biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Turan Emeksiz
Kültür & Sanat · 1940–1960

Turan Emeksiz Kültürel etkileri

Turan Emeksiz (1940, Gündüzbey, Yeşilyurt, Malatya - 28 Nisan 1960, Beyazıt Meydanı, Fatih, İstanbul), Demokrat Parti tarafından önerilen Tahkikat Komisyonu'nun kurulmasına dair kanunun kabul edilmesi üzerine 28-29 Nisan Olayları sabahı İstanbul Üniversitesi b...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1940–1960
194019501960
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Turan Emeksiz (1940, Gündüzbey, Yeşilyurt, Malatya - 28 Nisan 1960, Beyazıt Meydanı, Fatih, İstanbul), Demokrat Parti tarafından önerilen Tahkikat Komisyonu'nun kurulmasına dair kanunun kabul edilmesi üzerine 28-29 Nisan Olayları sabahı İstanbul Üniversitesi bahçesinde düzenlenen protesto mitingi sırasında öldürülen üniversite öğrencisidir.

Üniversite öğrencilerinin düzenledikleri bu miting sırasında, polislerin okul bahçesine girmeleri üzerine olaylar büyümüş ve Beyazıt Meydanı'na kadar genişlemiştir. Bu sırada polisler tarafından öğrencilere ateş açılmış ve Malatya doğumlu İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi öğrencisi 20 yaşındaki Turan Emeksiz öldürülmüştür. Ateş açma emrini dönemin İstanbul Emniyet Şefi Bumin Yamanoğlu olduğu iddia edilmiştir. Anıtkabir'e defnedilen naaşı 24 Ağustos 1988'de Anıtkabir'den kaldırılmıştır. Memleketi Malatya'da ismi bir caddeye ve bir liseye verilmiştir. Ancak 12 Eylül 1980 darbesi sonrasında bu caddenin ismi Milli Egemenlik Caddesi, lisenin adı ise Malatya Lisesi olarak değiştirilmiştir. Caddenin adı yoğun istek üzerine 2013 yılında yeniden Turan Emeksiz yapılmış ancak, Lisenin adı Malatya Lisesi olarak kalmıştır.

İstanbul Üniversitesi öğrenci yemekhanesine ve bir Şehir Hatları vapuruna ismi verilmiştir. Bu vapur eskiden Mudanya'da restoran olarak kullanılmaktaydı. Tekrar İstanbul'a dönerek müzeye çevrilmesi düşünüldü. Ayrıca İstanbul Üniversitesi Beyazıt kampüsünde anıtı, Cağaloğlu'ndaki Eminönü Halk Eğitim Merkezi önünde mermer bir büstü ve Malatya'da bir büstü bulunmaktadır. Ayrıca Gaziantep'te bir mahalleye, Ankara'da Irak ve Kanada Büyükelçiği önündeki sokağa ve Elazığ'ın Maden ilçesinde bir sokağa da ismi verilmiştir. Turan Emeksiz'in Malatya Atatürk Anıtı yakınında bulunan büstü, 12 Eylül öncesinde TÖB-DER'in organize ettiği bir yürüyüş sonunda Atatürk Anıtı önündeki saygı duruşu sırasında az sayıdaki ülkücünün provokasyonu ile polisin kitleye müdahalesi sonucu çıkan karışıklıkta parçalanmış ve yerine yenisi konmamıştır.

02

Kültürel etkileri

—Kültürel etkileri
  1. Enver Gökçe Turan Emeksiz (daha sonradan Ahmet Kaya tarafından "Katlime Ferman" adıyla bestelenmiştir)
  2. Nâzım Hikmet, Mayıs 1960'ta yazdığı "Beyazıt Meydanındaki Ölü" başlıklı şiiriyle Emeksiz'i anmıştır. Şiir daha sonradan Yeni Türkü tarafından bestelenmiştir
  3. Cahit Külebi, 1960'ta yazdığı "28 Nisan" başlıklı şiirinde bu olaylardan bahsetmiştir
  4. Tarık Zafer Tunaya, Türkiye'nin Siyasi Hayatında Batılılaşma Hareketleri isimli akademik kitabını "Atatürk Devrimi'ni hayatları pahasına korumayı bilmiş olan, yeni bir devrin öncüsü, şerefli bir neslin temsilcileri" olarak tanımladığı 28 Nisan gençlerine ithaf etmiştir
  5. A. Kadir, Mutlu Olmak Varken adlı kitabının Dört Pencere adlı şiirinde "Turan Emeksiz'i anarak" şeklinde belirtmiştir
  6. Kulüp dizisinin 2. sezonunun 8. bölümünde Turan Emeksiz'in ölümüne değinilmiştir

← Turan Emeksiz profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1980

    Ancak 12 Eylül 1980 darbesi sonrasında bu caddenin ismi Milli Egemenlik Caddesi, lisenin adı ise Malatya Lisesi olarak değiştirilmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1988

    Anıtkabir'e defnedilen naaşı 24 Ağustos 1988'de Anıtkabir'den kaldırılmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 2013

