Kısaca kimdir?
TUSAŞ Kaan, eski adlarıyla Turkish Fighter-X ya da Millî Muharip Uçak, TUSAŞ tarafından tasarlanan ve geliştirilen, beşinci nesil, çift motorlu, süpersonik ve her türlü hava koşulunda görev yapabilen, çok maksatlı bir avcı uçağıdır. 2028 yılının sonunda hizmete girmesi planlanan Kaan'ın Türk Hava Kuvvetleri'ndeki eski F-4 ve F-16'ların yerini alması ve Türkiye'nin ilk yerli üretim beşinci nesil uçağı olması planlanmaktadır. Proje kapsamında ilk uçuşun 2023 yılının sonunda yapılması planlanmışken, test ve geliştirme sürecindeki teknik nedenlerden dolayı uçuş 21 Şubat 2024'te Mürted Hava Meydanı'nda gerçekleştirildi.
Kompozit malzemelerden üretilen Kaan, yüksek manevra kabiliyeti, gelişmiş aviyonik sistemleri ve düşük görünürlüklü tasarımıyla modern hava muharebesi gereksinimlerini karşılamak üzere geliştirildi. Çok rollü yapısı sayesinde hava üstünlüğünün yanında yer hedeflerine karşı saldırı ve keşif görevlerini de yerine getirebilir. İlk aşamada General Electric F110 motoruyla 4,5. nesil düzeyinde üretilecek; ilerleyen aşamalarda yerli TF-35000 motorunun entegre edilmesiyle tam beşinci nesil özelliklerine ulaşması hedeflenmektedir. Program kapsamındaki ilk prototipin ardından 2028'e kadar 20 uçağın Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesi planlanmaktadır.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Geliştirme süreci
- Savunma Sanayii İcra Komitesinin 15 Aralık 2010 tarihindeki toplantısında, Hava Kuvvetleri Komutanlığının 2020'li yıllardan sonraki jet eğitim uçağı ve savaş uçağı gereksiniminin ulusal olanaklarla geliştirilme projesi olarak ilk aşamada kavramsal tasarım yapılması için TUSAŞ ile sözleşme görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir
- 5. nesil savaş uçakları sınıfında, sahip olacağı aviyoniklerle ve radar dalgalarını sönümleme özelliğine sahip kompozit malzemelerden üretilecek, radarda düşük görünürlüklü bir gövde tasarımına sahip olması amaçlanan TF-X'in 2011 yılı itibarıyla TUSAŞ tarafından kavramsal tasarım aşaması başlatılmış olup kavramsal tasarım çalışmaları 29 Eylül 2013'te tamamlanmıştır
- Jet eğitim uçağı ve savaş uçağı gereksinimine yönelik olarak
- Hava Kuvvetleri Komutanlığı harekât gereksinimlerinin belirlenmesi
- Gereksinimlerin analizi çalışmaları ve bunları karşılayan
- Uçağın ve sistemlerinin kavramsal tasarımı
- Milli olanak ve yetenekler ile yapılabilirliğin araştırılması ve
- Uluslararası işbirliği modelleri
- başlıklarında çalışılmıştır
02.2Saab AB ile ortaklık
- Şubat 2013'te dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla Saab ile görüşmeler yapılmış, 13 Mart 2013 tarihinde dönemin Türkiye Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün İsveç'e devlet ziyareti sırasında ise TUSAŞ ile İsveçli Saab şirketi ile bir anlaşma imzalanmıştır
- Saab AB, Türkiye'nin TF-X programı için teknolojik tasarım yardımı sağlayacaktır
- TUSAŞ'ın Saab'ın savaş uçağı tasarım birimini satın alma seçeneği vardır
- Fakat daha sonra bu düşünceden vazgeçilmiş, 8 Ocak 2015'te Türkiye Başbakanı Ahmet Davutoğlu; TF-X programının Kore, İsveç, Brezilya ve Endonezya ortaklığında değil tamamen bağımsız yerli bir platform olacağını açıklamıştır
02.3Tasarım seçimi
- 2015yılına kadar yapılan değerlendirmelerde üç adet tasarım öne çıkmıştır:
