Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Üner Ulutuğ (d. 1938, Lefkoşa - 2 Temmuz 1978), Kıbrıslı Türk tiyatro sanatçısı ve yönetmeni. İlk Sahne'nin kurucularındandır.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1938
1938, Lefkoşa - 2 Temmuz 1978), Kıbrıslı Türk tiyatro sanatçısı ve yönetmeni.
Önemli eserler tek kaynak -
1950
1950'li yılların sonunda arkadaşlarıyla kurduğu Kıbrıs Türk Kültür Derneği'nde etkin bir şekilde çalışır.
Önemli eserler tek kaynak -
1962
1962'de eğitimini tamamlayıp Kıbrıs'a döndü.
Eğitim tek kaynak -
1963
Şubat 1963'te Kıbrıslı Türklerin ilk profesyonel özel tiyatro topluluğunu teşkil eden İlk Sahne'nin kuruculuğuna öncülük etti.
İlk üretimler tek kaynak -
1965
1965-68 yılları arasında o dönemki ismiyle Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne'nin kurucu müdürlüğünü yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1973
Ulusal çizgide yazdığı oyunlar, Kıbrıs Türk yönetiminin yazdığı ulusal oyun yazma yarışmalarında dereceye girdi ve iki kitapta toplandı: Kıbrıs Türk Ulusal Radyo ve Sahne Oyunları (1973) ve Kıbrıs Türk Ulusal Sahne Oyunları (1974).
Önemli eserler tek kaynak -
1975
1975'te muhtelif anlaşmazlıklar sonrasında tiyatrodan istifa etti.
Önemli eserler tek kaynak -
1978
Ulutuğ, 2 Temmuz 1978'de Londra'da öldü.
Miras tek kaynak
Hayat hikâyesi
03.1Hayatı
Lefkoşa'da, 1938 yılında doğdu. Henüz 16 yaşında iken babası ile birlikte İngiltere'ye göç etti. Burada uzun süre kalayıp bir yıl gibi bir süre sonra Kıbrıs'a geri döndü. Kıbrıs Elektrik İdaresi'nde memur olarak çalışmaya başladı. 1950'li yılların sonunda arkadaşlarıyla kurduğu Kıbrıs Türk Kültür Derneği'nde etkin bir şekilde çalışır.
Ankara Devlet Konservatuvarının tiyatro bölümünü kazanan Ulutuğ, Elektrik İdaresi'ndeki görevinden ayrılıp Ankara'ya gitti. 1962'de eğitimini tamamlayıp Kıbrıs'a döndü. Adaya dönüşünün ardından Kıbrıs Radyo Yayın Korporasyonu’nda programcı olarak çalışmaya başladı. Bu süreçte radyo skeçleri sergiledi. Şubat 1963'te Kıbrıslı Türklerin ilk profesyonel özel tiyatro topluluğunu teşkil eden İlk Sahne'nin kuruculuğuna öncülük etti.
Adada çatışmalar başlayınca Rum tarafında kalan Kıbrıs Radyo Yayın Korporasyonu'ndaki görevinden ayrılmak zorunda kaldı. Türk tarafında radyo çalışmalarına devam eder ve Bayrak Radyosu'nun kurulmasında ve çalışmasında rol aldı. BRT'nin kuruluşundan sonra, Bayrak Radyosu'nda spiker olarak görev yapar. Aynı dönemde "Arkası Yarın" adlı bir programın da yönetmenliğini üstlendi.
Daha sonra Kenan Coyğun'un talimatı ile İlk Sahne'yi Devlet Tiyatrosu'na dönüştürerek Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları'nın kuruluşunu tamamladılar. 1965-68 yılları arasında o dönemki ismiyle Kıbrıs Türk Tiyatrosu İlk Sahne'nin kurucu müdürlüğünü yaptı. Ayla Haşmet, Hilmi Özen gibi tiyatro mezunu isimlerle birlikte, kendilerine ayrılan Atatürk İlkokulu'nda oyunlarını sergilemeye başladılar. Bu dönemde, yılda en az üç oyun sergilemeye çalıştılar, Ulutuğ bunların yaklaşık yirmisinde aktör ve yönetmen olarak görev yaptı. 1975'te muhtelif anlaşmazlıklar sonrasında tiyatrodan istifa etti.
Ulutuğ, tiyatronun yanı sıra şiir, hikâye gibi alanlarda da eserler verdi. Yazdığı hikâyeleri ile ödüller kazandı.
Ulutuğ, 2 Temmuz 1978'de Londra'da öldü.
03.2Tiyatro yazarlığı
1963-74 dönemi arasında Kıbrıs Türk tiyatrosuna hakim olan milliyetçi (Hüseyin Ezilmez'in tabiriyle "hamasi/destanî") tiyatro yazınının Ezilmez'e göre "en önemli temsilcisi"dir. Ulusal çizgide yazdığı oyunlar, Kıbrıs Türk yönetiminin yazdığı ulusal oyun yazma yarışmalarında dereceye girdi ve iki kitapta toplandı: Kıbrıs Türk Ulusal Radyo ve Sahne Oyunları (1973) ve Kıbrıs Türk Ulusal Sahne Oyunları (1974). Bu oyunlar gerek 1963-74 döneminde, gerekse Kıbrıs Harekâtı sonrasında profesyonel ve amatör topluluklarca sahnelendi. Bunun yanı sıra Bayrak Radyosu ve BRT için yazdığı, radyo ve televizyonda sahnelenen veya seslendirilen radyofonik oyunları ve televizyon piyesleri bulunmaktadır.
Ulutuğ'un yazdığı oyunlardaki amacı, o dönemde varoluş mücadelesi vermekte olan Kıbrıs Türk toplumuna moral-motivasyon vermek, millî tarih ve kimlik algısı doğrultusunda bir toplumsal bilinç oluşturmaktı. Oyunları yazıldığı dönemde hakim olan milliyetçi ideolojiyi yansıtır. Hüseyin Ezilmez'in değerlendirmesine göre bunlar "daha ziyade dönemin heyecanı ve hissiyatıyla kaleme alınmış, sadece yazıldığı devrin zihniyeti ile tarihe bakışının birer aynası durumunda olan, umumiyetle düşüncenin sanat endişesine galebe çaldığı" oyunlardır.
Ulutuğ'un oyunlarında merkezde her daim bir ana karakter yer alır ve oyunda ana tema olarak bu karakterin kahramanlıkları ve fedakârlıkları işlenir. Örneğin Bu Destan Bizimdir isimli 1973'te yayımlanan kitapta yer alan üç perdeli oyununda, Rum kızı Maria'yla Türk genci Ümit birbirine aşık olurlar. Maria'nın babası Türkler, Ümit'in babası Rumlar tarafından öldürülür. Evden kaçan Maria Ümit'i görmek istese de, Ümit aralarına vatanın girdiğini söyleyip artık onu sevmediğini belirtir. Sonrasında Türk Mukavemet Teşkilatı tarafından görevlendirilen Ümit, casusluk maksadıyla Rum tarafına geçer, Türk tarafındaki herkes Ümit'in aşkı yüzünden vatana ihanet ettiğini düşünür. Rum erleri tarafından yakalanıp işkence edilen Ümit, önce Maria tarafından organize ettiği bir planla kurtarılır, sonrasında yaralı hâlde kuzeye geçerken Maria'nın kendisiyle gelmesine izin vermez. Ümit istihbarat bilgilerini aktarıp hayatını kaybeder.
03.3Yönettiği oyunlar 11 oyun · tiyatro programı
- Yönettiği oyunlar şöyledir
- 1963 Kör
- 1963 Cepheden Piknik
- 1963 Pusuda
- 1963 Duvarların Ötesi
- 1965 Erkek Güzeli
- 1966 İnsansızlar
- 1967 Yarın Cumartesi
- 1967 Sürünün Beyaz Kuzusu
- 1967 Mavi Tilki
- 1973 Deli İbrahim
Üretimleri
Kör
Cepheden Piknik
Pusuda
Duvarların Ötesi
Erkek Güzeli
İnsansızlar
Yarın Cumartesi
Sürünün Beyaz Kuzusu
Diğer eserler
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Üner Ulutuğtr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Üner Ulutuğ mezarı başında anılacak". Haber Kıbrıs. 9 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2019.haberkibris.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Yitirdiklerimiz: Üner Ulutuğ". Kıbrıs Gazetesi. 9 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2019.kibrisgazetesi.com · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıEzilmez, Hüseyin (2019). "Üner Ulutuğ". Bozkurt, İsmail; Karakartal, Oğuz (Ed.). Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi (1571-2017). 1. Ankara: Kıbrıs Türk Edebiyatı Araştırma ve Tanıtma Projesi. ss. 508-513. ISBN 978-605-4598-46-...erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Kıbrıs Türk Devlet Tiyatrolarının İlk Sahneden Günümüze kadar Oynadığı Oyunlar". KIBRIS TÜRK DEVLET TİYATROLARI. 9 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2019.arşiv · tiyatro.gov.ct.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Üner Ulutuğ” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
5 kaynak ve 8 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.