık el-numaniyya, İstanbul (Osmanlıca)
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Miller, Barnette (1941).The Palace school of Muhammad the Conqueror. Harvard University Press. say. 7.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TC Turizm ve Kültür Bakanlığı Fatih Sultan Mehmed Han kronolojisi". 18 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2012.
    arşiv · www.xn--kltr-0rac.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Veli Mahmud Paşa'nın 1456'da sadrazam olduğunu belirten eserler arasında eski tarihçiler Kritoboulus, Historıae, say. 87-88; İbni Kemal, (haz. Şeraffeddin Turan") (1957) Tevarih-i Ali Osman 3 Cilt, Ankara:Türk Tarih Kuru...
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Veli Mahmud Paşa'nın hayat özeti". 20 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2012.
    dallog.net · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Veli Mahmud Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 2 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Turhan Taşan

Bestekâr · d. 1948

aynı alan · kültür & sanat

Özlenen Özkan

Tıp doktoru, plastik cerrah ve akademisyen · d. 1978

aynı alan · kültür & sanat

Filiz Saraç

Kültür & Sanat · d. 1968

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →