Türkmen atı Türkmen ve Arap atlarının Karşılaştırması

Hem Arap atı hem de Türkmen atı belki oryantal bir atada birleşiyor olabilir. Ancak bunun yanında bu atların en saf halleri bazı konularda aynı olsa da başka konularda birbirinden çok farklıydı. Her ikisi de mükemmel hız ve dayanıklılığa sahipti. Avrupa'da bulunan birçok at ırkının aksine her ikisi de son derece ince kürke ve hassas bir cilde sahipti. Her ikisinin de iri gözleri, geniş alınları ve incelen ağızları vardı. İkisi de çok kurak ortamlardan yetişti. Ancak Orta Asya Türkmen atları ile Orta Arabistan'daki Arap atları arasındaki benzerlikler bu topraklarda sona eriyor ve her iki tür de çevrelerine ve yetiştiricilerinin stillerine uyacak tarza farklılaşıyor. Bazı farklılıklar arazi şartlarından kaynaklı doğal seçilimle açıklanabilirken, diğer farklılıklar yapay seçilimle açıklanabilir. Türkmen atının küçük toynakları vardı. Bunun sebebi Orta Asya coğrafyasının kaba kumlarla kaplı sert, kayalık bir zeminden oluşmasıdır. Arap atları ise bedenine göre oldukça büyük toynaklara sahipti. Orta Arabistan'daki çöllerde sert kumların yanı sıra derin kumlar da vardır. Bu tür arazilerle başa çıkmak için burada daha büyük bir toynak gerekir.

Türkmen atlarının ataları ve birçok Ahal Teke, Arap atlarından çok daha uzundur. Bunun nedeni büyük olasılıkla uzun mesafelerde Türkmen atlarından tırıs şekilde hareket etmesi beklenirken Arap atlarından uzun süre dörtnala koşabilmesinin beklenmesidir. Çünkü bir Bedevi uzun mesafelerde sürüsündeki develeri hızlıca kontrol edebilmeli, sürüsünü baskınlardan koruyabilmeliydi. Bu da ancak uzun süre dörtnala koşabilen bir atla mümkün olabilirdi.

Türkmen atı, çölde yetişen Arap atlarından daha uzundu ve seyrek bir yelesi vardı. Arap atı dörtnala koşarken kuyruğunu yükseltir. Kuyruğunu bu şekilde kontrol edebilmesi için seyrek olmaması gerekir. Türkmen atı ise koşarken seyrek kuyruğunun arkasından salar.

Türkmen atının vücudu Arap atlarından ve diğer atlardan daha dardır. Bu, ısıyı hızlı bir şekilde dağıtmasına yardımcı olur. Bunun yanında eğer üstünde dönme ve hareket etmeyi de kolaylaştırır ki bu özellik sürekli hareket halinde olan ve etrafında dönen Türkmen okçuları için paha biçilmez bir özelliktir. Tam tersi olarak da mızraklı bir süvari sabit bir eğer ister ki tüm gücünü toplayabilsin. At sırtında mızrak atan bir Arap askeri ise daha geniş vücutlu bir Arap atını tercih eder. Aynı zamanda Arap atlarının geniş vücudu yakın dövüşün gerektirdiği keskin dönüşlerin yapılmasına da yardımcı olacaktır.

Başka bir deyişle, Türkmen atı Türkmenler için, Arap atı ise Bedeviler için ideal bir attı.