Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi (1867 - 7 Ağustos 1922), 1914-1916 yılları arasında şeyhülislamlık yapmış, Osmanlı din ve siyaset adamı.
1867 yılında Trablusgarp vilayeti Evkaf Müdürü Abdullah Avni Efendi'nin oğlu olarak doğdu. Ailesi ilmiye sınıfına mensuptu. İlk öğrenimini aile içinde ve özel derslerle tamamladıktan sonra, 1883'te İstanbul'a giderek Fatih Başkurşunlu Medresesine kaydoldu.
1869'da memleketi Ürgüp'e dönerek, ardından Kayseri'ye geçti. Kayseri'de Yağmurlu Medresesi'nde derslerine devam etti. Ardından yine İstanbul'da Başkurşunlu Medresesi'nde sekiz yıl eğitim gördü. Medreseden sonra kaydolduğu İstanbul Hukuk Mektebi'ni de bitirerek Bursa'da müderris olarak memuriyet hayatına başladı. İlk görevinden sonra adliyeye geçerek İkinci Meşrutiyet'e kadar sırasıyla Maraş, Trablus ve Lazkiye'de çeşitli görevlere getirildi. Ardından tayin edildiği Selanik'te genç subay ve aydınların kurdukları siyasi oluşumlara yaklaştı ve bazılarına fiilen katıldı. Selanik'te ceza reisi iken İttihat ve Terakki bünyesine girdi. Meşrutiyet'in ilanından sonra Niğde mebusu olarak Meclis-i Mebûsana girdi. Bu arada Dârülfünûn'da müderrisliğe devam etti. 1912'de tekrar Niğde mebusu olarak Meclis-i Mebûsana girdi.
İbrahim Hakkı Paşa kabinesinde Dahiliye, Orman ve Meadin nezaretlerinde vekaleten bulunan Hayri Efendi, Mehmed Said Paşa'nın kabinesinde Adliye Nezareti ve Şurayı Devlet başkanlığına asaleten atandı. 16 Mart 1914'te Şeyhülislam oldu.
I. Dünya Savaşı'nın başlaması ile Cihat fetvasını veren şeyhülislam oldu. Şeyhülislamlık dönemi 1916'ya kadar sürdü. Talat Paşa ile anlaşmazlıkları şeyhülislamlıktan ayrılmasında rol oynadı. 12 Kasım 1916'da Meclis-i Âyan üyeliğine atanmıştır. Sultan VI. Mehmed döneminde Adliye Nazırlığını üstlenen Hayri Efendi, 1. Dünya savaşı sonrasında İstanbul'un İşgali ile Malta sürgünleri arasında yer aldı. Rahatsızlanınca serbest bırakılarak, önce Roma'ya, sonra da Anadolu'ya geçti.
Ankara'da Mustafa Kemal'le görüştü. Görev teklifini rahatsızlığı nedeniyle kabul edemeyerek memleketi Ürgüp'e gitti ve 7 Ağustos 1922'de Ürgüp'te öldü.
Bir defa başbakanlık yapan Suat Hayri Ürgüplü ile milletvekilliği yapan Münip Hayri Ürgüplü'nün babasıdır. Ürgüp Cami-i Kebir (Merkez Karamanoğlu Camii) bahçesindeki aile kabristanına gömülmüştür.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1867
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi (1867 - 7 Ağustos 1922), 1914-1916 yılları arasında şeyhülislamlık yapmış, Osmanlı din ve siyaset adamı.
Önemli eserler tek kaynak -
1869
1869'da memleketi Ürgüp'e dönerek, ardından Kayseri'ye geçti.
Önemli eserler tek kaynak -
1883
İlk öğrenimini aile içinde ve özel derslerle tamamladıktan sonra, 1883'te İstanbul'a giderek Fatih Başkurşunlu Medresesine kaydoldu.
Önemli eserler tek kaynak -
1912
1912'de tekrar Niğde mebusu olarak Meclis-i Mebûsana girdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1914
16 Mart 1914'te Şeyhülislam oldu.
Önemli eserler tek kaynak -
1916
Şeyhülislamlık dönemi 1916'ya kadar sürdü.
Önemli eserler tek kaynak -
1922
Görev teklifini rahatsızlığı nedeniyle kabul edemeyerek memleketi Ürgüp'e gitti ve 7 Ağustos 1922'de Ürgüp'te öldü.
Miras tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi hayat hikâyesinde anıyor İbrahim Hakkı Paşa
“İbrahim Hakkı Paşa kabinesinde Dahiliye, Orman ve Meadin nezaretlerinde vekaleten bulunan Hayri Efendi, Mehmed Said Paşa'nın kabinesinde Adliye Nezareti ve Şurayı Devlet başkanlığı...”
-
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi hayat hikâyesinde anıyor İttihat ve Terakki
“Selanik'te ceza reisi iken İttihat ve Terakki bünyesine girdi.”
-
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi hayat hikâyesinde anıyor Münip Hayri Ürgüplü
“Bir defa başbakanlık yapan Suat Hayri Ürgüplü ile milletvekilliği yapan Münip Hayri Ürgüplü'nün babasıdır.”
-
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi hayat hikâyesinde anıyor Said Paşa
“İbrahim Hakkı Paşa kabinesinde Dahiliye, Orman ve Meadin nezaretlerinde vekaleten bulunan Hayri Efendi, Mehmed Said Paşa'nın kabinesinde Adliye Nezareti ve Şurayı Devlet başkanlığı...”
-
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi hayat hikâyesinde anıyor Suat Hayri Ürgüplü
“Bir defa başbakanlık yapan Suat Hayri Ürgüplü ile milletvekilliği yapan Münip Hayri Ürgüplü'nün babasıdır.”
-
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi kendi hikâyesinde anılıyor Mecidiye Nişanı
“Pedro, Brezilya İmparatoru • Theodor Herzl, gazeteci ve Siyonist lider • William Montgomery-Cuninghame, Birleşik Krallık Ordusu subayı ve Victoria Haçı sahibi • Şevket Dağdeviren,...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Ürgüplü Mustafa Hayri Efenditr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi'nin Meşrutiyet, Büyük Harp ve Mütareke Günlükleri,, İş Bankası Kültür Yayınları". 28 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2015.arşiv · alisveris.iskulturyayinlari.com.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
2 kaynak ve 7 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.