Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Ünol Büyükgönenç (d. 8 Mayıs 1946, İstanbul), Türk müzisyen, pandomim sanatçısı, besteci, söz yazarı ve gitarist. Avangart ve Japon etkili solo çalışmalarıyla da ön plana çıkmaktadır. Müzik kariyeri boyunca Kardaşlar ve Dervişan gibi gruplarda bulunmuş ve bu grupların kurucularından olarak gösterilmiştir.
Japon kültürü etkileri (1977–?)
—Japon kültürü etkileri (1977–?)
1974-79 yılları arasında kendini, Nâzım Hikmet şiirleri üzerinde bestecilik ve yorumculuk konusunda yoğunlaştıran Büyükgönenç, 1977'de Nâzım Hikmet'in şiiri üzerine yaptığı Japonik unsurlar barındıran bir progresif rock parçası olan Kız Çocuğu adlı bestesiyle Eurovision Türkiye elemelerine katıldı fakat finale kalamadı. Şansını iki yıl sonra bu sefer de Altın Mikrofon yarışmasında denedi. 1979 yılında Saklambaç Gazetesi tarafından uluslararası formatta düzenlenen Altın Mikrofon yarışmasına Dışarda Kar Yağıyor şarkısı ile katıldı. Japonik etkili bu progresif rock çalışması da yarışmada hem beste hem şarkı sözü dallarında birinci oldu. Toplam olarak üç dalda Altın Mikrofon birinciliğine layık görüldü.
Arka yüzünde 1977'de bestelediği Kız Çocuğu parçası bulunan Dışarda Kar Yağıyor 45'lik plağı, 1979'da Yavuz Plak tarafından yayımlandı. Dünya Çocuk Yılı olan 1979'a da göndermede bulunan bu şarkının hit olması ile TRT'de görünmeye başladı. 1979 sonunda Hey Dergisi'nin düzenlediği müzik ödüllerinde en yakın rakibi Zerrin Özer'den 3000 oy fazla alarak Yılın Ümit Veren Sanatçısı seçildi.
Büyükgönenç, ilk ve tek solo albümü olan Güzel Günler Göreceğiz'i 1979'da kaydetse de ancak 12 Eylül darbesi sonrası 1989'da yayımlayabilecekti. Albümde Nâzım Hikmet şiirlerinden bestelenmiş yedi şarkı bulunuyordu. Albümdeki şarkıların tamamına yakınını albüm yayımlanmadan önce konserlerde seslendirmiş olmasına rağmen albüm, gerek 12 Eylül darbesinden gerek de Büyükgönenç'in çalışmalarındaki titizliğinden dolayı ancak 1989'da yayımlanabildi. Akustik gitarı ön plana aldığı bu çalışmada, tüm enstrümanları kendi çaldı ve müzik düzenlemesini kendi yaptı. Armoni Müzik tarafından yayımlanan albüm, Güzel Sanatlar'da kaydedildi.
Albümde bir adet Japonca sözlü, hikâyesi 18. yüzyıla dayanan bir balıkçı ağıtı olan, sözleri anonim Tairyo Utai Komi [Tairyō Utaikomi (大漁唄い込み)] parçası bulunmakta. Bu parça, albümde kendisinden sonra gelecek olan Japon Balıkçısı şarkısının intro bölümüdür. Japon Balıkçısı'nın sözleri, Japonya'ya atılan atom bombasının etkileri için yazılan bir Nâzım Hikmet şiirine aitti ve yaşanılan faciadan tam iki yıl sonra kaleme alınmıştı. Büyükgönenç bu şiiri besteledi ve ayrıca bu iki parçada Japonca vokaller yaptı. Yine Hiroşima'ya değinen bir Nâzım Hikmet şiiri olan Bulutlar Adam Öldürmesin'i besteledi. Müziği Şehabettin Genç ve sözleri Ahmet Çuhacı'ya ait olan Arabacı Salih şarkısında ağzıyla araba efektleri yaptı. Albümde, Dışarda Kar Yağıyor şarkısını ikinci kez kaydetti.
