Kısaca kimdir?
Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası (THİF), Kurtuluş Savaşı sırasında Anadolu'da komünist faaliyet yürüten bir partidir. Parti ilk döneminde İslam'la uzlaşma ve köylü sınıfının üstünde durma çabası görülürken ikinci dönemde İslam'la uzlaşma çabasından vazgeçtiği bilinmektedir.
Yeniden kuruluşu
—Yeniden kuruluşu
29 Eylül 1921'de Sovyetler'in de etkisiyle TBMM'nin çıkardığı özel af sonucu THİF yöneticilerinin serbest kalmasının ardından, 18 Mart 1922'de Sovyet elçiliğinde düzenlenen Paris Komünü anma töreni sırasında Salih Hacıoğlu'nun Sovyet elçisi Aralov ve THİF Merkez Komitesinde de yer alan Komintern temsilcisi Golman ile yaptığı toplantıda THİF'in yeniden faaliyete geçmesine karar verildi. Mart ayı sonlarında hükûmete başvuru yapılarak THİF'in ikinci faaliyet dönemi başladı.
1922 yılında THİF kitlesel bir örgütlenmenin oldukça uzağındadır. Bunda, işçilerin belediye hizmetleri ile sınırlı olduğu Ankara nüfusunun çoğunluğunu devlet görevlisi, asker ve aydınların oluşturmasının da payı vardır. Bir Sovyet yetkilisinin de partiye dönük eleştirisi, partide aydınların çoğunlukta olması ve yeterince işçi ve köylünün örgütlenememiş olmasıdır. Ancak 1922 Haziran'ında Ankara ve Kırşehir'deki birtakım sosyalist gruplar da partiye katılmıştır. Bunlar, üçte ikisi demiryolu ve matbaa işçilerinden oluşan 150'den fazla kişidir.
THİF 15 Ağustos 1922'de Ankara'da ilk kongresini topladı. Hükûmet başlangıçta THİF kongresinin yapılmasına izin vermekle birlikte, son anda yabancıların katılımını gerekçe göstererek toplantıyı yasakladı. Buna rağmen kongre 16/17 ve 25/26 Ağustos 1922'de iki oturum halinde Salih Hacıoğlu'nun divan başkanlığında yapıldı. Bazı kaynaklarda bu kongre, TKP'nin ikinci kongresi olarak da geçmektedir Komintern temsilcisi Golman'ın desteğiyle Salih Hacıoğlu yine THİF Genel Sekreteri oldu ve 30 Ağustos zaferini takiben TBMM'de yapılan kutlama törenlerinde partiyi temsil etti.
Hükûmet izinsiz kongre yapması ve Komintern temsilcisinin kongresine katılması nedeniyle partiyi 12 Eylül 1922'de yeniden kapattı. Ağustos 1923'te yöneticileri de hapis cezasına çarptırıldı.
Bunun ardından TKP yeniden yasadışı olarak faaliyet göstermeye devam etti.
Türkiye Halk İştirakiyyun Fırkası · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Türkiye Halk İştirakiyyun Fırkası hayat hikâyesinde anıyor Çerkez Ethem
“1920 yılı Aralık ayı sonlarında patlak veren Çerkez Ethem Ayaklanması ardından hükûmet THİF'e yönelik baskıları artırdı ve Salih Hacıoğlu dahil birçok parti mensubunu kapsayan tutu...”
-
Türkiye Halk İştirakiyyun Fırkası hayat hikâyesinde anıyor Çerkez Ethem Ayaklanması
“1920 yılı Aralık ayı sonlarında patlak veren Çerkez Ethem Ayaklanması ardından hükûmet THİF'e yönelik baskıları artırdı ve Salih Hacıoğlu dahil birçok parti mensubunu kapsayan tutu...”
-
Türkiye Halk İştirakiyyun Fırkası hayat hikâyesinde anıyor Türkiye Komünist Fırkası
“Ayrıca partinin son dönemlerinde kendinden Türkiye Komünist Fırkası olarak da bahsedilmiştir.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.