biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Vedat Günyol
Çevirmen, eleştirmen, yayıncı ve yazar · 1911–2004

Vedat Günyol

Vedat Günyol (6 Mart 1911, İstanbul – 9 Temmuz 2004, İstanbul), Türk çevirmen, eleştirmen, yayımcı ve yazardır. Çıkardığı Yeni Ufuklar dergisiyle Sabahattin Eyuboğlu, Azra Erhat ve Halikarnas Balıkçısı ile birlikte Türk hümanizmini kurmaya çalışmıştır. Yazarın...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1999–2004
191119602004
Eğitim İlk üretimler Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Miras Önemli eserler Öğretmenlik Önemli eserler Eğitim
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Vedat Günyol (6 Mart 1911, İstanbul – 9 Temmuz 2004, İstanbul), Türk çevirmen, eleştirmen, yayımcı ve yazardır.

Çıkardığı Yeni Ufuklar dergisiyle Sabahattin Eyuboğlu, Azra Erhat ve Halikarnas Balıkçısı ile birlikte Türk hümanizmini kurmaya çalışmıştır. Yazarın adını ve eserlerini yaşatarak gelecek kuşaklara ilham vermesini sağlamak adına her yıl, Cumhuriyet Gazetesi, PEN Yazarlar Derneği ve Türkiye Yazarlar Sendikası'nın iş birliğiyle Vedat Günyol Deneme Ödülü isimli yarışma düzenlenir ve Türkiye'de "yılın deneme kitabı" seçilen kitap, bu isimle ödüllendirilir.

Cemal Süreya'nın 80'li yılların sonlarına doğru Vedat Günyol'u edebiyatçıların cumhurbaşkanı adayı olarak önermesi ilginç bir anekdottur.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1911

    Doğum ve Erken Yıllar

    1911 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1922

    İlkokulu Diyarbakır'da (1922), ortaokulu İstanbul'da (Gelenbevi Ortaokulu, 1926) ve liseyi 1934'te Saint Benoit Fransız Lisesi'nde tamamladıktan sonra 1938 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1934

    Edebiyata 1934 yılında Yücel dergisinde çeviri ile başladı, 1939'da Paris'ten yurda döndükten sonra Fransız romanlarını tanıtım yazıları ve kitap eleştirileriyle bu dergide yazmayı sürdürdü.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1939

    Zorunlu olarak yurda döndüğünde, mezun olduğu İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde kamu hukuku asistanlığı ve Fransızca okutmanlığı yaptı (1939-40).

    Eğitim tek kaynak
  5. 1940

    1940'ta Vefa lisesinde ve Gedikpaşa Ortaokulunda Fransızca öğretmenliği, Milli Eğitim Bakanlığı Neşriyat Müdürlüğü ve Tercüme Bürosu üyeliği (1942 – 1948), İslam Ansiklopedisi Yazı Kurulu (1949 – 1959) üyeliği görevlerinde bulundu.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1941

    1941'de Cemal Nadir ile Arkadaş adlı haftalık çocuk dergisini yayınladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1950

    1950'de İstanbul barosuna 2550 sicil numarası ile kaydoldu ve sekiz yıl avukatlık yaptı, 1955-1960 yılları arasında uluslararası bir bankanın, Banco Di Roma [en]'nın hukuk müşavirliğini üstlendi.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1952

    1952'de Orhan Burian ile birlikte Ufuklar dergisini çıkarmaya başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  9. 1953

    Burian'ın ölümünden sonra, 1953'ten 1976'ya kadar dergiyi Yeni Ufuklar adıyla 275 sayı sürdürdü.

    Miras tek kaynak
  10. 1959

    1959'da Sabahattin Eyüboğlu ile birlikte Türkçedeki çeviri yazını eksiğini kapatmak amacıyla Çan Yayınları adlı bir yayınevi kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1962

    1962-1972 yılları arasında çalıştığı Atatürk Erkek Lisesi (Taksim Atatürk Lisesi) Fransızca Öğretmenliğinden emekli oldu.

    Öğretmenlik tek kaynak
  12. 1964

    1964 yılında Çan Yayınlarından çıkardıkları Sabahattin Eyüboğlu ve Vedat Günyol çevirisi Gracchus Babeuf'un “Devrim Yazıları” adlı eseri nedeniyle yargılandılar ve iki yıl süren mahkeme süreci sonunda beraat ettiler.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1971

    1971'de ise Komünist Parti Kurucularından olduğu iddiasıyla Sabahattin Eyüboğlu ve eşi, Azra Erhat, Yaşar Kemal ve eşi ile birlikte tutuklandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1977

    Günyol'un "En güzel yıllarım" diye nitelendirdiği 1977'ye dek süren bu dönemde 62 çeviri kitap yayınlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1998

    Üniversitenin Cevizli Kampusu'nda 2 Mayıs 1998'de Vedat Günyol'un bağışlarıyla açılan bir Vedat Günyol Kitaplığı da bulunuyor.

    Eğitim tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Yaşamı ve kariyeri

Arnavutluk'tan gelen bir baba ile Diyarbakırlı bir annenin çocuğu olarak İstanbul Fatih'te doğdu. İlkokulu Diyarbakır'da (1922), ortaokulu İstanbul'da (Gelenbevi Ortaokulu, 1926) ve liseyi 1934'te Saint Benoit Fransız Lisesi'nde tamamladıktan sonra 1938 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. İlk çevirilerini üniversite yıllarında yaptı.

Paris'te başladığı Devletler Hukuku doktorasını 2. Dünya Savaşı yüzünden yarım bırakmak zorunda kaldı ama 10 yıl sonra geri dönerek Devletler Hukukunda Birey konulu teziyle tamamladı. Paris'te bulunduğu sürede Halide Edip Adıvar ve eşi Adnan Adıvar ile yakın dost oldu. Halide Edip Adıvar ile ortak çeviriler yaptı.

Zorunlu olarak yurda döndüğünde, mezun olduğu İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde kamu hukuku asistanlığı ve Fransızca okutmanlığı yaptı (1939-40). 1940'ta Vefa lisesinde ve Gedikpaşa Ortaokulunda Fransızca öğretmenliği, Milli Eğitim Bakanlığı Neşriyat Müdürlüğü ve Tercüme Bürosu üyeliği (1942 – 1948), İslam Ansiklopedisi Yazı Kurulu (1949 – 1959) üyeliği görevlerinde bulundu. Aynı tarihlerde Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü, Ankara Gazi Lisesi ve İtalyan Lisesinde Fransızca öğretmenliği yaptı.

1950'de İstanbul barosuna 2550 sicil numarası ile kaydoldu ve sekiz yıl avukatlık yaptı, 1955-1960 yılları arasında uluslararası bir bankanın, Banco Di Roma [en]'nın hukuk müşavirliğini üstlendi.

1962-1972 yılları arasında çalıştığı Atatürk Erkek Lisesi (Taksim Atatürk Lisesi) Fransızca Öğretmenliğinden emekli oldu.

02Yazın yaşamı

Edebiyata 1934 yılında Yücel dergisinde çeviri ile başladı, 1939'da Paris'ten yurda döndükten sonra Fransız romanlarını tanıtım yazıları ve kitap eleştirileriyle bu dergide yazmayı sürdürdü.

1941'de Cemal Nadir ile Arkadaş adlı haftalık çocuk dergisini yayınladı. Şirket-i Hayriye ve Yücel dergilerinde çevirmenlik yaptı.

1952'de Orhan Burian ile birlikte Ufuklar dergisini çıkarmaya başladı. Burian'ın ölümünden sonra, 1953'ten 1976'ya kadar dergiyi Yeni Ufuklar adıyla 275 sayı sürdürdü.

1959'da Sabahattin Eyüboğlu ile birlikte Türkçedeki çeviri yazını eksiğini kapatmak amacıyla Çan Yayınları adlı bir yayınevi kurdu. Günyol'un "En güzel yıllarım" diye nitelendirdiği 1977'ye dek süren bu dönemde 62 çeviri kitap yayınlandı.

Vedat Günyol daha sonra Milliyet Sanat, Adam Sanat, Varlık, Yaşasın Edebiyat, Hürriyet Gösteri, Tiyatro 76, Forum, ABC, Kapris, Saçak gibi dergilerde, Cumhuriyet gazetesinde yazılar yayımladı.

İki kez yargılandı. 1964 yılında Çan Yayınlarından çıkardıkları Sabahattin Eyüboğlu ve Vedat Günyol çevirisi Gracchus Babeuf'un “Devrim Yazıları” adlı eseri nedeniyle yargılandılar ve iki yıl süren mahkeme süreci sonunda beraat ettiler. 1971'de ise Komünist Parti Kurucularından olduğu iddiasıyla Sabahattin Eyüboğlu ve eşi, Azra Erhat, Yaşar Kemal ve eşi ile birlikte tutuklandı. Dört ay İstanbul Maltepe Cezaevinde kaldılar ama ilk celsede beraat ettiler.

Birçok ansiklopedide edebi kurul üyeliği yaptı.

Maltepe Üniversitesi bünyesindeki Özel Marmara Radyo Televizyon ve Gazetecilik Anadolu Teknik Lisesi'nde Türker Gedik ile birlikte İnsan Hakları ve Demokrasi dersleri veren Vedat Günyol'a Nisan 2002'de Maltepe Üniversitesi tarafından fahri doktorluk unvanı verildi. Üniversitenin Cevizli Kampusu'nda 2 Mayıs 1998'de Vedat Günyol'un bağışlarıyla açılan bir Vedat Günyol Kitaplığı da bulunuyor.