    Caddenin adı yoğun istek üzerine 2013 yılında yeniden Turan Emeksiz yapılmış ancak, Lisenin adı Malatya Lisesi olarak kalmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Turan Emeksiz A. Kadir Ahmet Kaya Cahit Külebi Enver Gökçe İstanbul Üniversitesi Nâzım Hikmet Tarık Zafer Tunaya Ali Adnan Ertekin Mend...
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Turan Emeksiz hayat hikâyesinde anıyor A. Kadir
  • Turan Emeksiz hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Kaya

    “• Enver Gökçe - Turan Emeksiz (daha sonradan Ahmet Kaya tarafından "Katlime Ferman" adıyla bestelenmiştir) • Nâzım Hikmet, Mayıs 1960'ta yazdığı "Beyazıt Meydanındaki Ölü" başlıklı...”

  • Turan Emeksiz hayat hikâyesinde anıyor Cahit Külebi

    “• Cahit Külebi, 1960'ta yazdığı "28 Nisan" başlıklı şiirinde bu olaylardan bahsetmiştir.”

  • Turan Emeksiz hayat hikâyesinde anıyor Enver Gökçe

    “• Enver Gökçe - Turan Emeksiz (daha sonradan Ahmet Kaya tarafından "Katlime Ferman" adıyla bestelenmiştir) • Nâzım Hikmet, Mayıs 1960'ta yazdığı "Beyazıt Meydanındaki Ölü" başlıklı...”

  • Turan Emeksiz hayat hikâyesinde anıyor İstanbul Üniversitesi

    “Turan Emeksiz (1940, Gündüzbey, Yeşilyurt, Malatya - 28 Nisan 1960, Beyazıt Meydanı, Fatih, İstanbul), Demokrat Parti tarafından önerilen Tahkikat Komisyonu'nun kurulmasına dair ka...”

  • Turan Emeksiz hayat hikâyesinde anıyor Nâzım Hikmet

    “• Enver Gökçe - Turan Emeksiz (daha sonradan Ahmet Kaya tarafından "Katlime Ferman" adıyla bestelenmiştir) • Nâzım Hikmet, Mayıs 1960'ta yazdığı "Beyazıt Meydanındaki Ölü" başlıklı...”

  • Turan Emeksiz hayat hikâyesinde anıyor Tarık Zafer Tunaya

    “• Tarık Zafer Tunaya, Türkiye'nin Siyasi Hayatında Batılılaşma Hareketleri isimli akademik kitabını "Atatürk Devrimi'ni hayatları pahasına korumayı bilmiş olan, yeni bir devrin önc...”

  • Turan Emeksiz kendi hikâyesinde anılıyor Ali Adnan Ertekin Menderes

    “Meclis dışında ise üniversitelerde hükûmete karşı protestolar düzenleniyordu ve 28 Nisan 1960 tarihinde İstanbul Üniversitesi öğrencisi Turan Emeksiz hükûmete karşı İstanbul Üniver...”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
3zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Turan Emeksiz
    tr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kılıç, Sultan. "Turan Emeksiz'i daha kaç kez kurşunlayacaksınız?". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Aralık 2015.
    arşiv · www.demokrathaber.net · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    A Hundred Years of Republican Turkey: A History in a Hundred Fragments. Leiden University Press. 2023. ISBN 978-90-8728-410-7.
    jstor.org · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Dikici, Ali (2014). "27 May 1960 Mılıtary Coup And The Turkısh Polıce". Journal of Atatürk Research Center. 30 (89): 11-60. ISSN 1011-727X. 30 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi5 Mart 2026.
    atamdergi.gov.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "28-29 Nisan olayları". Cumhuriyet Gazetesi. 22 Ocak 2025. 1 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2020.
    cumhuriyet.com.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gülpınar, Turgay (2012). Şehitliğin inşası ve imhası: Turan Emeksiz örneği.
    dspace.ankara.edu.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Aydın, Mehmet Korkud (31 Aralık 2020). "Basın Kaynaklarına Göre 27 Mayıs 1960'a Giden Süreçte Turan Emeksiz Olayı". International Journal of Social Science Research. 9 (2): 180-197. ISSN 2146-8257.
    dergipark.org.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Ölüm, adın kalleş olsun…". Evrensel Gazetesi. 26 Kasım 2020. Erişim tarihi: 5 Mart 2026.
    evrensel.net · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Nâzım Hikmet (2007). Bütün şiirleri. Delta. İstanbul: Yapı kredi. ISBN 978-975-08-1217-0.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yeni Türkü - Buğdayın Türküsü (İngilizce), 19795 Mart 2026
    discogs.com · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    ""28 Nisan"". 17 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020.
    simurg.info · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Turan Emeksiz” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 3 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Mehmet Can Özer

Besteci, ses mühendisi ve akademisyen · d. 1981

aynı alan · kültür & sanat

She Past Away

Kültür & Sanat

aynı alan · kültür & sanat

Abidin Ege

Milletvekili · 1893–1962

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →