Kısaca kimdir?
Mehmet Vedat Tek (1873, İstanbul - 1942, İstanbul), Türk bir mimardı. 20. yüzyılın başlarındaki çalışmalarıyla tanınmakta ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın Mimar Kemaleddin ile birlikte en önde gelen iki isminden biridir.
Türkiye'nin formel eğitim görmüş ilk Türk mimarı olarak tanınır. Sirkeci'deki Büyük Postane'den Ankara'da İkinci Meclis binası ve Ankara Palas'a; Kastamonu Hükûmet Konağı'ndan Haydarpaşa Vapur İskelesi'ne kadar Osmanlı'nın son dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarının pek çok önemli yapısına imza atmıştır. Sanayi Nefise Mektebi'nin ilk Türk hocalarından biridir. Şair ve bestekâr Leyla Saz Hanım'ın oğlu, eski bakan İsmail Hakkı Arar'ın dayısıdır.
Meslek hayatı
—Meslek hayatı
1897'de Türkiye'ye döndü. Sirkeci'de bir yazıhane açtı; Mimar Kemalettin Bey ile birlikte Türk mimarisine yeni bir milli kimlik kazandırma çabalarına girişti. O güne kadar mimarlık hizmeti yerli gayrimüslim azınlık ile İtalyan ve Fransızların elinde olduğundan, bir Türk'ün mimarlık bürosu açması toplumda hayretle karşılanmıştı. Vedat Bey, Türklerin mimarlık mesleğini beceremeyeceği koşullanmasını yok etmek için özel bir çaba harcadı.
Serbest mimarlığı sürdürürken 1899'da İstanbul Şehremaneti mimarlığına getirildi, Cemil Topuzlu Paşa'nın şehreminliği süresince “Heyet-i Fenniye Reisi” olarak çalıştı. Ertesi yıl Sanayi-i Nefise Mektebi'nde mimarlık tarihi dersleri verdi.
1900 yılında Musa Kazım Bey'in kızı Firdevs (Dino) Hanım ile evlenen Vedat Bey, bu evlilikten dört çocuk (Nihat Vedat Tek, Selime Yekta Işıtan, Saadet Ejder, Belkıs) sahibi olmuştur.
O yıllarda II. Abdülhamit'in 25. tahta çıkma yıldönümü dolayısıyla imparatorlukta büyük bir yapım faaliyeti başlamıştı. Bu kapsamda Zeynep Hanım Konağı'nın “Darü'l Hayr” olarak yeniden düzenlenmesi işi Vedat Bey'e verildi. Yapılacak okula, 93 Harbi'nde şehit düşen askerlerin çocukları alınacak ve bir sanat sahibi olmaları sağlanacaktı. Vedat Bey, konağın dönüşümünü gerçekleştirdi.
Darü'l Hayr'ın düzenlenmesinin ardından geçmişte babasının da valilik yaptığı Kastamonu'da Hükümet Konağı'nı tasarladı. Bu yapı, Mimar Vedad'ın "milli mimari" olarak adlandırılan üslubun özellikleri atfedilebilecek ilk yapısıdır.
Vedat Tek · diğer bölümler
Üretimleri
Mahmud Paşa Köşkü, . Moda, İstanbul.
Cemil Topuzlu Köşkü, ?. Göztepe, Kadıköy, İstanbul.
Halit Bey/ Nuri Paşa Yalısı, başları. Yeniköy, Sarıyer, İstanbul
Zihni Paşa Cami, . Erenköy, Kadıköy, İstanbul.
İzmit Saat Kulesi, -, İzmit.
Kastamonu Hükûmet Konağı, . Kastamonu
Posta ve Telgraf Nezareti Binası (Postahane-i Amire, Büyük Postane), -. Sirkeci, İstanbul.
Posta ve Telgraf Nezareti Fabrikası, civarı. Sirkeci, İstanbul.
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Vedat Tek hayat hikâyesinde anıyor Cemil Topuzlu
“Serbest mimarlığı sürdürürken 1899'da İstanbul Şehremaneti mimarlığına getirildi, Cemil Topuzlu Paşa'nın şehreminliği süresince “Heyet-i Fenniye Reisi” olarak çalıştı.”
-
Vedat Tek hayat hikâyesinde anıyor Giritli Sırrı Paşa
“Annesi, şair ve bestekâr Leyla Saz Hanım, babası Trabzon, Diyarbakır, Adana ve Bağdat valiliği yapan ünlü vezir Giritli Sırrı Paşa'dır.”
-
Vedat Tek hayat hikâyesinde anıyor Mimar Kemaleddin
“yüzyılın başlarındaki çalışmalarıyla tanınmakta ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın Mimar Kemaleddin ile birlikte en önde gelen iki isminden biridir.”
-
Vedat Tek hayat hikâyesinde anıyor Zeynep Hanım Konağı
“Bu kapsamda Zeynep Hanım Konağı'nın “Darü'l Hayr” olarak yeniden düzenlenmesi işi Vedat Bey'e verildi.”
-
Vedat Tek kendi hikâyesinde anılıyor Feriha Tevfik
“Halit Ziya Uşaklıgil, Peyami Safa, Cenap Şehabettin, Abdülhak Hamit ve eşi Lüsyen Hanım, Hüseyin Rahmi Gürpınar, Halit Fahri Ozansoy, Vasfi Rıza Zobu, Bedia Muvahhit, İbrahim Çallı...”
-
Vedat Tek kendi hikâyesinde anılıyor İsmail Arar
“Annesinin babası Mehmet Ali Ayni, annesinin dedesi Giritli Sırrı Paşa, annesinin anneannesi bestekâr Leyla Saz, annesinin dayısı ise Mimar Vedat Tek'tir.”
-
Vedat Tek kendi hikâyesinde anılıyor Seyfi Arkan
“Akademide o yıllarda ders veren iki hocadan birisi Vedat Tek, diğeri Guilio Mongeri idi.”
-
Vedat Tek kendi hikâyesinde anılıyor Mustafa Zihni Paşa
“1901 yılında Vedat Tek'in mimarlığını yaptığı Erenköy'deki Zihnipaşa Camii'ni inşa ettirmiştir.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.