Albümünden sonra 1980'lerin ortalarında konser vermeye geri döndü. Konserlerini gitar, mey, ud ve zurna eşliği ile verirken pandomim sanatçısı Vecihi Ofluoğlu ona eşlik etti. Hiroşima'ya atılan atom bombasının 39. yıl dönümüne özel, 24 Mart 1984'te İstanbul Hodri Meydan Kültür Merkezi'nde bir konser düzenledi. Konsere gitarıyla ve iki konservatuar öğrencisiyle birlikte çıktı. Albümlerine kaydetmemiş olduğu Yüz Yıl Oldu parçasında ise Metin Şentürk ud çaldı. Şanssızlık sonucu konsere iltihaplı ses telleriyle çıktı fakat bunun için, "Konserimi iptal etmek veya ertelemek, dinleyicime olan saygımla bağdaşmayacağı için duyduğunuz gibi, işte bu sesimle karşınızdayım. Söylemeye çalışacağım. Şarkılarımın tiz bölümlerinde nazan kargayı oynarsam bağışlayın lütfen." diyerek özür diledi. "Sevgi Kuşun Kanadında" adını verdiği bu müzikal etkinlik, Büyükgönenç'in sekiz bin kişi tarafından ayakta alkışlanmasına layıklık verdi.
1984'ün sonlarına doğru Büyükgönenç, üniversiteler arası sanat gösterilerinden üçüncüsünde, bu gösteri dahilinde Enis Fosforoğlu Tiyatrosu'nda bir konser verdi. Vecihi Ofluoğlu, bazı parçalarda mim gösterisi yaptı. Bazı parçalarda ise flüt, ney ve udla üç müzisyen Büyükgönenç'e eşlik etti. Bu konserde toplam yirmi parça seslendirdi. Bundan önce düzenlemiş olduğu Kenterler Tiyatrosu ve Hodri Meydan Kültür Merkezi konserlerinde ses tellerindeki rahatsızlıktan dolayı kısık sesle çıkan Büyükgönenç, bu konserine de uyku sorunlarından dolayı rahat çıkamadı fakat bu nedenler izleyicilerin hoşnutluğuna zarar vermedi.
1985'te Vecihi Ofluoğlu, İstanbul Açıkhava Tiyatro'sunda Sadako Sasaki'den yola çıkarak yazdığı ve yönettiği kalabalık bir pandomim grubu eşliğinde "Hiroşimalar Olmasın" isimli bir müzikal gösteri düzenledi. Büyükgönenç, bu gösteride büyük ölçüde gitarıyla Nâzım Hikmet'ten bestelediği şiirlerden oluşan çalışmalarını seslendirdi.
Şairler-Dizeler-Ezgiler konserlerinde Ahmet Kaya, Selda Bağcan ve Yeni Türkü ile sahneye çıktı. 1992'de Raks Müzik tarafından yayımlanan ve Cem Karaca'nın da bulunduğu, "Türkiye'nin ilk büyük çevre bilinci ve sosyal sorumluluk projesi" olan Sev Dünyayı toplama kasedinde Dışarda Kar Yağıyor şarkısının Güzel Günler Göreceğiz albümünde bulunan ikinci versiyon kaydıyla yer aldı. Ayrıca bu proje TBMM ve UNICEF tarafından da desteklenmişti. 1974-94 yılları arasında TRT'de sansürlenen sanatçılar listesinde yer aldı. 1990-2003 yılları arasında gitarıyla birlikte tek başına, bazen de pandomim gösterisiyle desteklenen birçok sahne çalışması yaptı. Kendi inandığı ve kendine özgü olarak kabul ettiği müzikal çizgisinden devam eden Büyükgönenç, 2011'deki son sahne çalışmasından itibaren herhangi bir sahne çalışması düzenlememiş olsa da müzikle uğraşmaya devam etti.
Büyükgönenç, yaklaşık on üçlü yaşlarında müziğe başladığından beri kendine ait belgelerini, fotoğraflarını ve dokümanlarını biriktirerek elli yıl boyunca bir sandıkta sakladı. Elli yılın sonunda sandığı açtı ve içinden yüzlerce kaset çıktı. Bu kasetlerin içinde profesyonel stüdyoda kaydetmeyi istediği çalışmaları yer alıyordu. Bunları bir teybe demo olarak kaydetmiş ve sandığına koymuştu. Fakat elli yıl içinde kasetler büyük zarar görmüştü.
Sandıktan çıkan kaset kayıtlarının yayımlanabilmesi için Büyükgönenç, 2K23 Müzik Yapım Şirketi'yle anlaştı. Bu kasetlerin içinden az hasar almış, yayımlanabilmesi uygun görülen yedi tane parça seçildi. Bu yedi kayıtın hiçbir düzeltme ve temizleme işlemi yapılmadan piyasaya dijital platformlara yüklenmesine karar verildi. Bu çalışmalar arasında bulunan Güllü Kız (1981), Ellerim (1981), Çocuklarımıza (1981) ve Sevgi Kuşun Kanadında şarkılarının müzikleri Şehabettin Genç'e, sözleri ise Ahmet Çuhacı'ya aitti. Bunun yanı sıra bu çalışmalar arasında Büyükgönenç'in kendi "Türkü besteleme denemeleri" olarak nitelendirdiği ve Karacaoğlan'dan bestelediği Kul Kara Gözlüm (1975) ve Aciz Kaldım (1975) parçaları da bulunmaktaydı. Yedinci parça ise hâlâ yayımlanmayı beklemekte. Bu yedi çalışmanın yanı sıra Nâzım Hikmet'in uzun, bestelenmemiş şiirlerinden bestelediği şiirler ve Ahmed Arif ile Atillâ İlhan'ın şiirlerinden bestelediği yaklaşık 120 tane bestesi bulunmakta. Büyükgönenç, bu bestelerin orkestrasyon düzenlemelerini yapmaya devam etmekte.
Ünol Büyükgönenç · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1946
Doğum ve Erken Yıllar
1946 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1962
Büyükgönenç, 1962'de ilk kendi müzik grubunu kurdu.
İlk üretimler tek kaynak -
1966
Dört yılın ardından grup 1966'da dağıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1967
Bu dağılma olayından sonra 1967'den itibaren çeşitli orkestralarda dans müziği yaptı ve bu orkestralarda gitar çaldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1968
Çanakkale'deki müzik serüveninden sonra İstanbul'a geri dönen Büyükgönenç, 1968'de Salim Ağırbaş Orkestrası'nda gitar çalarak Türkiye çapında ilk kez adını duyurmaya başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1969
Aynı zamanda 1969'a kadar dans müzisyenliğini sürdürdü.
Önemli eserler tek kaynak -
1970
1970'de ilk çalışmaları olan Dadaloğlu plağını yaptılar ve ünlendiler.
İlk üretimler tek kaynak -
1971
Dadaloğlu, 1971'de yılın Türkçe sözlü şarkısı seçildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1972
1972'de ise Askoros Deresi, Üryan Geldim, Hasan Kalesi Destanı ve Kazak Abdal gibi şarkılarda Büyükgönenç aynı eski konumunda devam etti.
Önemli eserler tek kaynak -
1973
1973'te Cem Karaca'dan ayrılan Kardaşlar, "Kardaşlar" ismiyle grubun tek solo plağı olan Deniz Üstü Köpürür'ü çıkardı.
Önemli eserler tek kaynak -
1974
1974'te Büyükgönenç, yine kendisi gibi müzik yapmak için bir grup arayan Cem Karaca ile bir araya geldi ve "dervişler" anlamına gelen Dervişan grubunu kurdu.
Önemli eserler tek kaynak -
1975
Bunun yanı sıra bu çalışmalar arasında Büyükgönenç'in kendi "Türkü besteleme denemeleri" olarak nitelendirdiği ve Karacaoğlan'dan bestelediği Kul Kara Gözlüm (1975) ve Aciz Kaldım (1975) parçaları da bulunmaktaydı.
Önemli eserler tek kaynak -
1977
Bu parçayı, Mayıs 1977'nin politik atmosferinde eski grubu Dervişan ile birlikte marş formunda kaydetti.