- FX-1 Çift motorlu, Lockheed Martin F-22 benzeri tasarım
- FX-5 Tek motorlu, General Dynamics F-16 benzeri tasarım
- FX-6 Tek motorlu ve kanartlı, Saab JAS 39 Gripen benzeri tasarım. TÜBİTAK SAGE ve ROKETSAN tarafından geliştirilen SOM-J seyir füzesi, MMU (TF-X) ve F-35'in iç silah bölmesine sığacak şekilde tasarlanmıştır
- Ocak 2015'te yapılan Savunma Sanayii İcra Komitesi toplantısında maliyeti yüksek olmasına karşın boyu diğerlerinden daha uzun olan, daha fazla silah yükü taşıyabilen, daha yüksek sürate ve menzile ulaşabilen çift motorlu FX-1 modelinin seçilmesi gerektiğini belirtildi
02.4Teklif süreci
13 Mart 2015 tarihinde Türk Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) Türk Silahlı Kuvvetlerinin "bir sonraki uçak tedarik programını karşılayacak" yerli tasarım, geliştirme ve üretim faaliyetlerini gerçekleştirmek için resmen Türk şirketlerine Bilgi Talebi Dosyası (Request for Information - RFI) yayımladı. Yine aynı dönemde uçağın motoru için de TÇD (Teklife Çağrı Dosyası) yayımlanmış; General Electric, Eurojet ve Snecma firmaları bu dosyaya dönüş yapmıştır. TÇD kapsamında Türkiye'deki motor altyapısını geliştirilebilecek ve mümkün olduğu sürece yerli üretim olacak bir motor istenmiştir.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
TUSAŞ Kaan hayat hikâyesinde anıyor Abdullah Gül
“Şubat 2013'te dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla Saab ile görüşmeler yapılmış, 13 Mart 2013 tarihinde dönemin Türkiye Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün İsveç'e devle...”
-
TUSAŞ Kaan hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Davutoğlu
“Fakat daha sonra bu düşünceden vazgeçilmiş, 8 Ocak 2015'te Türkiye Başbakanı Ahmet Davutoğlu; TF-X programının Kore, İsveç, Brezilya ve Endonezya ortaklığında değil tamamen bağımsı...”
-
TUSAŞ Kaan hayat hikâyesinde anıyor Mürted Hava Meydanı
“Proje kapsamında ilk uçuşun 2023 yılının sonunda yapılması planlanmışken, test ve geliştirme sürecindeki teknik nedenlerden dolayı uçuş 21 Şubat 2024'te Mürted Hava Meydanı'nda ger...”
-
TUSAŞ Kaan hayat hikâyesinde anıyor Recep Tayyip Erdoğan
“Şubat 2013'te dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla Saab ile görüşmeler yapılmış, 13 Mart 2013 tarihinde dönemin Türkiye Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün İsveç'e devle...”
-
TUSAŞ Kaan hayat hikâyesinde anıyor Türk Hava Kuvvetleri
“2028 yılının sonunda hizmete girmesi planlanan Kaan'ın Türk Hava Kuvvetleri'ndeki eski F-4 ve F-16'ların yerini alması ve Türkiye'nin ilk yerli üretim beşinci nesil uçağı olması pl...”
-
TUSAŞ Kaan hayat hikâyesinde anıyor Türk Hava Kuvvetleri envanteri
“Program kapsamındaki ilk prototipin ardından 2028'e kadar 20 uçağın Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesi planlanmaktadır.”
-
TUSAŞ Kaan hayat hikâyesinde anıyor Türk Silahlı Kuvvetleri
“13 Mart 2015 tarihinde Türk Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) Türk Silahlı Kuvvetlerinin "bir sonraki uçak tedarik programını karşılayacak" yerli tasarım, geliştirme ve üretim faa...”
-
TUSAŞ Kaan kendi hikâyesinde anılıyor TUSAŞ
“• Türk Hava Kuvvetleri F-16'ları için elektronik harp sistemi güçlendirme ve yapısal tadilat işleri • Pakistan Hava Kuvvetleri'ne ait 42 adet F-16 Blok-15'in Blok-50 seviyesine yük...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.