1999'da 60. sanat yılını bir törenle kutladı.

9 Temmuz 2004'te İstanbul'da öldü. Ölümünden sonra anısına Vedat Günyol Deneme Ödülü düzenlendi.

04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Vedat Günyol Adnan Adıvar Cemal Süreya Orhan Burian Yaşar Kemal Selim İleri Ali Ekber Ataş Ayşe Yamaç Onur Çalı
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Vedat Günyol hayat hikâyesinde anıyor Adnan Adıvar

    “Paris'te bulunduğu sürede Halide Edip Adıvar ve eşi Adnan Adıvar ile yakın dost oldu.”

  • Vedat Günyol hayat hikâyesinde anıyor Cemal Süreya

    “Cemal Süreya'nın 80'li yılların sonlarına doğru Vedat Günyol'u edebiyatçıların cumhurbaşkanı adayı olarak önermesi ilginç bir anekdottur.”

  • Vedat Günyol hayat hikâyesinde anıyor Orhan Burian

    “1952'de Orhan Burian ile birlikte Ufuklar dergisini çıkarmaya başladı.”

  • Vedat Günyol hayat hikâyesinde anıyor Yaşar Kemal

    “1971'de ise Komünist Parti Kurucularından olduğu iddiasıyla Sabahattin Eyüboğlu ve eşi, Azra Erhat, Yaşar Kemal ve eşi ile birlikte tutuklandı.”

  • Vedat Günyol kendi hikâyesinde anılıyor Selim İleri

    “Lise öğretmenleri Vedat Günyol ve Rauf Mutluay'ın etkisiyle edebiyata yöneldi.”

  • Vedat Günyol kendi hikâyesinde anılıyor Ali Ekber Ataş

    “• Vedat Günyol’a Armağan 100’e 5 Vardı (Anı/Derleme), Cumhuriyet Kitapları İstanbul, Ekim 1994 ISBN 975-6747-75-7 • Başöğretmen Vecihi Timuroğlu (Derleyenler: Cansel Güven/Ali Ekbe...”

  • Vedat Günyol kendi hikâyesinde anılıyor Ayşe Yamaç

    “2017 yılında düzenlenen Vedat Günyol Deneme Ödülleri kapsamında da Aklımın Söz Kanatları adlı eseriyle seçici kurul özel ödülüne layık görülmüştür.”

  • Vedat Günyol kendi hikâyesinde anılıyor Onur Çalı

    “2019 yılında Sonra Hayat adlı dosyasıyla Kartal Belediyesi'nin düzenlediği Vedat Günyol Genç Deneme Yazarı Ödülü'ne değer görüldü.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
11farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Vedat Günyol
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Vedat Günyol Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri - Türk Dili ve Edebiyatı". turkedebiyati.org. 6 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2024.
    turkedebiyati.org · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Devlet insan mı?". 22 Mart 2021. 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2024.
    gazeteduvar.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TÜRK EDEBİYATININ CUMHURBAŞKANI ADAYI". 1 Mayıs 2023. 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2024.
    yenimalatya.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Vedat Günyol'un yaşamöyküsü – >>>> Vedat Günyol Aydınlığı". >>>> Vedat Günyol Aydınlığı. 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2024.
    vedatgunyol.wordpress.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    ""Görüyorsunuz karma ekonomi gibi benim yaşamım."". 21 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2009.
    arşiv · www.tarihvakfi.org.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Cumhuriyet Dönemi'nin İlk Dergileri: 5-Yücel Dergisi". İyi ki Görmüşüm. 9 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2024.
    iyikigormusum.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Cemal Nadir Güler: Çizgileri konuşturan gazeteci". Journo. 21 Haziran 2023. 6 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2024.
    journo.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Bir İstanbul beyefendisi Vedat Günyol". Milliyet. 5 Mart 2000. 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2024.
    milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Vedat Günyol'dan yarınlara..." Cumhuriyet. 9 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2024.
    cumhuriyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Bu saçmasapan bilirkişi raporlarının Türkiye'de geleneği var!". 23 Ocak 2012. 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2023.
    haber.sol.org.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Vedat Günyol” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Özlem Özdil

Müzisyen, bestekar, söz yazarı, halk ozanı, halk şairi · d. 1979

aynı alan · edebiyat

Şirin Tekeli

Akademisyen, yazar, çevirmen, aktivist · 1944–2017

aynı alan · edebiyat

Yiğit Bulut

Finans analisti, bankacı, köşe yazarı, sunucu · 1972–2025

Edebiyat alanındaki tüm profiller →