Önemli eserler tek kaynak -
1979
1979 yılında Saklambaç Gazetesi tarafından uluslararası formatta düzenlenen Altın Mikrofon yarışmasına Dışarda Kar Yağıyor şarkısı ile katıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1980
Albümünden sonra 1980'lerin ortalarında konser vermeye geri döndü.
Önemli eserler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Ünol Büyükgönenç hayat hikâyesinde anıyor 12 Eylül Darbesi
“Büyükgönenç, ilk ve tek solo albümü olan Güzel Günler Göreceğiz'i 1979'da kaydetse de ancak 12 Eylül darbesi sonrası 1989'da yayımlayabilecekti.”
-
Ünol Büyükgönenç hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Kaya
“Şairler-Dizeler-Ezgiler konserlerinde Ahmet Kaya, Selda Bağcan ve Yeni Türkü ile sahneye çıktı.”
-
Ünol Büyükgönenç hayat hikâyesinde anıyor Andrea Paleologos
“Ana çalgı olarak gitarı seçti ve Türkiye'nin ilk gitar eğitmeni kabul edilen Andrea Paleologos'tan klasik gitar dersleri aldı.”
-
Ünol Büyükgönenç hayat hikâyesinde anıyor Enis Fosforoğlu
“1984'ün sonlarına doğru Büyükgönenç, üniversiteler arası sanat gösterilerinden üçüncüsünde, bu gösteri dahilinde Enis Fosforoğlu Tiyatrosu'nda bir konser verdi.”
-
Ünol Büyükgönenç hayat hikâyesinde anıyor Ersen Dinleten
“Daha sonra gruba vokalist olarak gelen Ersen Dinleten ile anlaştılar.”
-
Ünol Büyükgönenç hayat hikâyesinde anıyor Fikret Hakan
“Döndükten sonra, eski grubu Kardaşlar ve grubun yeni solisti Fikret Hakan ile birlikte bir 45'lik yaptılar fakat Büyükgönenç bu çalışmadan sonra gruptan ayrılıp kendi plak çalışmas...”
-
Ünol Büyükgönenç hayat hikâyesinde anıyor Kazak Abdal
“1972'de ise Askoros Deresi, Üryan Geldim, Hasan Kalesi Destanı ve Kazak Abdal gibi şarkılarda Büyükgönenç aynı eski konumunda devam etti.”
-
Ünol Büyükgönenç hayat hikâyesinde anıyor Metin Şentürk
“Albümlerine kaydetmemiş olduğu Yüz Yıl Oldu parçasında ise Metin Şentürk ud çaldı.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Ünol Büyükgönençtr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTurhan, Fidan. "Ünol Büyükgönenç'le Söyleşi". urundergisi.com. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2020.urundergisi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Ankara'yı hatırlatan albüm: Güzel Günler Göreceğiz". www.gazeteduvar.com.tr. 15 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2026.gazeteduvar.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"ÜNOL BÜYÜKGÖNENÇ (GİTAR)". sinemamuzik.com. 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2025.sinemamuzik.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"CEM KARACA ÖLÜMÜNÜN 17. YILINDA ANILIYOR". www.sinemamuzik.com. 17 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2026.sinemamuzik.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıfreedom (27 Şubat 2008). "Ünol Büyükgönenç". 15 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2026.buyuluyelken.net · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Cem Karaca & Kardaşlar - Püsküllü Moruk". 5 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2026.arşiv · 45devir.net · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"20 Mart 1974 tarihli Hey sayfa 58". www.gastearsivi.com. 15 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2026.gastearsivi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"17 Nisan 1974 tarihli Hey sayfa 34". www.gastearsivi.com. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)gastearsivi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"26 Mart 1984 tarihli Hey sayfa 14". www.gastearsivi.com. 19 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2026.gastearsivi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıKuyucu, Michael. "Ünol Büyükgönenç CHP için plak yaptı". Müzik Habercisi. 15 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2026.muzikhabercisi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Ünol Büyükgönenç” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.